Uprawniony z patentu: Mark Iosifovich Krivosheev, Rudolf Lvovich Marein, Alexandr Alexandrovich Avseevich, Jury Borisovich Zverev Moskwa (Zwiazek Socjalistycznych Republik Radzieckich) Urzadzenie do automatycznego pomiaru stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w torze telewizyjnym Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do auto¬ matycznego pomiaru stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w torze telewizyjnym, którego zasada dzialania polega na modulowaniu krótkich impul¬ sów zawartym w sygnale wizji szumem i nastep¬ nym przeksztalceniu ich w celu otrzymania sku¬ tecznej wartosci szumu.Znane urzadzenie do automatycznego pomiaru stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w torze te¬ lewizyjnym zawiera blok pomiaru wartosci mie- dzyszczytowej sygnalu wizji na jedno wejscie, któ¬ rego podawany jest sygnal wizyjriy i który jest sterowany blokiem sterowania oraz polaczone sze¬ regowo odpowiednio selektor impulsów synchroni¬ zujacych, którego jedno wyjscie jest polaczone z drugim wejsciem bloku pomiaru wartosci miedzy- szczytowej sygnalu wizji, a na wejscie którego po¬ dawany jest sygnal wizji, uklad ksztaltowania krót¬ kich impulsów i amplitudowo-impulsowy modula¬ tor krótkich impulsów sygnalem wizji polaczony z ukladem poszerzania impulsów, którego wyjscie jest polaczone elektrycznie z wejsciem przetworni¬ ca funkcyjnego, którego wyjscie jest polaczone po¬ przez przetwornik analogowo-cyfrowy z wejsciem cyfrowego ukladu odczytujacego, którego drugie wejscie jest podlaczone do wyjscia bloku sterowa¬ nia, przy czym polaczenie elektryczne ukladu po¬ szerzania impulsów z przetwornikiem funkcyjnym zrealizowane jest poprzez filtr.Wada znanego urzadzenia do automatycznego pomiaru stosunku sygnalu do wizji szumu w to¬ rze telewizyjnym jest to, ze do wejscia przetwor¬ nika funkcyjnego jest dolaczony filtr przetwarza¬ jacy poszerzane krótkie impulsy na sygnal ciagly, 5 który po detekcji kwadratowej, calkowaniu i lo- garytmowaniu dokonywanym metodami analogo¬ wymi w przetworniku funkcyjnym ponownie zo¬ staje przetworzony na impulsy w przetworniku analogowo-cyfrowym. W ten sposób mierzony szuim io podlega trzykrotnemu przetwarzaniu: ciagly sygnal na wejsciu urzadzenia — sygnal impulsowy na wyjsciu modulatora amplitudy impulsów — sygnal ciagly na wyjsciu filtru — sygnal impulsowy na wyjsciu przetwornika analogowo-cyfrowego. To po- 15 trójne przetwarzanie w polaczeniu z analogowym przetwarzaniem funkcyjnym daje duzy blad prze¬ twarzania i tym samym znacznie obniza doklad¬ nosc pomiaru szumu.Druga wada znanego urzadzenia jest to, ze w 29 urzadzeniu tyni przy pomiarze szumu otrzymuje sie niewystarczajaca kompensacje sygnalu wizji i nie zachodzi tlumienie róznych zaklócen, w tej liczbie zaklócen malej czestotliwosci od przydzwie- ku sieci, zaklócen o czestotliwosci odchylania po- 25 ziomego i jej harmonicznych, pasozytniczych syg¬ nalów lamp obrazowych itp. Wszystko to w znacz¬ nym stopniu pogarsza wypadkowa dokladnosc po¬ miaru, szczególnie przy pomiarze poziomu szumu w sygnale obrazowym. 30 Nastepna wada znanego urzadzenia do automa- 78 40378 403 tycznego pomiaru stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w torze telewizyjnym jest to, ze sygnal wi¬ zyjny zawierajacy mierzony szum jest podawany na wejscie /modulatora amplitudy impulsów bez¬ posrednio lub przez filtr wazkosci, który oslabia szum. Powoduje to mala czulosc calego urzadzenia i tym saimym ogranicza zakres pomiarów od stro¬ ny duzych stosunków sygnalu wizyjnego do szumu, to znaczy malych poziomów szumu.Inna wada znanego urzadzenia jest to, ze nie eliminuje sie w nim wplywu naglych zmian po¬ ziomu sygnalu wizyjnego, które maja miejsce przy szybkiej zmianie jaskrawosci lub tresci obrazu, obniza to znacznie dokladnosc pomiaru szumu w sygnale wizyjnym odpowiadajacym ruchomemu obrazowi.Celem wynalazku jest usuniecie wspomnianych wad. Zadaniem technicznym wynalazku jest opra¬ cowanie takiego urzadzenia do automatycznego iponifaru stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w torze telewizyjnym, którego realizacja ukladowa umozliwilaby dokladny pomiar stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w dowolnym czlonie toru tele¬ wizyjnego podczas przekazywania zarówno rucho¬ mych jak i nieruchomych obrazów telewizyjnych.Zadanie to w ukladzie wedlug wynalazku zosta¬ lo rozwiazane w urzadzeniu do automatycznego pomiaru stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w torze telewizyjnym, które zawiera sterowany przez blok sterowania blok pomiaru wartosci miedzy¬ szczytowej sygnalu wizyjnego, na którego jedno z wejsc podaje sie sypial wizyjny, i polaczone sze¬ regowo odpowiednio: selektor impulsów synchro¬ nizujacych, którego jedno wyjscie jest polaczone z drugim wejsciem bloku pomiaru wartosci mie- dzyszczytowej sygnalu wizyjnego i na którego dru¬ gie wejscie jest podawany sygnal wizyjny; uklad ksztaltowania krótkich impulsów oraz uklad mo¬ dulacji amplitudy krótkich impulsów sygnalem wi¬ zyjnym polaczony z ukladem poszerzania impul¬ sów, którego wyjscie polaczone jest elektrycznie z wejsciem przetwornika funkcyjnego, a wyjscie tego ostatniego jest polaczone z wejsciem wskaz¬ nika cyfrowego, którego drugie wejscie jest pod¬ laczone do wyjscia bloku sterowania wyrózniaja¬ cym sie tym, ze polaczenie elektryczne ukladu po¬ szerzania impulsów z przetwornikiem funkcyjnym zrealizowane jest za posrednictwem szeregowo po¬ laczonych : przetwornika amplitudy impulsu w licz¬ be impulsów i ukladu ksztaltowania róznic wartos¬ ci dyskretnych, w którym od kazdej poprzedniej wartosci dyskretnej odejmuje sie nastepna, a prze¬ twornik funkcyjny zawiera szeregowo polaczone odpowiednio: kwadrator cyfrowy, integrator cyfro¬ wy oraz -cyfrowy uklad logarytmujacy, których wejscia polaczone sa odpowiednio z wyjsciami blo¬ ku sterowania, wyjscie cyfrowego ukladu logaryt- imowania jest polaczone z wejsciem wskaznika cyfrowego, a wejscie kwadratora cyfrowe¬ go polaczone jest elektrycznie z wyjsciem ukla¬ du ksztaltowania róznic wartosci dyskretnych, przy czym drugie wyjscie tego ostatniego jest polaczone z trzecim wejsciem bloku pomiaru wartosci mie- idzyszczytowej sygnalu wizyjnego, a pozostale wej¬ scia ukladu poszerzania impulsów, przetwornika amplitudy i impulsu w liczbe impulsów i, ukladu ksztaltowania róznic wartosci dyskretnych polaczo¬ ne sa z wyjsciami bloku sterowania, dq wejscia którego podlaczone jest wyjscie selektora impulsów 5 synchronizacji.Celowe jest wprowadzenie do urzadzenia bloku wstepnej obróbki sygnalu wizyjnego, którego jed¬ no wejscie jest polaczone z trzecim wyjeciem se¬ lektora impulsów synchronizujacych, drugie wej- 10 scie jest polaczone z pierwszym wyjsciem bloku pomiaru wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizyj¬ nego, przez co uzyskuje sie wydzielenie impulsów szumowych z sygnalu wizyjnego i ich wzmocnie¬ nie, natomiast wyjscie jest polaczone z, drugim 15 wejsciem modulatora amplitudy, impulsów, przez co uzyskuje sie przekazywanie impulsów szumo¬ wych na wejscie tego modulatora, przy tym dru¬ gie wyjscie bloku pomiaru wartosci miedzyszczy¬ towej sygnalu wizyjnego jest polaczone z ukladem 20 poszerzania impulsów za posrednictwem komutato¬ ra, którego drugie wejscie jest polaczone z wyj¬ sciem modulatora amplitudy impulsów i którego trzecie wejscie jest polaczone do wyjscia bloku sterowania, przy czym wyjscie bloku sterowania 25 jest polaczone równiez z trzecim wejsciem bloku wstepnej obróbki sygnalu