Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.10.1975 78683 Kl.47k, 7/04 MKP B65h 75/34 II Bt3UIlTEILA| 4 U.p. PJtL \ Twórcawynalazku: Wieslaw Bergandy Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Warszawska, Warszawa (Polska) Urzadzenie do zwijania tasm, drutów, wlókien itp. przedmiotów na cewe Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zwijania tasm, drutów, wlókien itp. przedmiotów na cewe o dowolnej pojemnosci.W procesie nawijania tasmy, lub innych przedmiotów na cewe promien zwoju tych przedmiotów zmienia sie od poczatkowego promienia cewy do promienia maksymalnego zaleznie od pojemnosci cewy. Aby byla zachowana zadana sila naciagu tasmy, konieczna jest zmiana momentu napedzajacego cewe. Wynika to ze zmiany srednicy zwoju jak i nierównomiernosci biegu przedmiotu zwijanegp.W znanych urzadzeniach sterujacych momentem napedzajacym cewe zasosowano do tego celu skompliko¬ wane uklady dzwigniowe, elektromechaniczne, elektroniczne lub wykorzystujace zmiane ciezaru cewy w zalez¬ nosci od ilosci nawinietego przedmiotu.Uklady te nie uwzgledniaja odpowiednio duzego momentu rozruchowego cewy jaki jest niezbedny przy stosowaniu duzych i ciezkich cew o znacznej pojemnosci. Dlatego tez do rozruchu duzych cew stosuje sie dodatkowe urzadzenia, które zwiekszaja gabaryty, wage zwijacza, nie zapewniajac przy tym wlasciwych warun¬ ków rozruchu eliminujacych sily dynamiczne w zwijanym przedmiocie, np. w jednym ze znanych urzadzen do zwijania tasmy filmowej w projektorze uznanym jako urzadzenie dobre, urzadzenie rozruchowe wywoluje dosc znaczne sily dynamiczne w tasmie zagrazajac jej zerwaniu.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedobodnosci oraz znaczne uproszczenie konstrukcji w stosunku do znanych urzadzen.Cel ten zostal zrealizowany zbudowaniem urzadzenia zwijajacego, w którym czesc przesuwna znanego sprzegla ciernego polaczono poprzez przekladnie dzwigniowa z dzwignia sterujaca podtrzymujaca rolke przez¬ naczona do prowadzenia przedmiotu zwijanego na cewe, przy czym miejsce podparcia tej dzwigni jest tak dobrane, ze moment napedzajacy cewe zmienia sie wraz ze zmiana srednicy zwoju przedmiotu zwijanego, wg przyjetego przebiegu sily naciagu w przedmiocie zwijanym, np. zgodnie z zyczeniem sila ta moze byc stala, malejaca lub rosnaca.Urzadzenie wg wynalazku nie posiada wad wystepujacych w znanych zwijaczach, a ponadto pozwala na prawidlowe zwijanie przemiotów na cewy o dowolnej pojemnosci bez potrzeby dodatkowej regulacji urzadzenia.Urzadzenie to cechuje ponadto prostota wykonania, duza niezawodnosc i niskie koszty wykonania.2 78683 Pizedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony na przykladzie jego wykonania, za pomoca rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat mechanizmu, a fig. 2 - umiejscowienie nawijanego przedmiotu na urzadzeniu.Naped od silnika, lub urzadzenia podajacego zwijany przedmiot przenoszony jest poprzez kola zebate 1 i 2 na jtarcze 3 sprzegla ciernego. Tarcza 3 poprzez okladzine cierna 4 przenosi naped na przesuwana tarcze 5 polaczona kolkiem zabierajacym 7 z osia 6 cewy. Sprezyna 8 napinana nakretka 9 poprzez element 10 dociska tarcze 5 do tarczy 3 zapewniajac duzy moment tarcia. Tarcza 5 odciazana jest od dzialania sprezyny 8 poprzez ukljad dzwigni 12, 13 i 14 pouczonych lozyskiem wahliwym liz elementem 10, sila naciagu nrzedmiotu zwijanego dzialajacego na rolke 15. Podczas rozruchu, gdy sila naciagu w przeumiocie zwijanym jest maia, sprzeglo pod dzialaniem sprezyny 8 rozwija duzy moment napedowy, który powoduje szybkie rozpedzenie cwy 16 do potrzebnej predkosci katowej. Gdy w przedmiocie pojawi sie sila naciagu, to sprzeglo zostaje odciazone ukladem dzwigniowym 12, 13 i 14do odpowiedniego momentu wynikajacego z zadanej sily naciagu.Dla kasowania luzów w ukladzie w przypadku calkowitego odciazenia sprzegla, tarcza 5 dociskana jest dodat- **v kowa sprezyna 17.Aby zapewnic ciagla zmiane momentu sprzegla wraz ze zmiana promienia zwoju i zachowac zadana sile naciagu przedmiotu zwijanego potrzebna jest zmiana przelozenia ukladu dzwigniowego 12, 13 i 14. Wymagana zmiana przelozenia jest realizowana w sposób pokazany na fig. 2. Punkt B podparcia dzwigni 14 dobrany jest tak, ze moment sily wypadkowej R oddzialywania przedmiotu zwijanego na rolke 15 wzgledem punktu B pod- ~ parcia dzwigni 14 zmienia sie wedlug wymagan zmiany przelozenia dla krancowych stanów zwijanego przed¬ miotu. Zmiane przelozenia mozna okreslic na podstawie zaleznosci opisujacej statyczne dzialanie urzadzenia wstawiajac do równania krancowe wartosci sily N i promienia r.V N-r = A(P0-kN) skad:k = ^~-±- gdzie: N — sila naciagu przedmiotu zwijanego r — promien zwoju A — stala sprzegla p — sila wstepnego nacisku ro k —przelozenie. PL