Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.10.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.06.1975 78856 KI. 21c,22 MKP H01r 13/52 ftl&UOTEKA \Jw9+& Port*** Twórcawynalazku: Henryk Marc Uprawniony z patentu tymczasowego: Karkonoskie Zaklady Maszyn Elektrycznych „Karelma", Piechowice (Polska) Zlacze wodoszczelne zwlaszcza do polaczen kabli elektroenergetycznych do zasilania silników glebinowych Przedmiotem wynalazku jest zlacze wodoszczelne, zwlaszcza do laczenia odcinków kabli elektroenerge¬ tycznych w oponie gumowej, o profilu okraglym lub plaskim, stosowanych do zasilania siników elektrycznych do napedu pomp glebinowych.Polaczenia odcinków kabli w oponie gumowej sluzace do zasilania silników glebinowych zabezpiecza sie zlaczem, którego zadaniem jest uszczelnic miejsce zlaczenia przed dostepem wody. Stosowane do tego celu zlacze, wykonywane jest z gumy. Sklada sie ono z korpusu, uszczelek i opasek sciagajacych.Sposób zabezpieczenia polaczenia przy pomocy takiego zlacza, polega na docisku gumowej uszczelki do kabla i jednoczesnie do korpusu. Uszczelki posiadaja ksztalt cylindrycznej tulejki z kolnierzem. Skutecznosc uszczelnienia zalezy od sily przylegania poszczególnych plaszczyzn uszczelki, mianowicie: wewnetrznej do powierzchni kabla i równoczesnie zewnetrznej do korpusu. Wywieranie sil dociskajacych poszczególne plaszczyz¬ ny do siebie, odbywa sie przede wszystkim przy pomocy sciskania korpusu obejma. * . Zwiekszeniu sily przez mocniejszy docisk obejmy, nie towarzyszy proporcjonalny wzrost skutecznosci uszczelnienia. Wynika to ze scisliwosci gumy i zjawiska jej pelzania pod wplywem przylozenia zbyt duzej sily.Dlatego uszczelnianie za pomoca styku zbyt duzych powierzchni cylindrycznych, do których nalezaloby zastosowac ospowiednio duze sily, jak to ma miejsce w omawianym zlaczu, jest nie dosc skuteczne, szczególnie w srodowisku wody o podwyzszonym cisnieniu. Ponadto ich konstrukcja nie pozwala na stosowanie do kabli o profilu innym niz okraglym.W celu wyeliminowania tych niedogodnosci wytyczono zadanie opracowania zlacza wodnoszczelnego, które pozwoli na skuteczne uszczelnienie polaczen kabla, zarówno o profilu okraglym jak i plaskim.Zgodnie z wytyczonym zadaniem opracowano konstrukcje wodoszczelnego zlacza, którego uszczelnienie odbywa sie przy pomocy dociskanych do kabla i korpusu gumowych uszczelek, posiadajacych na kazdej ze swych powierzchni wewnetrznej i zewnetrznej, co najmniej jeden wystep ó profilu pólokraglym, prostopadly do osi na dlugosci calego przekroju poprzecznego, a wewnatrz scianki tulejke na przyklad metalowa. Tulejka na przyklad metalowa, umieszczona wewnatrz gumowej ici?nki, stabilizuje docisk styku powierzchni uszczelki do2 78 856 przeciwpowierzchni. Przeciwdziala ona niepozadanemu nadmiernemu ugieciu gumy, dzieki czemu uzyskuje sie lepsze przyleganie do powierzchni uszczelnionej.Jak juz wspomniano, zastosowanie uszczelki, której plaszczyzny styku ograniczone sa do niewielkiej powierzchni, nie wymaga zbyt duzej sily docisku do przeciwpowierzchni. Umieszczenie w gumowej sciance uszczelki, metalowej tulejki, lokalizuje naprezenia gumy wywolane sila docisku, co pozwala równiez na skuteczne uszczelnienie kabla o profilu plaskim. Uszczelnienie powierzchni na styku z kablem tylko przez nasuniecie uszczelki o odpowiednio dobranym przeswicie otworu, oraz mniejsza sila potrzebna do skutecznego uszczelnienia jest równiez korzyscia techniczna.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasniony na przykladzie jego wykonania, uwidocznionym na rysunku, gdzie 1 oznacza korpus, 2 i 3 uszczelki, 4 i 5 metalowe tulejki oraz 6 i 7 obejmy. PL PL