wizyjnego.Celowa jest realizacja elektrycznego polaczenia ukladu ksztaltowania róznic wartosci dyskretnych z kwadratorem cyfrowym przetwornika funkcyj- 30 nego za posrednictwem analizatora róznic wartosci dyskretnych, którego drugie wyjscie, podobnie jak trzecie wyjscie ukladu ksztaltowania róznic war¬ tosci dyskretnych, jest polaczone do jednego z wejsc bloku sterowania, którego wyjscie jest po- 35 laczone z drugim wejsciem analizatora róznic war¬ tosci dyskretnych, przez co osiaga sie automatycz¬ ny pomiar stosunku sygnalu wizyjnego do szumu na obrazie ruchomym.Zaleta proponowanego urzadzenia do automa- 40 tycznego pomiaru stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w torze telewizyjnym jest mozliwosc doko¬ nywania metodami wylacznie cyfrowymi doklad¬ nego pomiaru stosunku sygnalu wizyjnego do szu¬ mu i to zarówno w laczu telewizyjnym linii radio- « wej jak i w torze kamerowym osrodka telewizyj¬ nego, bezposrednio podczas nadawania obrazów za¬ równo nieruchomych jak i ruchomych.Wynalazek jest objasniony na przykladzie wyko¬ nania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia 50 uklad blokowy urzadzenia do automatycznego po¬ miaru stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w torze telewizyjnym wedlug wynalaaku, fig. 2 — schemat funkcjonalny bloku pomiaru wartosci mie¬ dzyszczytowej sygnalu wizyjnego i bloku wstepnej 55 obróbki sygnalu wizyjnego, fig. 3 — schemat funk¬ cjonalny ukladu ksztaltowania sygnalu regulacyj¬ nego bloku pomiaru wairtosci miedzyszczytowej sygnalu wizyjnego urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 4 — schemat funkcjonalny ukladu ksztaltowa- . 60 nia napiecia kompensacyjnego bloku obróbki wstep¬ nej sygnalu wizyjnego urzadzenia wedlug wyna¬ lazku, fig. 5 — schemat funkcjonalny ukladu ksztaltowania róznic wartosci dyskretnych urza¬ dzenia wedlug wynalazku, fig. 7 — ksztalty sygna- 65 lów w poszczególnych punktach schematu bloko-Ttttl wego urzadzenia podczas trwania cyklu pomiaru sygnalu wizyjnego wedlug wynalazku, lig. 8 — ksztalty sygnalów w poszczególnych punktach aohe- mattu funkejonainego bloku wstepnej obróbki ayg* nalu wizyjnego urzadzenia wedlug wynalazku pod-? czas trwania cyklu nomja.ru sjiumu przy rodzaju pracy „e", fig. 9 ^- ksztalty sygnalów w poszcze^ gólnych punktach ukladu blokowego podcaaa cy¬ klu pomiaru szumu przy rodzaju pracy ^a*\ Uklad blokowy urzadzenia do automatycznego pomiaru stosunku sygnalu wizyjnego do szuram w torze telewizyjnym przedstawiony jest na. fig, l.Dq wejscia, i urzadzenia dolaczone jest pierw¬ sze wejscie bloku pomiaru wartki miedzyszczy- towej 9 i pierwsze wejscie selektora impulsów synchronizacyjnych 3 zrealizowanego w ananym uktedzie "wydzielania z sygnalu wizyjnego impul¬ sów synchronizacji pianowej i impulsów synchro¬ nizujacych dowolnych Unii, Pierwsze wyjscie se¬ lektora impulsów synchronizujacych 3 jest pola¬ czone z drugro wejsciem bloku pomiaru waitoscj iniedzyszczytowej sygnalu wizyjnego & Pierwsze wyjscie bloku pomiaru wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizyjnego Z jest polaczone z pierwszym wejsciem ibioku wstepnej obróbki sygnalu wizyj¬ nego 4. Z drugim wejsciem bloku wstepnej obrób¬ ki sygnalu wizyjnego 4 jest polaczone drugie wyj¬ scie selektora impulsów synchronizujacych ^.któ¬ rego trzecie wyjscie jest dolaczone do wejscia ukladu ksztaltowania krótkich impulsów 5 zreali¬ zowanego w znanym ukladzie z generatorem sa-« modlawnym. Wyjscie ukladu ksztaltowania krót¬ kich impulsów 5 jest polaczone z pierwszym wej¬ sciem modulatora amplitudy impulsów 0* do któ-- rego drugiego wejscia jest dolaczone wyjscie bloku wstepnej obróbki sygnalu wizyjnego ii Wyjscie modulatora amplitudy impulsów 6 jest polaczone z pierwszym wejsciem zawierajacego przekaznik elektromagnetyczny komutatora 1* z którego dru¬ gimi wejsciem polaczone jest drugie wyjscie 'bloku pomiaru wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizyj¬ nego & Do wyjseia komutatora 7 sa dolaczone* polaczo¬ ne miedzy soba szeregowo, uklad poszerzania im-* pulsów 9 w ukladzie detektora szczytowego z fca^ sowaniem, przetwórni amplitudy impulsu W licz* be impulsów 9 i uklad ksztaltowania równic war¬ tosci dyskretnych 19. Pierwsze wyjscie ukladu ksztaltowania róznic wartosci dyskretnych 19 jest dolaczone do wejscia analizatora równic wartosci dyskretnych 11, a drugie wyjscie jest dolaczone do trzeciego wejscia bloku pomiaru wartosci miedzy- szczytowej sygnalu wizyjnego 9* Po wyjscia analizatora róznic wartosci dysfcret- pych u jest deteezone weiscie przetwornika funk¬ cyjnego 131 iJozonego z szeregowo Dolaczonych: kwadratora cyfrowego U zrealizowanego w zna¬ nym ukladzie cyfeowym podnoszsinia do kwadratu tteaby impulsów, integratora cyfrowego H zreali- zowanego w znanym ukladzie sumatora Z zacho¬ waniem wyniku i cyfrowego ukladu iogarytmowa- nia 15 wykonanego w postaci zwyklej matrycy deszyfrujacej. Wyjscie przetwornika funkcyjnego 19 dolaczone jest do wejscia wskaznika cyfrowe¬ go Ig zrealizowanego na cyfrowych lampach wskajsfiikgwych a odczytem dziesietnym. Wyjscia bloku sterowania IV, zrealizowanego w ukladzie dzielenia czestotliwosci impulsów, wyznaczajacego przedzialy czasowe eykli pomiarowych i wytwarza- i jacego odpowiednie impulsy sterujace* polaczone Sa i wejsciami przeznaczonymi do doprowadzania ifmpulaów slerujaeych do nastepujacych ukladowi bloku pomiaru wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizyjnego t. komutatora % ukladu poszerzania fcm- II putaów t, przetwornika amplitudy impulsów w liczbe impulsów 9, ukladu ksztaltowania ró&iie wartosci dyskretnych li, analizatora róznie war¬ tosci dyskretnych, kwadratora estrowego la, in¬ tegratora cyfrowego 14, cyfrowego ukladu lega* is rytmowamia 10 i wakainika eyfrowego Ig. Do wejsc bloku sterowania 17 dolaczone sa odpowiednio! eiwarte wyjscie selektora impulsów synchronizu¬ jacych 3, trzecie wyjscie ukladu ksztaltowania rów¬ nie wartosci dyskretnych li i drugie wyjscie ana* M lizatora ró*nie wartosci dyskretnych U.Schemat funkcjonalny bloku pomiaru wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizyjnego 9 i bloku obróbki wstepnej sygnalu wizyjnego i przedsta* wiony jest na fig. 2, ts 0o szyny wejsciowej 19 polaczonej z wejseiem 1 urzadzenia, jest dolaczone pierwsze wejscie ele¬ mentu regulowanego 19, wykonanego w znanym ukladzie wzmacniacza o regulowanym wspólczyn¬ niku wzmocnienia. Z wyjsciem elementu regulowa- so nege 19 jest polaczone pierwsze wejscie ukladu sumowania 99 i pierwsze wejscie ukladu ksztalto¬ wania równowaznika sygnalu wizyjnego U wyko¬ nanego w znanym ukladzie ksztaltowania impul¬ sów z napiecia stalego, które powstaje w wyniku u detekcji sygnalu wizyjnego i jest równe wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizyjnego miedzy po¬ ziomem bieli i czerni czyli, co do wartosci, jest równowaznikiem sygnalu wizyjnego.Drugie wejscie ukladu ksztaltowania równowaz- 4i nika sygnalu wizyjnego IX jest polaczone przez szyne V* z pierwszym wyjsciem, aetektpra impulsów sy^chroilizujacych 3, a wyjscie wspomnianego ukladu ksztaltowania 91 jest polaczone przez wy¬ lacznik 33 z drugim wejsciem ukladu sumujacego «§ 39. Oo trzeciego wejscia ukladu sumujacego 99 jest dolaczone wyjscie ukladu ksztaltowania syg¬ nalu wzorcowego 24 zrealizowanego w znanym ukladzie ksztaltowania impulsów z wzorcowego na¬ piecia stalego. Wejscie ukladu ksztaltowania syg- io nalu wzorcowego 94 jest polaczone równiez przez szyne 99 z pierwszym wyjsciem selektora impul- sów synchronizujacych 