Pierwszenstwo: 21.12.1972 (P. 159755) Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.06.1975 78891 KI. 21 h, 24/05 MKP H05b 7/12 Twórcywynalazku: Emil Wisz, Filip Meder Uprawniony z patentu tymczasowego: Huta Zabrze, Zabrze (Polska) Elektrohydrauliczny regulator pradu luku zwlaszcza do elektrycznych pieców lukowych Przedmiotem wynalazku jest elektrohydrauliczny regulator pradu luku przeznaczony do regulacji posuwu elektrod w elektrycznych piecach lukowych.Dotychczas do regulacji elektrod pieców lukowych stosowano regulatory hydraulicze, które posiadaja jeden stopien hydrauliczny (suwak) sterowany za posrednictwem zespolów dzwigni i ciegien, silnikiem 2-fazo- wym o specjalnej konstrukcji.Regulatory tego typu posiadaja strefe nieczulosci w granicach 20-30%, wymagaja wykonania nietypowego napedu, co jest technologicznie trudne i kosztowne.Celem wynalazku jest uproszczenie konstrukcji, wykonanie zwartej budowy, zmniejszenie wszystkich ele¬ mentów automatyki (wskutek zminiaturyzowania konstrukcji i zmniejszenia pradu sterujacego okolo 10 razy), a przede wszystkim uzyskanie wiekszej czulosci dzialania, a tym samym zmniejszenie czasu roztapiania wsadu i zuzycia energii elektrycznej.Zwiekszenie czulosci dzialania regulatora uzyskano wskutek zastosowania dwustopniowego wzmacniacza sterowanego silnikiem kubkowym posiadajacym dobre wlasnosci dynamiczne.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na przykladzie wykonania na którym fig. 1 przedstawia widok regulatora w przekroju pionowym, fig. 2 widok z góry w przekroju A-A, fig. 3 w przekroju C-C. Na fig. 1 zawór wielodrogowy 4 i rozdzielacz hydrauliczny 5 stanowia dwustopniowy wzmacniacz hydrauliczny, przy czym zawór wielodrogowy 4 jest pierwszym stopniem i wykonuje ruch obrotowy, a rozdzielacz hydrauliczny 5 jest drugim stopniem i wykonuje ruch postepowy.Zasada dzialania i konstrukcja regulatora jest nastepujaca. Silnik regulatora 1 w zaleznosci od zachodza¬ cych zmian w ukladzie elektrycznym moze sie obracac z rózna predkoscia w róznym kierunku. Moment silnika 1 równowazac moment zwrotny i pozostale momenty mechaniczne powoduje poprzez przekladnie 2 obrót zaworu wielodrogowego 4. Zawór wielodrogowy 4 przy obrocie o kat 30° otwiera kanaly 8 i 9. Kanalem 9 doplywa pod cisnieniem olej do komory 6 rozdzielacza hydraulicznego 5. Kanalem 8 wyplywa olej z Komory 7 rozdzielacza hydraulicznego 5. Wskutek róznicy cisnien w komorach 6 i 7 po obu stronach rozdzielacza hydraulicznego 62 78 891 nastepuje przesuniecie rozdzielacza hyraulicznego 5 w kierunku komory 7. Rozdzielacz hydrauliczny 5 jako drugi stopien wzmacniacza hydraulicznego, steruje poprzez kanaly 11 silownik elektrody, który nie wchodzi w zakres wynalazku. Zmiana kierunku obrotu silnika 1 i zaworu wielodrogowego 4 powoduje zmiane kierunku ruchu rozdzielacza hydraulicznego 5, przy czym przesuniecie rozdzielacza 5 jest funkcja kata obrotu silnika 1.Ruch obrotowy zaworu wielodrogowego 4 ograniczony jest oznaczonymi na fig. 3 odbojami 16 i tlumiony dwukierunkowym tlumikiem 3 sprzezonym elastycznie z walkiem obrotowym 13 poprzez ramie 12 i sprezyny 15. Sprzezenie elastyczne polega na tym, ze moment obrotowy wystepujacy na walku 13 przenosi sie poprzez ramie 12 na tlok tlumika 18. Poniewaz ramie 12 moze sie przesuwac po laczniku 17, przeniesienie momentu obrotowego z walka 13 na tlok tlumika 18 moze sie odbywac za posrednictwem sprezyn 15. Regulujac za pomoca nakretek 19 nacisk sprezyn 15 mozna ustawiac w szerokich granicach sprzezenie tloków 18 z walkiem 13 i sprzezenie to ustawiac róznie dla kazdego kierunku obrotów co jest niezbedne dla prawidlowej pracy regulacji elektrod w piecach lukowych. Po zaniku momentu obrotowego, moment zwrotny sprezyny srubowej 14 powoduje powrót urzadzenia do stanu wyjsciowego. Regulujac naciag sprezyny 14 nakretkami 20 mozna wstanie beznapieciowym silnika 1 wywolac obrót zaworu wielodrogowego 4 oraz przesuniecie rozdzielacza hydraulicznego 5, co powoduje, konieczne przy piecach lukowych powolne podnoszenie elektrody.Zaleta opisanego regulatora wedlug wynalazku, sa dobre wlasnosci dynamiczne, niewielka stala czasowa, duzy moment rozruchowy, samohamownosc, charakterystyka regulacyjna w calym zakresie pracy, ponadto zwarta budowa przez polaczenie w jedna calosc rozdzielacza hydraulicznego i regulatora. Zminiaturyzowanie calego urzadzenia oraz ukladu zasilajacego regulator (ze wzgledu na maly pobór pradu), umozliwia regulacje sprzezenia tlumika z walkiem napedowym oraz wielkosci tlumienia w obu kierunkach. Umozliwia równiez zlokalizowanie regulatorów bezposrednio na konstrukcji pieca w poblizu czlonu wykonawczego jak równiez poprawe parametrów pracy ukladu regulacji, skrócenie czasu wytopu, zmniejszenie wahania napiecia, zmniej¬ szenie zuzycia energii elektrycznej. PL PL