Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.11.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 78756 KI. 21 a4,29/03 MKP H03g3/32 Twórcawynalazku: Piotr Rotkiewicz Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Monokrysztalów, Warszawa (Polska) Uklad automatycznej regulacji wzmocnienia odbiornika radiowego Przedmiotem wynalazku jest uklad automatycznej regulacji wzmocnienia zapobiegajacy wystepowaniu modulacji skrosnej w odbiorniku radiowym (radiofonicznym, radiokomunikacyjnym lub telewizyjnym). r W odbiornikach radiowych, zwlaszcza w odbiornikach tranzystorowych, przy duzych poziomach sygnalów zaklócajacych, szczególnie trudne do usuniecia sa zaklócenia odbioru wywolane modulacja skrosna. Wystepo¬ wanie tych zaklócen jest zwiazane z nielinearnoscia napieciowo-pradowych charakterystyk elementów stosowa¬ nych w pierwszym stopniu wzmacniajacym odbiornika. Poza zwiekszaniem selektywnosci obwodu wejsciowego lub antenowego i stosowaniem elementów wzmacniajacych o odpowiednio dobranym ksztalcie charakterystyki napieciowo-pradowej nie znano, jak dotad, skutecznego srodka zapobiegajacego wystepowaniu modulacji skros¬ nej i zwiekszajacego odpornosc odbiornika na bardzo silne sygnaly zaklócajace.Stosowane dotychczas w odbiornikach radiowych rózne uklady automatycznej regulacji wzmocnienia nie zwiekszaly odpornosci odbiornika na silne sygnaly zaklócajace i nie zapobiegaly wystepowaniu modulacji skros¬ nej, gdyz we wszystkich tych ukladach dzialanie automatycznej regulacji wzmocnienia jest zdeterminowane poziomem sygnalu pozadanego, to jest sygnalu do którego odbiornik jest dostrojony. W ukladach tych dzialanie automatycznej regulacji wzmocnienia w zasadzie nie zalezy od poziomu sygnalów niepozadanych wystepujacych na wejsciu odbiornika.W odróznieniu od tych ukladów w ukladzie automatycznej regulacj; wzmocnienia, który jest przedmiotem wynalazku, dzialanie automatycznej regulacji wzmocnienia jest zdeterminowane najsilniejszym sygnalem wejscio¬ wym niezaleznie od tego czy jest to sygnal pozadany czy niepozadany.W ukladzie tym przez zastosowanie szerokopasmowej automatycznej regulacji wzmocnienia zawierajacej regulowany automatycznie dzielnik napiecia wejsciowego nie dopuszcza sie do przesterowania pierwszego stopnia wzmacniajacego odbiornika radiowego przez jakiekolwiek, pozadane czy tez niepozadane, sygnaly wejsciowe i dzieki temu uzyskuje sie znaczne zmniejszenie zaklócen odbioru wywolanych modulacja skrosna i zaklócenia¬ mi interferencyjnymi.Uklady wyjasniajace dzialanie automatycznej regulacji wzmocnienia objetej niniejszym wynalazkiem sa przedstawione na fig. 1 i fig. 2.2 78756 W obwodzie emitera tranzystora Tl pracujacego jako pierwszy stopien wzmacniajacy odbiornika znajduje sie regulowana rezystancja 1, której wartosc-jest regulowana automatycznie napieciem regulacyjnym automatycz¬ nej regulacji wzmocnienia UarW- Napiecie regulacyjne automatycznej regulacji wzmocnienia UARW Jest dostar¬ czone przez szerokopasmowy wzmacniacz regulacyjny z prostownikiem 2. Napiecie wejsciowe tego wzmacniacza jest pobierane bezposrednio z wejscia pierwszego stopnia wzmacniajacego odbiorniier - ¦ bsf / bazy tr^n^^wo Tl, jak w ukladzie na fig. 1, wzglednie z wyjscia pierwszego stopnia wzmacniajacego odbiornika to jest z kolektora tranzystora Tl, jesli ten stopien pracuje jako szerokopasmowy wzmacniacz wielkiej czestotliwosci, jak W ukladzie na fig. 2.Szerokopasmowy wzmacniacz regulacyjny 2 wzmacnia równomiernie wszystkie sygnaly dochodzace do wejscia tranzystora Tl i dlatego wartosc napiecia regulacyjnego UARW otrzymanego na wyjsciu tego wzmacnia¬ cza, to jest na wejsciu regulowanej rezystancji 1 jest zdeterminowana najsilniejszym sygnalem Uwe docierajacym do wejscia tranzystora Tl. Wartosc wystepujacej w obwodzie emitera tranzystora Tl regulowanej rezystancji i, które wraz z rózniczkowa impedancja zlacza emiter-baza tego tranzystora tworzy regulowany automatycznie dzielnik napiecia wejsciowego, jest proporcjonalna do napiecia regulacyjnego i dlatego podzial napiecia wejscio¬ wego wielkiej czestotliwosci Uwe miedzy regulowana rezystancje 1 a zlacze emiter-baza tranzystora Tl jest zdeterminowany i regulowany automatycznie najsilniejszym sygnalem, zaklócajacym lub pozadanym, wystepu¬ jacym na wejsciu pierwszego elementu wzmacniajacego odbiornika, to jest na bazie tranzystora Tl.Przy odpowiednim dobraniu wartosci wzmocnienia wzmacniacza regulacyjnego 2, charakterystyki prostow¬ nika i charakterystyki regulacyjnej regulowanej rezystancji 1, amplituda Ueb najsilniejszego sygnalu wystepuja¬ cego na zlaczu emiter-baza tranzystora Tl nie przekroczy wartosci maksymalnej Ueb max zdeterminowanej dopuszczalnym poziomem zaklócen i znieksztalcen odbioru, wywolanych efektami nielinearnymi wynikajacymi z nielinearnosci napieciowo-pradowej charakterystyki tranzystora iE = V (UEB)- Wzmocnienie pierwszego stopnia wzmacniajacego odbiornika, czyli tranzystora Tl i dzialanie automatycznej regulacji wzmocnienia tego stopnia powinny byc oczywiscie tak dobrane, aby niemozliwe bylo przesterowanie nastepnego stopnia odbiornika napie¬ ciem UWy wystepujacym na wyjsciu tranzystora Tl. PL PL