9. Do wyjscia ukladu su¬ mowania 99 jest dolaczone pierwsze wejscie ko¬ mutatora 95, którego role pelni przekaznik elek- 85 tromagnetyczny. Drugie wejscie komutatora 99 za posrednictwem szyny 96 jest polaczone z wyjsciom bloku sterowania lt.Po pierwszego wyjscia komutatora 95 jest do¬ laczone pierwsze wejscie ukladu kszatltowania •o sygnalu regulujacego 2T, którego drugie wejscie przez szyne 26 jest polaczone z wyjsciem bloku sterowania 17, a trzecie wejscie — za posred¬ nictwem szyny 98 — z drugim wyjsciem ukladu ksztaltowania róznie wartosci dyskretnych ]& «3 Pierwsze wyjscie ukladu ksztaltowania sygnalu re-78 403 7 gulujacego 37 jest polaczone przez szyne wyjscio¬ wa 29 do drugiego wejscia 'komutatora 7, a drugie wyjscie ukladu ksztaltowania 27 jest polaczone z drugim wejsciem elementu regulowanego 19. Do drugiego wyjscia komutatora 25 jest dolaczone wejscie wzmacniacza wizyjnego 30 bloku wstepnej Obróbki sygnalu wizyjnego 4. Wyjscie wzmacnia¬ cza wizyjnego 30 jest polaczone z pierwszym wej¬ sciem ukladu poziomujacego 31 i z pierwszym wej¬ sciem ukladu ksztaltowania napiecia kompensuja¬ cego 32.Drugie wejscie ukladu ksztaltowania 32 jest do¬ laczone za posrednictwem szyny 33 do wyjscia ibloku sterowania 17, a trzecie wejscie przez szy¬ ne 34 jest dolaczone do drugiego wyjscia selektora impulsów synchronizujacych 3. Pierwsze i drugie wyjscie ukladu ksztaltowania napiecia kompensu¬ jacego 32 jest polaczone odpowiednio z drugim i "trzecim wejsciem ukladu poziomowania 31, któ¬ rego wyjscie jest dolaczone do pierwszego wejscia ukladu kluczowania 35 zrealizowanego w znanym ukladzie skomensowanego klucza. Drugie wejscie ukladu kluczowania 35 jest polaczone z wyjsciem generatora impulsów kluczujacych 36 zrealizowa¬ nego w znanym ukladzie z imultiwibratorem, któ¬ rego wejscie za posrednictwem szyny 34 jest pola¬ czone z drugim wyjsciem selektora impulsów syn¬ chronizujacych 3.Wyjscie ukladu kluczowania 35 jest dolaczone do wejscia wzmacniacza wizyjnego 37, którego wyjscie moze byc polaczone przez przelacznik dwubiegu¬ nowy trzypozycyjny 38 z wejsciem filtru wazkosci 39, albo z wejsciem drugiego filtru wazkosci 40 albo z szyna 41 zaleznie od rodzaju pracy. Charak¬ terystyka czestotliwosciowa znanego filtru wazkos¬ ci 39 uwzglednia róznice w postrzeganiu szumów o róznych czestotliwosciach na obrazie telewizyj¬ nym czarno-bialym. Charakterystyka czestotliwos¬ ciowa znanego filtru wazkosci 40 uwzglednia róz¬ nice w dostrzeganiu szumu na barwnym obrazie telewizyjnym. Za posrednictwem szyny 41 dokonu¬ je sie obejscia filtrów 39 i 40, przy czym wyjscia tych filtrów razem z szyna 41 polaczone sa z szy¬ na wyjsciowa 42 równiez za posrednictwem prze¬ lacznika 38. Szyna wyjsciowa 42 dolaczona jest do drugiego wejscia modulatora amplitudy impul¬ sów6. ( Schemat funkcjonalny ukladu ksztaltowania syg¬ nalu regulujacego 27 bloku pomiaru wartosci mie- dzyszczytowej sygnalu wizyjnego 2 jest przedsta¬ wiony na fig. 3. Do szyny wejsciowej 43 polaczo¬ nej z pierwszym wejsciem komutatora 25 jest do¬ laczone pierwsze wejscie ukladu kluczowania 44, którego drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem generatora impulsów kluczujacych 45 zrealizowa¬ nego w znanym ukladzie z multiwibratorem. Wej¬ scie generatora, impulsów kluczujacych 45 jest po¬ laczone za posrednictwem szyny 26 z wyjsciem bloku sterowania 17. Wyjscie ukladu kluczowania 44 przez szyne wyjsciowa 29 jest dolaczone do drugiego wejscia komutatora 7. Z drugim wyj¬ sciem ukladu ksztaltowania róznic wartosci dys¬ kretnych 10 za posrednictwem szyny 28 jest po¬ laczone pierwsze i drugie wejscie ukladu steruja¬ cego 46, którego wyjscie jest polaczone z wejsciem 8 rewersyjnego licznika impulsów 47. Wyjscie re- wersyjnego licznika impulsów 47 jest dolaczone da wejscia przetwornika cyfrowo-analogowego 48 zrea¬ lizowanego w znanym ukladzie przetwarzania licz- 5 by impulsów w napiecie stale. Wyjscie przetwor¬ nika cyfrowo-analogowego 48 jest polaczone przez szyne wyjsciowa 49 z drugim wejsciem elementu regulujacego 19.Schemat funkcjonalny ukladu ksztaltowania na¬ piecia kompensujacego 32 bloku wstepnej obróbki sygnalu wizyjnego jest przedstawiony na fig. 4. Do szyny wejsciowej 50, polaczonej z wyjsciem wzmac¬ niacza wizyjnego 30, jest dolaczone pierwsze wej¬ scie ukladu poziomowania 51, drugie wejscie któ¬ rego polaczone jest z wyjsciem generatora impul¬ sów poziomujacych zrealizowanego w znanym ukladzie z multiwibratorem. Z wyjsciem generato¬ ra impulsów poziomujacych 52 za posrednictwem szyny wyjsciowej 53 polaczone jest równiez drugie wejscie ukladu poziomowania 31 bloku wstepnej obróbki sygnalu wizyjnego, a wejscie generatora impulsów poziomujacych 52 jest dolaczone za po¬ srednictwem szyny 34 do drugiego wyjscia selek¬ tora impulsów synchronizujacych 3. Wyjscie ukla¬ du poziomowania 51 jest polaczone z pierwszym wejsciem modulatora amplitudy impulsów 54, któ¬ rego drugie wejscie jest dolaczone do wyjscia ge¬ neratora krótkich impulsów 55 zrealizowanego w znanym ukladzie z generatorem samodlawnym.Wejscie generatora krótkich impulsów 55 jest po¬ laczone równiez przez szyne 34 z drugim wyjsciem selektora impulsów synchronizujacych 3. Do wyj¬ scia modulatora amplitudy impulsów 54 jest do¬ laczone pierwsze wejscie ukladu poszerzania im¬ pulsów 56 zrealizowanego w znanym ukladzie de¬ tektora szczytowego z kasowaniem, którego drugie wejscie za posrednictwem szyny 33 jest polaczone z wyjsciem bloku sterowania 17. Wyjscie ukladu poszerzania impulsów 56 jest polaczone z pierwszym wejsciem drugiego ukladu poziomujacego 57, któ¬ rego drugie wejscie jest polaczone z wyjsciem drugiego generatora impulsów poziomujacych 58 zrealizowanego w znanym ukladzie z multiwibra- torem. Wejscie generatora impulsów poziomuja¬ cych 58 jest polaczone równiez przez szyne 34 z drugim wyjsciem selektora impulsów synchro¬ nizujacych 3. Wyjscie ukladu poziomujacego 57 jest dolaczone przez stopien separujacy 59 do szy¬ ny wyjsciowej 60 polaczonej z trzecim wejsciem ukladu poziomowania 31 bloku wstepnej obróbki sygnalu wizyjnego.Schemat funkcjonalny ukladu ksztaltowania róz¬ nic wartosci dyskretnych 10 jest przedstawiony ha fig. 5. Do szyny wejsciowej 61 polaczonej z wyj¬ sciem przetwornika amplitudy impulsu w liczbe impulsów 9 jest dolaczone pierwsze wejscie ko¬ mutatora 62 zrealizowanego na ukladach „AND" i „OR", pierwsze wejscie ukladu sterowania 63, pierwsze wejscie dwójkowego licznika impulsów 64 i pierwsze wejscie dwójkowego licznika impul¬ sów 65. Z drugim wejsciem komutatora 62 jest polaczone pierwsze wyjscie ukladu sterowania 63, którego drugie i trzecie wyjscia sa dolaczone od¬ powiednio do drugiego wejscia dwójkowego licz¬ nika impulsów 64 i do drugiego wejscia dwójko- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60t wego licznika impulsów 65, Wyjscie dwójkowego licznika impulsów 63 przez uklad przenoszenia 66 jest .polaczone z trzecim wejsciem dwójkowego licznika impulsów 6*V którego Wyjscie jest polaczo¬ ne przez uklad wskaznika zera 67 z drugim wej¬ sciem ukladu sterowania 63. Do polaczonej z wyj* sciem bloku sterowania 17 szyny 66 dolaczone Jest trzecie wejscie ukladu sterujacego* 63, którego czwarte wyjscie przez szyne 66 jest polaczone z drugim wejsciem bloku sterowania 17 a piate i szó¬ ste wejscia przez szyne 28 sa polaczone z trzecim wejsciem ukladu ksztaltowania, sygnalu reguluja¬ cego 27 bloku pomiaru wartosci miedzyszczytowej jsygnalu wizyjnego. Siódme wyjscie ukladu steru¬ jacego 63 jest polaczone do