Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.06.1975 78830 W. 21c, 72 MKP H01t1/16 ;ZYTELNIA Urzedu Patentowego folsiiil tommwm Twórcy wynalazku: Stanislaw Radwanski, Zygmunt Szramek, Andrzej Wlodarczyk, Wladyslaw Nosal Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Wytwórcze Aparatury Wysokiego Napiecia im. Dymitrowa, Warszawa (Polska) Odgromnik zaworowy niskiego napiecia z bezpiecznikiem Przedmiotem wynalazku jest odgromnik zaworowy niskiego napiecia z bezpiecznikiem, sluzacy do ochrony urzadzen elektroenergetycznych od przepiec atmosferycznych.Znane sa odgromniki zaworowe na napiecia robocze do 1000 V, w których do zacisku przeznaczonego do uziemienia sa wbudowane bezpieczniki topikowe lub elementy wykonane z materialu eksplozyjnego, których zadaniem jest odlaczenie od odgromnika przewodu uziemiajacego pod wplywem pradu zwarciowego, przeply¬ wajacego przez odgromnik wtedy gdy nastapi uszkodzenie lub przebicie plytki zmiennooporowej.W znanych konstrukcjach odgromników niekorzystne jest to, ze wymagany jest badz to zlozony uklad wielu czesci spelniajacych role zacisku do przylaczenia uziemienia i selektywnego bezpiecznika z cienkim dru¬ tem — topikiem badz to zestaw materialów eksplozyjnych odpowiednio polaczonych z zaciskiem. Niedogod¬ nosci te wynikaja nie tylko ze zlozonosci tego rodzaju rozwiazan, co wiaze sie z trudnosciami produkcyjnymi i zwiazanymi z tym odpowiednio wysokimi kosztami, lecz takze rozwiazania te posiadaja znacznie mniejsza niezawodnosc dzialania i mozliwosc przypadkowego, niezamierzonego zadzialania bezpiecznika.Celem wynalazku jest unikniecie opisanych wyzej niedogodnosci, zadaniem zas jest opracowanie konstruk¬ cji odgromnika niskiego napiecia z bezpiecznikiem o maksymalnie uproszczonej konstrukcji i pewnosci.dzialania, eliminujacego przypadkowe, niezamierzone zadzialanie bezpiecznika w czasie eksploatacji odgromnika.Cel ten zostal w znacznej mierze osiagniety dzieki konstrukcji odgromnika wedlug wynalazku, którego istota polega na tym,ze zacisk uziemiajacy odgromnika jest przylutowany latwo topliwym lutem bezposrednio do pokrywy dolnej odgromnika, która w swojej srodkowej czesci przylega bezposrednio do plytki zmiennoopo¬ rowej, przy czym na wspomniany zacisk uziemiajacy jest zalozona miseczka, która swoim obrzezem opiera sie o pokrywe dolna odgromnika, zas odpowiednio uksztaltowana krawedzia otworu wykonanego w dnie miseczki jest zazebiona z wycieciami wykonanymi w zacisku uziemiajacym, a sprezyna srubowa scisnieta pomiedzy dnem wspomnianej miseczki i pokrywa dolna odgromnika, w znany sposób powoduje odlaczenie zacisku uziemiajacego w momencie stopienia sie lutu.Istote wynalazku stanowi równiez jego odmiana, w której zamiast miseczki i sprezyny stosuje sie mieszek sprezysty, którego krawedz górna opiera sie o pokrywe odgromnika, zas odpowiednio uksztaltowane krawedzie2 78830 otworu, wykonanego w dnie mieszka sprezystego sa zazebione po jego scisnieciu z wycieciami w zacisku uzie¬ miajacym odgromnika.Zaleta opisanego wyzej rozwiazania wynalazczego jest jego maksymalna prostota, w której bezpiecznikiem topikowym jest latwotopliwy lut mocujacy jednoczesnie zacisk uziemiajacy, zas zadzialanie bezpiecznika zapew¬ niaja tylko dwa elementy w postaci sprezyny srubowej i miseczki badz zamiast tych dwu elementów stosuje sie tylko jeden w postaci mieszka sprezystego spelniajacego te sama role. Z tej maksymalnej prostoty rozwiazania wynikaja dalsze korzysci, które polegaja na bardzo prostej technologii wytwarzania odgromnika i jego montazu i co za tym idzie odpowiednio niskimi kosztami i pewnoscia dzialania.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie jego wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 ilustruje widok boczny odgromnika z bezpiecznikiem pokazanym w przekroju, natomiast fig. 2 — odmiane tego rozwiazania takze w widoku bocznym.Jak uwidoczniono na rysunku, zacisk uziemiajacy 1 jest przylutowany latwo topiiwym lutem 2 bezposred¬ nio do pokrywy dolnej 3 odgromnika, która w swej srodkowej czesci przylega bezposrednio do plytki zmienno- oporowej 4. Na zacisk uziemiajacy 1 odgromnika jest nawleczona miseczka 5, której górna krawedz jest oparta o pokrywe dolna 3, zas odpowiednio uksztaltowane krawedzie otworu w dnie miseczki 5, sa zazebione z wycie¬ ciami wykonanymi na bocznych krawedziach zacisku uziemiajacego 1. Pomiedzy dnem miseczki 5 oraz powierz¬ chnia pokrywy dolnej 3 jest umieszczona scisnieta sprezyna srubowa 6, zapewniajaca zadzialanie bezpiecznika w momencie stopienia sie lutu 2. W odmianie rozwiazania odgromnika, zamiast sprezyny srubowej 6 i miseczki 5 jest zastosowany mieszek sprezysty 7, który jest nalozony na zacisk uziemiajacy 1 i po scisnieciu zazebiony z nim w ten sam sposób jak wspomniana miseczka 5.Na skutek przeplywu pradu zwarciowego przez odgromnik, nagrzewa sie uszkodzona plytka zmiennoopo- rowa 4, a wytworzone cieplo powoduje wytopienie sie lutu 2 i odlaczenie zacisku uziemiajacego 1 pod dziala¬ niem sprezyny 6 lub mieszka sprezystego 7. PL PL