drugiego wejscia ukla¬ du przenoszenia 66. Wyjscie komutatora 63 dola¬ czone jest za posrednictwem szyny wyjsciowej 76 do wejscia analizatora róznic wartosci dyskret¬ nych Ih Schemat funkcjonalny analizatora róznic wartos¬ ci dyskretnych 11 przedstawiony jest na fig. 6L Do szyny wyjsciowej 76 ukladu ksztaltowania róznic wartosci dyskretnych 16 jest dolaczone pierwsze wejscie komutatora 71 zrealizowanego w ukladzie podwójnego przelacznika z ukladem spustowym statycznym i dwoma ukladami „AND". Z drugim wejsciem komutatora 71 jest polaczone wyjscie generatora progowej liczby impulsów 72 stanowia¬ cego generator grup impulsów, który wytwarza grupy impulsów o jednakowej i stalej liczbie im¬ pulsów w kazdej grupie. Wejscie generatora 72 Jest dolaczone do pierwszego wyjscia ukladu sterowania 73, którego pierwsze wejscie polaczone jest przez szyne 74 z wyjsciem bloku sterowania 17.Do drugiego wyjscia ukladu sterowania 73 do¬ laczone jest trzecie wejscie komutatora 71* którego wyjscie polaczone jest z pierwszym wejsciem ukla¬ du „AND" i z pierwizym wejsciem rewersyjnego licznika impulsów 76. Do drugiego wejscia liczni* ka rewersyjnego 76 jest dolaczone trzecie wyjscie ukladu sterowania 73, a wyjscie rewersyjnego licznika 76 jest polaczone z wejsciem ukladu wskaznika zera 77, którego pierwsze wyjscie jest dolaczone do drugiego wejscia ukladu sterowania 73. Czwarte wyjscie ukladu sterujacego 73 jest po¬ laczone z drugim wejsciem ukladu „AND" 73. Wyj¬ scie ukladu „AND" 71 jest dolaczone do szyny wyjsciowej 73 polaczonej z wejsciem kwadratora cyfrowego 13 i do pierwszego wejscia ukladu spu¬ stowego 79, którego drugie wejscie dolaczone jest do piatego wyjscia ukladu sterujacego 73.Wyjscie ukladu spustowego 76 jest polaczone z pierwszym wejsciem ukladu „OB" 66» do które¬ go drugiego wejscia dolaczone jest drugie wyjscie ukladu wskaznika zera 71. Wyjscie ukladu „OB" 66 jest polaczone z pierwszym wejsciem licznika liczby róznic 61 zrealizowanego w ukladzie rewer¬ syjnym licznikiem impulsów. Do drugiego wejscia licznika liczby róznic 61 jest dolaczone szóste wyj¬ scie ukladu sterowania 73, Siódme wyjscie ukladu sterowania 73 jest polaczone z trzecim wejsciem bloku sterowania 17 za posrednictwem szyny 62.Z trzecim wejsciem bloku sterowania 17 przez szy¬ ne 33 jest polaczone równiez wyjscie lieznika licz¬ by róznic 61. 1* Dzialanie urzadzenia do automatycznego pomia* ru stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w torze telewizyjnym jest opisane nizej.Urzadzenie mierzy automatycznie w decybelach 5 stosunek (tp) wartosci miedzyszczytowej (U,) syg¬ nalu wizyjnego miedzy kontrolnymi poziomami bieli i czerni do rzeczywistej skutecznej (sredniej kwadratowej) wartosci szumu (tWf) w pasmie czestotliwosci wizyjnych, który to stosunek wyM- u czany jest wedlug wzoru: ¦ U* ,. • • W^ # Ig - 11 gdzie Ig jest symbolem lbgarytmu dziesietnego.Mozliwy jest przy tym pomiarzarówno stosunku sygnalu wizji do wazonej jak i stosunek sygnalu wizji do niewazonej wartosci szumu. Caly czas trwania jednego pomiaru, to znaczy czas, w ciagu H którego otrzymuje sie jedna wartosc mierzonego stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w dowol¬ nym punkcie toru telewizyjnego, jest podzielony na dwa podstawowe cykle: cykl pomiaru sygnalu wizyjnego i cykl pomiaru szumu. Czas trwania ** i kolejnosc cykli ustalane sa przez blok sterowa¬ nia 17 (fig. 1) wytwarzajacy Impulsy, które syn¬ chronizuja (nadaja takt) prace poszczególnych blo¬ ków i steruja praca calego urzadzenia.W pierwszym cyklu — cyklu pomiaru sygnalu 11 wizyjnego — dokonuje sie automatycznej regul*~ cji wartosci mledzyszezytowej sygnalu wizyjnego, doprowadzanego do wejscia urzadzenia do pewnej stalej wartosci, to znaczy dokonuje sie automatycz¬ nego utrzymania ustalonej wartosci miedzyszczy^ ** towej miedzy kontrolnymi poziomami bieli i czer¬ ni W tym przypadku tej samej wartosci stosunku sygnalu wizyjnego do szumu na wejsciu urzadze¬ nia, niezaleznie od wartosci napiecia raiedzyszczy- towego sygnalu wizji, zawsze odpowiada ta sama M bezwzgledna wartosc napiecia szumu. Wynika z te¬ go, ze pomiar wartosci tego stosunku sygnalu wi¬ zyjnego do szumu jest przeprowadzany zawsze w tych samych warunkach dynamicznych pracy wszystkich bloków. u Podczas pierwszego cyklu pomiaru, sygnal wizyj¬ ny 63 (fig. 7) doprowadzany do wejscia 1 urza¬ dzenia (fig. 1), dochodzi do wejscia bloku pomia¬ ru wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizyjnego % i do wejscia selektora impulsów synchronizujacych n 3. Jesli sygnal wizyjny nie zawiera" Impulsów syn¬ chronizujacych odchylania poziomego i pionowego (sygnal wizyjny przekazjrwany jest bezposrednio z wyjscia kamery telewizyjnej), Wówczas na spe¬ cjalne wejscie M selektora impulsów synchfonizu- u jacyeh 3 podaje sie zewnetrzne impulsy synchro¬ nizujace.Jesli sygnal wizyjny zawiera sygnaly linii pomia¬ rowych, to w selektorze impulsów synchronizuja¬ cych 3 z sygnalu wizyjnego 63 (fig. 7) wydtfiela st sie impuls synchronizujacy, zawierajacy impuls „toieir 85 i impuls synchronizujacy dowolnej linii znajdujacej sie w przedziale czasu trwania impulsu wygaszania pionowego, lecz nie zawierajacej zad¬ nych kontrolnych czy innych pomocniczych sygna- si lów (impuls synchronizacji linii, poprzedzajacej78 403 11 12 pierwsza linie pomiarowa). Wydzielone impulsy synchronizujace 86 z wyjsc selektora impulsów synchronizujacych 3 (fig. 1) podawane sa na wej¬ scia ukladu ksztaltowania krótkich impulsów 5, bloku sterowania 17 i bloku pomiaru wartosci mie- 5 dzyszczytowej sygnalu wizyjnego 2.Sygnal wizyjny 83 (fig. 7) dochodzacy do szyny wejsciowej 18 (fig. 2) bloku pomiaru wartosci mie¬ dzyszczytowej sygnalu wizyjnego 2 jest podawany na wejscie elementu regulowanego 19. Na wyjsciu 10 elementu regulowanego 19 podtrzymywana jest z duza dokladnoscia stala wartosc napiecia miedzy- szczytowego sygnalu wizyjnego równa ustalonej wartosci, podczas gdy wartosc miedzyszczytowa sygnalu wizyjnego 83 (fig. 7) dochodzacego do 15 wejscia 1 urzadzenia (fig. 2) (do wejscia elementu regulowanego 19) moze sie zmienic w szerokich granicach. Utrzymanie stalej wartosci napiecia miedzyszczytowego sygnalu wizyjnego osiagane jest za pomoca automatycznej regulacji wzmocnienia. 20 Z wyjscia elementu regulowanego 19 sygnal wi¬ zyjny jest podawany na wejscie ukladu sumowa¬ nia 20, w którym do sygnalu wizyjnego wprowa¬ dza sie impuls wzorcowego poziomu „bieli" (im¬ puls wzorcowy) 87 (fig. 7) podawany z wyjscia 25 ukladu ksztaltowania sygnalu wzorcowego 24 na jedno z wejsc ukladu sumowania 20 (fig. 2). Im¬ puls ten jest niezbedny do utrzymania z duza do¬ kladnoscia stalosci wartosci miedzyszczytowej syg¬ nalu wizyjnego na wyjsciu elementu regulowanego 30 19 za pomoca ukladu ksztaltowania sygnalu re¬ gulujacego 27. W ukladzie tym amplituda impulsu „bieli" 86 (fig. 7) porównywana jest z amplituda wzorcowego poziomu „bieli" 87 (impulsu wzorco¬ wego). 35 Impuls wzorcowy 87 wytwarzany w iiklaclzie ksztaltowania sygnalu wzorcowego 24 (fig. 2), na którego wejscie przez szyne 22 przychodza impul¬ sy z wyjscia selektora impulsów synchronizuja¬ cych 3.Impuls wzorcowy 87 (fig. 7) w ukladzie sumo¬ wania 20 (fig. 2) zostaje wprowadzony do jednej z linii sygnalu wizji znajdujacej sie w przedziale czasu trwania impulsu wygaszania pionowego i nie 45 zawierajacej zadnych kontrolnych czy innych po¬ mocniczych sygnalów. Impuls wzorcowy 87 (fig. 7) moze zostac wprowadzony do linii poprzedzajacej pierwsza linie kontrolna. Czas trwania impulsu wzorcowego 87 mozna wybrac równy jednej go czwartej czasu trwania linii. Jezeli sygnal wizyj¬ ny podawany na wejscie 1 urzadzenia (fig. 1) nie zawiera sygnalów linii kontrolnych i jezeli prze¬ prowadza sie pomiar stosunku sygnalu wizyjnego do szumu na obrazie, to w ukladzie sumujacym gg 20 (fig. 2), oprócz impulsu wzorcowego 87, do syg¬ nalu wizyjnego wprowadza sie impuls równowaz¬ nika sygnalu wizyjnego 88 (impuls równowazny), podawany z wyjscia ukladu ksztaltowania równo¬ waznego sygnalu wizyjnego 21 przez wylacznik 23 go na jedno z wejsc ukladu sumujacego 20 (fig. 2).Amplituda impulsu równowaznego 88 (fig. 7) rów¬ na jest wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizyj¬ nego pomiedzy kontrolnymi poziomami bieli i czer¬ ni (to znaczy wartosci miedzyszczytowej sygnalu es 40 obrazu), a jego szerokosc jest równa szerokosci impulsu wzorcowego 87.Impuls 88, bedac równowaznikiem sygnalu wi¬ zyjnego pod wzgledem jego wartosci miedzyszczy¬ towej, umozliwia utrzymanie z duza dokladnoscia stalej wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizji za pomoca automatycznej regulacji wzmocnienia w^ przypadku braku w sygnale wizji 83 impulsu „bie¬ li" 85. Impuls równowazny 88 wytwarzany jest przez uklad ksztaltowania równowaznika sygnalu wizyjnego 21 (fig. 2).Do jednego z wejsc ukladu ksztaltowania rów¬ nowaznika sygnalu wizyjnego 21 doprowadzony jest sygnal wizyjny podawany jednoczesnie na wejscie ukladu sumowania 20, a na drugie wejscie za po¬ srednictwem szyny 22 sa podawane impulsy z wyj¬ scia selektora impulsów synchronizujacych 3. Im¬ puls równowazny 88 (fig. 7) za pomoca ukladu Sumo¬ wania 20 (fig. 2) jest wprowadzony do jednej z li¬ nii sygnalu telewizyjnego znajdujacej sie w prze¬ dziale czasu trwania impulsu wygaszania piono¬ wego i nie zawierajacej zadnych kontrolnych czy innych pomocniczych sygnalów.Impuls równowazny 88 (fig. 7) moze zostac wprowadzony do tej samej linii, do której jest wprowadzany impuls wzorcowy 87, jak pokazano na fig. 7. Z wyjscia ukladu sumowania 20 (fig. 2) sygnal wizyjny 89 (fig. 7) z wprowadzonym im¬ pulsem wzorcowym 87 (jak równiez z impulsem równowaznym 88 w przypadku braku sygnalów linii kontrolnych lub pomiaru stosunków sygnalu wizyjnego do szumu na obszarze obrazu) jest po¬ dawany przez komutator 25 (fig. 2) na wejscie ukladu ksztaltowania sygnalu regulujacego 27. Im¬ pulsy sterujace procesu komutacji sa podawane na wejscie komutatora 25 przez szyne wyjsciowa 26 bloku sterowania 17. W czasie cyklu pomiaru syg¬ nalu wizyjnego komutator 25 laczy wyjscie ukladu sumowania 20 z wejsciem ukladu ksztaltowania sygnalu regulujacego 27.Sygnal wizyjny 89 (fig. 7) z wyjscia ukladu su¬ mowania 20 (fig. 2) jest podawany przez komuta¬ tor 25 i szyne wejsciowa 43 (fig. 3) na wejscie ukladu kluczowania 44, na którego drugie wejscie sa podawane impulsy kluczujace 90 (fig. 3) wytwa¬ rzane generatorem 45 (fig. 3) impulsów kluczuja¬ cych. Praca generatora 45 jest sterowana impulsa¬ mi podawanymi przez szyne 2ft z wyjscia blolai sterowania 17. Czestotliwosc impulsów kluczuja¬ cych 90 (fig. 7) jest równa czestotliwosci pólobra- zów, a ich faza wzgledem impulsu wzorcowego- 87 w kolejnych pólobrazach zmienia sie w ten spo¬ sób, ze w uftladach kluczowania 44 nastepuje klu¬ czowanie impulsu wzorcowego 87 (fig. 7), impul¬ su „bieli" 85 badz tez impulsu równowaznego 88 — w przypadku braku sygnalów linii kontrolnych lub pomiaru stosunku sygnalu wizyjnego do szumu na obszarze obrazu. Szerokosc impulsów kluczujacych 90 przyjmuje sie rzedu 7—9 //s, lecz nie wieksza niz wynosi szerokosc impulsu „bieli" 85, który jest najkrótszym z impulsów 85, 87, 88 poddawanych kluczowaniu. Tak duza szerokosc impulsów 90 klu¬ czujacych pozwala wyeliminowac wplyw szumu nakladajacego sie na impuls „bieli" 81 w torze te¬ lewizyjnym na dokladnosc automatycznej regula-7*403 13 14 ej i wzmocnienia oraz uproscic realizacje ukladu kluczowania 44 (fig, 3).Powstajace w wyniku kluczowania impulsy 91 i 92 (fig. 7), których amplitudy sa odpowiednio proporcjpnalne do amplitud kluczowanych impul¬ sów 87 i 85y sa podawane z wyjscia ukladu klu¬ czowania 44 (fig. 3) przez szyne wyjsciowa 29 i ko¬ mutator 7 (fig. 1) na wejscie ukladu poszerzania impulsów 8. Impulsy sterujace komutacja sa po¬ dawane na wejscie komutatora 7 z wyjscia bloku sterowania 17. Podczas cyklu pomiaru sygnalu, ko¬ mutator 7 laczy wyjscie ukladu kluczowania 44 (fig, 3) przez szyne 29 z wejsciem ukladu posze¬ rzania impulsów 8 (fig. 1).W ukladzie poszerzania impulsów 8, impulsy 91 i 92 (fig. 7) ulegaja poszerzeniu w ten sposób, ze czas ich trwania jest równy czasowi trwania pól- obrazu. Zdejmowanie napiecia w ukladzie posze¬ rzania impulsów 8 (fig. 1) dokonywane jest za po¬ moca specjalnego impulsu doprowadzanego z wyj¬ scia bloku sterowania 17. Poszerzane impulsy 93 i 94 (fig. 7) z wyjscia ukladu poszerzania impul¬ sów 8 sa podawane na wejscie przetwornika am¬ plitudy impulsów w liczbe impulsów 9, w którym poszerzone impulsy sa przetwarzane w grupy im¬ pulsów odpowiednio 95 i 9 pulsów w tych grupach sa proporcjonalne odpo- wiednio do amplitud przetwarzanych impulsów 93 i 94. Z wyjscia przetwornika 9 (fig. 1) grupy im¬ pulsów 95 i 9^) (fig. 7) sa podawane na wejscie ukladu ksztaltowania róznic wartosci dyskretnych 10 (fig. I).Praca ukladu ksztaltowania róznic wartosci dys¬ kretnych 19 jest omówipna dokladniej ponizej w opisie pracy urzadzenia w cyklu pomiaru szumu.Jesli proporcjonalna do amplitud impulsu „bieli" 85, liczba impulsów w grupie 96 (fig. 7) nie jest równa proporcjonalnej do amplitudy impulsu wzor¬ cowego 87 liczbie impulsów w grupie 95, to na wyjsciu ukladu ksztaltowania róznic wartosci dys¬ kretnych 10 (fig. 1) wytwarza sie impuls, który zostaje podany przez szyne 28 na jedno z wejsc ukladu sterujacego 46 (fig. 3).Zaleznie od znaku tej róznicy, impuls podawany na wejscie licznika rewersyjnego 47 dodaje sie do liczby zarejestrowanej w tym liczniku lub odej¬ muje sie od niej. Zmiana tej liczby impulsów o jednosc zostaje przekazana z wyjscia licznika re¬ wersyjnego 47 na wejscie przetwornika cyfrowo- -analogowego 43, na którego wyjsciu powstaje do¬ datni lub ujemny {zalezny od znaku róznicy) przy¬ rost napiecia stalego. Przyrost ten podawany jest przez szyne 40 na drugie wejscie elementu regu¬ lowanego 1? ne jego wspólczynnika przenoszenia i w rezulta¬ cie — zmiane wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizyjnego — lacznie z impulsem „bieli" 85 (fig. 7) — na wyjsciu elementu regulowanego 19 (fig. 2).W kolejnych pólobrazach wspomniany proces po¬ równywania amplitud impulsu wzorcowego 87 (fig. 7) i impulsu „bieli" 8£ i nastepnej zmiany wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizyjnego na wyjsciu elementu regulowanego 19~~(fig. 2) powta- r,za sie do momentu, kiedy amplituda impulsu „bie¬ li" 85 (fig. 7) zrówna sie z amplituda impulsu wzorcowego 87. W tym momencie w ukladzie ksztaltowania róznic wartosci dyskretnych 19 (fig. 1) wytwarza sie impuls „równosci", który z jednego z wyjsc ukladu ksztaltowania 10 jest 5 podawany za posrednictwem szyny 69 na wejscie bloku sterowania 17, gdzie z impulsu „równosci" sa ksztaltowane impulsy sterujace, odpowiadajace zakonczeniu cyklu pomiaru sygnalu wizyjnego i po¬ czatkowi cyklu pomiaru szumu. io Analogicznie przebiega proces regulowania am¬ plitudy impulsu równowaznego 88 (fig. 7) do war¬ tosci równej amplitudzie impulsu wzorcowego 87 (w przypadku braku sygnalów linii kontrolnych lub pomiaru stosunku sygnalu wizyjnego do szu- 15 mu na obszarze obrazu). Po zakonczeniu cyklu pomiaru sygnalu wizyjnego, nie podaje sie impul¬ sów na zadne z wejsc ukladu sterujacego 46 (fig. 3), co zapewnia zatrzymanie (na czas trwania cyklu pomiaru szumu) liczby zarejestrowanej w liczniku 20 rewersyjnym 47. Dlatego równiez pozostaje nie¬ zmiennym podczas cyklu pomiaru szumu wyste¬ pujace na wyjsciu przetwornika cyfrowo-analogo- wego 48 napiecie stale, które przez szyne 49 jest podawane na wejscie elementu regulowango 19 25 (fig. 2). W zwiazku z tym nie zmienia sie rów¬ niez wspólczynnik przenoszenia elementu regulo¬ wanego 19 (fig. 2).W ten sposób na poczatku cyklu pomiaru szumu amplituda impulsu „bieli" (lub wartosc miedzy- 80 szczytowa sygnalu obrazu) na wyjsciu elementu regulowanego 19 jest dokladnie równa ustalonej wartosci niezaleznie od wartosci miedzyszczytowej sygnalu na wejsciu urzadzenia. W zwiazku z po¬ wyzszym poziom szumu (w sygnale wizyjnym), 35 który bedzie mierzony podczas cyklu pomiaru szu¬ mu, jednoznacznie okresli wartosc stosunku sygna¬ lu wizyjnego do szumu.Podczas drugiego cyklu (cyklu pomiaru szumu) mierzy sie rzeczywista skuteczna (srednia kwadra- 40 towa) wartosc napiecia szumu zawartego w syg¬ nale wizyjnym. Pomiar skutecznej wartosci szumu polega na usrednieniu w zbiorze róznic wartosci dyskretnych (próbek) szumu, otrzymanych w kolej¬ nych obrazach, pólobrazach lub liniach. 45 Zaleznie od tego, w którym miejscu toru telewi¬ zyjnego dokonuje sie pomiaru stosunku sygnalu wizyjnego do szumu, rodzaje pracy urzadzenia pod¬ czas cyklu pomiaru szumu moga byc nastepujace: a) pomiar przeprowadza sie w laczu telewizyjnym 50 linii radiowej lub na okreslonym jej odcinku, w tym przypadku próbki chwilowych wartosci szumu pobiera sie w czasie trwania impulsu wy¬ gaszania pionowego raz lub kilka razy w kazdym pólobrazie lub obrazie; b) pomiaru dokonuje sie 55 w laczu telewizyjnym linii radiowej o szybko zmie¬ niajacych sie parametrach (w linii lacznosci tro- posterycznej), w tym przypadku próbki chwilo¬ wych wartosci szumu moga byc pobierane w cza¬ sie trwania kazdego impulsu wygaszania poziome¬ go go (na jego odcinku poziomym), co znacznie skra¬ ca czas pomiaru i zwieksza jego dokladnosc; c) po¬ miaru dokonuje sie na wyjsciu zródla sygnalu wi¬ zyjnego lub w jakimkolwiek innym punkcie kom¬ pleksu aparatury studyjnej, w tym wypadku po- 65 miar szumu nalezy przeprowadzac bezposrednio w78 4#2 sygnale obrazu. Próbki chwilowych wartosci szu¬ mu mozna pobierac na dowolnym odcinku obrazu* w kazdym obrazie.We wszystkich wymienionych rodzajach pracy skuteczna wartosc szumu mierzy sie sposobem usredniania w zbiorze róznic próbek chwilowych wartosci szumu. Poza tym w rodzaju pracy „c" wykorzystuje sie miedzyobrazowa korelacje sygna¬ lu obrazu.Praca urzadzenia wedlug wynalazku podczas cy¬ klu pomiaru szumu jest opisana dla rodzaju pracy „a", to znaczy dla przypadku, kiedy pomiaru do¬ konuje sie w laczu telewizyjnym i próbki chwilo¬ wych wartosci szumu pobiera sie w czasie trwania impulsu wygaszania pionowego. Poza tym opisane sa specyficzne wlasciwosci pracy poszczególnych bloków w pozostalych rodzajach pracy.Sygnal wizyjny podawany na wejscie 1 urzadze¬ nia, wedlug wynalazku (fig. 1) jest przekazywany na wejscie bloku pomiaru wartosci miedzyszczy¬ towej sygnalu wizyjnego 2 i na wejscie selektora impulsów synchronizacyjnych 3. W selektorze im¬ pulsów synchronizujacych 3 z sygnalu wizyjnego Wydzielany jest impuls synchronizacji linii prze¬ widzianej do pomiaru szumu. Linia taka moze byc jedna z linii pomiarowych lub dowolna linia inna, znajdujaca sie w przedziale czasu trwania impulsu wygaszania pionowego podczas pomiaru przy ro¬ dzaju pracy „c" wydziela sie impuls synchroniza¬ cji dowolnej liczby linii zawierajacych sygnal obra¬ zu i wybranej do pomiaru szumu.Wydzielone impulsy synchronizacji z czwartego wyjscia selektora impulsów synchronizujacych 3 sa podawane na pierwsze wejscie bloku sterowania 17. Poza tym w selektorze 3 z wydzielonych im¬ pulsów synchronizujacych za pomoca ukladu re¬ gulowanego poszerzania impulsów ksztaltuje sie impulsy, których tylne zbocza pokrywaja sie w czasie z poczatkiem tego odcinka linii, na którym mierzy sie szum. Impulsy te z wyjscia selektora impulsów synchronizujacych 3 podawane sa na wejscia bloku wstepnej obróbki sygnalu wizyjne¬ go 4 przez szyne 34 oraz na wejscie ukladu ksztal¬ towania krótkich impulsów 5. W bloku wstepnej obróbki sygnalu wizyjnego 4 tylne zbocza wspom¬ nianych impulsów steruja generator impulsów klu¬ czujacych 36 (fig. 2), który wytwarza impulsy klu¬ czujace o szerokosci 3-r-5 //s, a w ukladzie ksztal¬ towania krótkich impulsów 5 (fig. 1) tylne zbocza wspomnianych impulsów po opóznieniu ich o 1,5-r- 2,5 fis daja krótkie impulsy o szerokosci 20-r- 30 jus.Sygnal wizyjny, wchodzacy na szyne wejsciowa 18 (fig. 2) bloku pomiaru wartosci miedzyszczyto- wej sygnalu wizyjnego 2 jest podawany na wejscie elementu regulowanego 19, którego wspólczynnik przenoszenia nie zmienia sie podczas calego cyklu pomiaru szumu. Z wyjscia elementu regulowanego 19 sygnal wizyjny jest podawany na wejscie ukla¬ du sumowania 20, z którego wyjscia jest podawa¬ ny przez komutator 25 na wejscie wzmacniacza wizyjnego 30 bloku obróbki wstepnej sygnalu wi¬ zyjnego. Impulsy sterujace komutacja sa przekazy¬ wane na wejscie komutatora 25 z wyjscia bloku sterowania 17 i stanowia sygnaly dolaczania wejsc 1* wzmacniacza wizyjnego 30 do wyjscia ukladu su¬ mowania 20. Wejscie ukladu ksztaltowania sygna¬ lu regulujacego 27 zostaje odlaczone od wyjscia ukladu sumowania &0 i automatyczna regulacja 5 wzmocnienia przestaje funkcjonowac na czas po¬ miaru szumu. Wzmacniacz wizyjny 30 oraz uklad poziomowania 31 wraz z ukladem ksztaltowania napiecia kompensujacego 32, kluczowany uklad kluczowania 35, z którym szeregowo moze byc 10 wlaczony jeszcze jeden lub kilka ukladów kluczo¬ wania oraz wzmacniacz wizyjny 37 w znacznym stopniu wplywaja na zwiekszenie czulosci urzadze¬ nia wedlug wynalazku, to znaczy na rozszerzenie zakresu pomiarów w strone malych poziomów szu- 15 mu (duzych stosunków sygnalu wizyjnego do szu¬ mu) jak równiez sprzyjaja zwiekszeniu dokladnosci pomiarów. We wzmacniaczu wizyjnym 30 naste¬ puje wstepne wzmocnienie sygnalu wizyjnego.Z wyjscia wzmacniacza wizyjnego 30 sygnal wi- 20 zyjny jest podawany na wejscie ukladu poziomo¬ wania 31 i na wejscie ukladu ksztaltowania na¬ piecia kompensujacego 32.W ukladzie 31 dokonuje sie poziomowania syg¬ nalu wizyjnego w kazdej linii wzgledem poziomu 25 impulsów wygaszania, przy czym impulsy pozio¬ mujace i napiecie odniesienia sa podawane na wejscia ukladu poziomujacego 31 z wyjsc ukladu ksztaltowania napiecia kompensujacego 32. Napie¬ cie odniesienia wytwarzane jest w ukladzie ksztal- 30 towania 32 w ten sposób, ze na wyjsciu ukladu spoziomowania 31, a zatem i na wejsciu ukladu kluczowania 35 zachodzi kompensacja podstawy impulsu wizyjnego. Kompensacja podstawy impul¬ sów umozliwia dokladny pomiar stosunku sygnalu 35 wizyjnego do szumu na dowolnym poziomie syg¬ nalu wizyjnego, a za tym na dowolnym co do jaskrawosci elemencie obrazu, co szczególnie waz¬ ne jest przy pomiarze na obrazie ruchomym.Opis jednego z mozliwych wariantów pracy 40 ukladu ksztaltowania napiecia kompensujacego 32 dotyczy rodzaju pracy „c". Sygnal wizyjny 97 (fig. 8) podawany przez szyne wejsciowa 50 (fig. 2) ukladu ksztaltowania napiecia kompensujacego 32 przechodzi na wejscie pomocniczego ukladu pozio- 45 mowania 51 (fig. 4). Sygnal wizyjny 97 (fig. 8) po¬ dawany jest równiez na wejscie glównego ukladu poziomowania 31 (fig. 2) bloku wstepnej obróbki sygnalu wizyjnego 4. W ukladzie poziomujacym 51 (fig. 4), podobnie jak w ukladzie poziomujacym 50 31 (fig. 2), poziomowanie sygnalu odbywa sie wzgledem poziomu impulsów gaszacych za pomoca impulsów poziomujacych 98 (fig. 8) wytwarzanych w generatorze impulsów poziomujacych 52 (fig. 4).Generator 52 sterowany jest impulsami dochodza- 55 cymi przez szyne 34 do jego wejscia z wyjscia se¬ lektora impulsów synchronizacyjnych 3. Sygnal wi¬ zyjny z wyjscia ukladu poziomowania 51 jest po¬ dawany na wejscie modulatora amplitudy impul¬ sów 54 jako napiecie modulujace. 60 Do drugiego wejscia modulatora amplitudy im¬ pulsów 54 dochodzi ciag par krótkich impulsów* 99 o malej szerokosci (20-7-30 ^ s) znajdujacych sie w jednej i tej samej linii i powtarzajacych sie z czestotliwoscia odchylania pionowego. Impulsy te 65 wytwarzane sa w generatorze krótkich impulsów78 403 17 55 (fig. 4), który sterowany jest impulsami poda¬ wanymi na jego wejscie przez szyne 34 z wyjscia selektora impulsów synchronizujacych 3. Pierwszy impuls kazdej pary ciagu 99 (fig. 8) pokrywa sie w czasie z obszarem poziomowania (z impulsami poziomujacymi 98). Drugi impuls kazdej pary po¬ krywa sie z odcinkiem sygnalu wizyjnego wyprze¬ dzajacym dokladnie o czas trwania linii ten od¬ cinek sygnalu wizyjnego nastepnej linii, na któ¬ rym przeprowadza sie pomiar szumu.W modulatorze amplitudy impulsów 54 (fig. 4) pierwszy impuls jest modulowany w amplitudzie poziomem wygaszania sygnalu wizji, a drugi — poziomem wymienionego wyzej odcinka* sygnalu wizyjnego i chwilowa wartoscia szumu w momen¬ cie odpowiadajacym temu impulsowi.Uksztaltowane w wyniku modulacji impulsy 100 (fig. 8) z wyjscia modulatora amplitudy impulsów 54 (fig. 4) dochodza do wejscia ukladu poszerza¬ nia impulsów 56, na którego drugie wejscie przez szyne 33 sa podawane impulsy kasowania z wyj¬ scia bloku sterowania 17. Pierwszy impuls kazdej pary zmodulowanych impulsów 100 (fig. 8) zostaje poszerzony do wartosci równej odstepowi miedzy impulsami wewnatrz pary, a drugi — do wartosci równej odstepowi miedzy drugim impulsem i kon¬ cem nastepnej linii. Opisane procesy modulacji amplitudy i poszerzania krótkich impulsów sa ana¬ logiczne do procesów realizowanych w modulato¬ rze amplitudy impulsów 6 (fig. 1) i ukladzie po¬ szerzania impulsów 8 glównego toru pomiarowego urzadzenia. W poszerzonych impulsach 101 (fig. 8) skok amplitud równy jest sumarycznemu pozio¬ mowi sygnalu wizyjnego (wzgledem poziomu wy¬ gaszania) na odcinku, na którym dokonuje sie po¬ miaru i chwilowej wartosci szumu, odpowiadaja¬ cym wspomnianemu drugiemu impulsowi. Jest to wynikiem korelacji miedzyliniowej sygnalu wizyj¬ nego, którego poziomy srednio biorac sa jednako¬ we na odcinkach znajdujacych sie w sasiednich liniach i odleglych od siebie o dlugosc linii.Z wyjscia ukladu 56 (fig. 4) poszerzone impulsy 101 (fig. 8) sa podawane na wejscie drugiego po¬ mocniczego ukladu poziomowania 57 (fig. 4), do którego dochodza równiez impulsy poziomujace 102 (fig. 8) z wyjscia generatora impulsów poziomuja¬ cych (fig. 4). Generator 58 jest sterowany impul¬ sami dochodzacymi do jego wejscia przez szyne 34 z wyjsciem selektora impulsów synchronizujacych 3. W ukladzie poziomowania 57 dokonuje sie po¬ ziomowania ; poszerzonych impulsów 101 (fig. 8) wzgledem poziomu wygaszania. Ksztaltowane na wyjsciu ukladu 57 (fig. 4) impulsy 103 (fig. 8) po¬ dawane sa jako napiecie odniesienia za posred¬ nictwem szyny 60 na wejscie glównego ukladu po¬ ziomujacego 31 (fig. 2), w wyniku czego na wyj¬ sciu ukladu poziomujacego 31 (fig. 2) sygnal wi¬ zyjny 104 (fig. 8) jest poziomowany wzgledem' od¬ cinka sygnalu wybranego do pomiaru poziomu szu¬ mu. Tym samym na wejscie ukladu kluczowania 35 (fig. 2) osiaga sie kompensacje podstawy syg¬ nalu wizyjnego. W ukladzie kluczowania 35 z syg¬ nalu wizyjnego 104 (fig. 8) za pomoca impulsów kluczujacych 105, dochodzacych'z wyjscia selekto¬ ra impulsów synchronizacyjnych 3 przez szyne 34, 1* wydziela sie odcinki sygnalu wizyjnego o szero¬ kosci 3-5-5 p& stanowiace „pakiety" szumu 106 (fig. 8).W zaleznosci od rodzaju pracy urzadzenia, im- 5 pulsy 105 powtarzaja sie z czestotliwoscia obrazów, pólobrazów lub linii. Otrzymane na wyjsciu ukla¬ du kluczowania 35 (fig. 2) „pakiety" szumu 106 (fig. 8) w nastepnych blokach ulegaja przeksztal¬ ceniom, które sa w zasadzie jednakowe dla wszyst¬ kich wymienionych rodzajów pracy „a", „to" i „c" i które sa opisane nizej. Nalezy zaznaczyc, ze sze¬ regowo z ukladem kluczowania 35 (fig. 2) mozna wlaczyc jeszcze jeden lub kilka ukladów kluczo¬ wania, dokonujacych wydzielania z „pakietów" szumu 106 (fig. 8) jeszcze wezszych „pakietów" szumu. Tym sposobem osiaga sie jeszcze wyzszy stopien kompensacji podstawy sygnalu wizyjnego i usuniecie wplywu powstajacych przy kluczowa¬ niu znieksztalcen o charakterze przerostów na pra¬ ce poszczególnych bloków.Przy rodzaju pracy „a", kiedy poziom szumu mierzy sie w czasie trwania impulsu wygaszania pionowego, sygnal wizyjny 107 (fig. 9) z wyjscia ukladu poziomowania 31 (fig. 2) podobnie jak i przy wyzej opisanym rodzaju pracy „c" jest po¬ dawany na wejscie ukladu 35 kluczowania, na któ¬ rego drugie wejscie wchodza impulsy kluczujace 108 (fig. 9)'' z wyjscia generatora impulsów klu¬ czujacych 36 (fig. 2). Impulsy te maja szerokosc 3-J-5 fi s i pokrywaja sie w czasie z tym odcin¬ kiem sygnalu wizyjnego w przedziale czasu trwa-* nia impulsu wygaszania pionowego* na którym do¬ konuje sie pobrania próbki chwilowych wartosci szumu.Z wyjscia ukladu kluczowania 35 wydzielone „pakiety" szumu 109 (fig. 9) dochodza do wejscia wzmacniacza wizyjnego (fig. 2). Znacznie wzmoc¬ nione „pakiety** szumti 109 z wyjscia wzmacniacza wizyjnego 37 (fig. 2) sa podawane przez przelacznik 38 na wejscie filtru wazkosci 39 luto filtru wazkos¬ ci 40. Pierwszy filtr 39 zalacza sie przy pomiarze stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w torze te¬ lewizji czarno-bialej a drugi filtr 40 — przy po¬ miarze w torze telewizji kolorowej.Przy pomiarze stosunku sygnalu wizyjnego do niewazonej wartosci szumu, dbydwa filtry 39 i 40 zostaja wylaczone z toru pomiarowego za pomoca szyny 41.Z wyjscia filtru 39 (lub 40) „pakiety" szumu 109 (fig. 9) dochodza przez szyne wejsciowa 42 (fig. 1) do wejscia modulatora amplitudy impulsów 6 jako napiecie modulujace. Do drugiego wejscia modu¬ latora amplitudy impulsów 6 z wyjscia ukladu ksztaltowania krótkich impulsów 5 dochodza krót¬ kie impulsy (o czasie itrwania 20-J-30 fi s) majace przy rodzaju pracy „a" czestotliwosc powtarzania równa czestotliwosci pólobrazów (przy rodzaju pracy „b" — równa czestotliwosci linii, przy ro¬ dzaju pracy „c" —obrazów). Krótkie impulsy wy¬ twarzane sa w ukladzie 5 (fig. 1) ksztaltowania w ten sposób, ze pokrywaja sie w czasie ze srodkami „pakietów" szumu 109 (fig. 9).W modulatorze 6 amplitudy impulsów (fig. 1) impulsy 110 (fig. 9) modulowane sa w amplitudzie chwilowa wartoscia szumu, w wyniku czego na 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6078 4M 19 wyjsciu modulatora amplitudy impulsów 6 (fig, 1) wytwarza sie ciag impulsów 111 (fig. 9) modulom wanych w amplitudzie w sposób losowy, zgodny z prawem rozkladu chwilowych, wartosci szumu.W ten sposób zostaje zrealizowane dyskretne prób* * kowanie chwilowych wartosci mierzonego szumu.Nalezy zaznaczyc, ze próbki szumu mozna pobie¬ rac w czasie trwania impulsu wygaszania piono¬ wego nie jeden raz a kilka razy w kazdym pól- obrazie, co zmniejsza czas wykonywania pomia- lf rów. Impulsy 111 z wyjscia modulatora amplitudy impulsów 5 (fig. 1) sa podawane przez komuta¬ tor 7 na wejscie ukladu poszerzania impulsów 8, w którym kasowanie napiecia odbywa ma za po¬ moca impulsów doprowadzanych z wyjscia bloku M sterowania 17, Podczas cyklu pomiaru szumu, ko¬ mutator 7 dolacza do wejscia ukladu poszerzania impulsów 8 wyjscie modulatora amplitudy impul¬ sów 6.W ukladzie poszerzania 6 impulsy Ul (fig. 9) zo- m staja poszerzone do rozmiaru pólobrazu; poszerzo¬ ne impulsy 112 z wyjscia ukladu poszerzania 8 (fig. 1) doprowadzane sa do wejscia przetwornika amplitudy impulsu w licifcie impulsów 6, w któ¬ rym poszerzone impulsy 113 (fig. 9) zostaja prze- ** tworzone w grupy impulsów 113. Liczba impulsów w tych grupach jest proporcjonalna do amplitudy odpowiednich poszerzonych impulsów 112, a zatem i 4o chwilowych wartosci mierzonego szumu. Szyb¬ kosc przetwarzania amplitudy impulsu w liczbe u impulsów przyjmuje sie dostatecznie duza tak, aby zapewnic przetworzenie najwiekszej z praktycznie mozliwych wartosci chwilowych szumu przy rodza- pu pracy z najmniejszym odstepem miedzy sasied¬ nimi próbkami szumu (w rodzaju pracy „b", kiedy M próbki sa pobierane na kazdym gaszacym impulsie linii). Z wyjscia przetwornika 9 (fig. 1) grupy im¬ pulsów 113 (fig. 9) dochodza do wejscia ukladu ksztaltowania róznic wartosci dyskretnych 10 (fig.1). «o W ukladzie ksztaltowania rofentc wartosci dys¬ kretnych 19 odbywa sie proces kolejnego zapamie¬ tywania i odejmowania sasiednich próbek chwilo¬ wych wartosci szumu reprezentowanych przez gru¬ py impulsów 113. Grupy 113 impulsów z szyny « wejsciowej 61 szych wejsc dwójkowych liczników impmsów M i 65. Liczba impulsów zawartych w kazde) igrupie zostaje zarejestrowana w pierwszym liczniku 64 kodem prostym, a w drugim liczniku £5 kodem in- m wersyjnym. Przed nadejsciem kolejnej grupy im¬ pulsów, pierwszy licznik 64 za pomoca ukladu ste¬ rowania 68 doprowadzany jest do stanu wyjscio¬ wego i liczba z drugiego licznika 65 za posred¬ nictwem aikladu przenoszenia 66 zostaje przenie- 55 siona do pierwszego licznika 64, po czyni drugi licz¬ nik « równiez zostaje sprowadzony do stanu wyj¬ sciowego- Przy nadejsciu nastepnej grupy liczba impulsów w niej zawartych zostaje zarejestrowana w drugim liczniku 65 w kodzie inwersyjnym so i w pierwszym liczniku 64 liczba ta zostaje odjeta od liczby uprzednio przeniesionej do tego licznika z drugiego licznika 65. Jezeli podczas odejmowania uklad wskaznika zera 67 zarejestruje przejscie przez zero, to naklad sterujacy 63 daje impuls 66 otwierajacy komutator 6fc L z szyny* wejsciowej 62 przez komutator 62 na szyne wyjsciowa. 76t poda¬ wane sa; impulsy, których liczba jest równa róznicy liczby impulsów w obu jgrupaeh.Jezeli podczas odejmowania uklad 67» nifc zare¬ jestruje przechodzenia przez zero, to po zakoncze¬ niu drugiej grupy impulsów, uklad Sterowania 63 zaczyna wytwarzac impulsy analogiczne do impul¬ sów w grupach. Impuls? te sa wytwarzane i prze¬ sylane do drugiego wejscia pierwszego licznika 64 i (za posrednictwem komutatora 62* do szyny wyjsciowej 16 do momentu zadzialania ukladu wskainika zera, W tym przypadki* do szyny wyj-r sciowej 76 dochodzi tyle impulsów, ile wynosi róz* niea toczny impulsów zawartych odpowiednio w pierwszej i drugiej grupie. Przed nadejsciem do szyny wejsdowei 61 trzeciej grupy impulsów, prze¬ prowadzane zostaja te same operacie; pierwszy licznik 64 sprowadza sie do staou wyjsciowego liczba z drugiego licznika 65 zostaje przeniesiona do pierwszego licznika 64, drugi licznik 65 równie* sprowadzony zostaje do stanu wyjsciowego itd.W ten sposób ksztaltowane sa róznice miedzy kazdymi dwiema sasiednimi wartosciami dyskret¬ nymi (próbkami) szumu. Zachodzi przy tym kom¬ pensacja sygnalu wizyjnego, (który wykazuje sil¬ na korelacje miedzy dwiema sasiednimi próbkami) oraz geometryczne zsumowanie szumu nie podle¬ gajacego korelacji miedzy tymi próbkami. Zasada ksztaltowania róznic wartosci dyskretnych pozo¬ staje ta sama podczas cyklu pomiaru .sygnalu wi¬ zyjnego przy porównaniu amplitud impulsu wzór- cowego 67 (Ot. 1) i impulsu „bieli" 15 flub im¬ pulsu równowaznego 66). Jezeli w grupie impul¬ sów 65 proporcjonalna do amplitudy impulsu wzor¬ cowego 67 liczba impulsów jest wieksza od pro¬ porcjonalnej do amplitudy impulsu „bieli" 81 licz¬ by impulsów zawartych w grupie 66, to pojawia sie impuls na piatym wyjsciu ukladu sterowania 63 (fig. 5). Jesli liczna impulsów w grupie 65 (fig. T) jest mniejsza od liczby impulsów w grupie M, to pojawia sie impuls na szóstym wyjsciu ukladu ste¬ rowania 63 (fig. 5). Impulsy z piatego i izóste** wyjscia ukladu sterowania 63 sa doprowadzane do twciego we^cia ukladu ksztaltowania sygnalu re- gula^acego 27. Jesli jednak liczby impulsów w gru¬ pach *5 i 66 sa rówfce, to brak, jest impulsów aa Ptatym i szóstym wyjsciu, ukladu sterowania 63, a na czwartym jego wyjsciu powstaje impuls „równosci", który przez szyne 66 podawany jest na drugie wejscie bloku sterowania 17, Podczas cyklu pomiaru szumu ciag grup impul¬ sów, których liczba w kazdej grupie jest propor¬ cjonalna do róznicy sasiednich próbek szumu, z wyjscia ukladu ksztaltowania róznic wartosci dyskretnych 16 (fig. 1) za posrednictwem szyny wyjsciowej 76 doprowadzony jest do wejscia ana¬ lizatora róznic wartosci dyskretnych 11. Analiza¬ tor róznic wartosci dyskretnych 11 ma za zadanie podwyzszenie dokladnosci pomiarów szumu, prze¬ de wszystkim przy rodzaju pracy „c", gdy próbki szomu sa pobierane na dowolnym odcinku sygnalu wizyjnego obrazu ruchomego w kazdym obrazie.Dokladnosc podwyzsza sie dziejki temu, ze w ana¬ lizatorze 11 z ciagu grup impulsów odpowiadaja-78 403 21 cych róznicom sasiednich próbek szumu zostaja wyeliminowane grupy, w których liczba impulsów przekracza okreslona liczbe progowa proporcjonal¬ na do maksymalnej (praktycznie mozliwej) róznicy sasiednich próbek szumu. Takie przekroczenie mo- 5 ze miec miejsce przy szybkiej zmianie tresci obra¬ zu ruchomego, jesli w czasie miedzy sasiednimi próbkami zaszla nagla zmiana jaskrawosci frag¬ mentu obrazu, z którego pobiera sie próbki szumu.Przy tym odpowiedni skok poziomu sygnalu wi- 10 zyjnego wywoluje nagle zwiekszenie bledu po¬ miaru poziomu szumu.Analizator 11 róznic wartosci dyskretnych dziala w nastepujacy sposób. Przed kazdorazowym na¬ dejsciem grupy impulsów z wyjscia ukladu ksztal- 15 towania 10 przez szyne 70 z wyjscia generatora progowej liczby impulsów 72 przez komutator 71 na wejscie rewersyjnego licznika impulsów 70 do¬ chodzi grupa o progowej liczbie impulsów, propor¬ cjonalnej do maksymalnej róznicy niekorelowanych 20 chwilowych wartosci napiecia szumu. Maksymalna róznica jest równa wybranemu poziomowi szczy¬ towej wartosci napiecia szumu. Poziom ten ustala sie przed rozpoczeciem pomiarów na podstawie z góry zalozonych danych dotyczacych stosunku 25 sygnalu wizyjnego do szumu w badanym torze te¬ lewizyjnym, a na wyjsciu generatora progowej liczby impulsów 72 nastawia sie odpowiednia pro¬ gowa liczbe impulsów w grupie. Liczba ta moze byc nastawiana automatycznie na podstawie wy- 30 ników poprzednich pomiarów; pozostaje ona jed¬ nak niezmienna w czasie trwania cyklu pomiaru szumu.Progowa liczba impulsów zostaje zapisana w licz¬ niku rewersyjnym 76, który w tym wypadku pra- 35 cuje jako sumator. Grupa impulsów z wyjscia ukladu ksztaltowania 10 doprowadzana jest przez szyne 70 i komutator 71 do wejscia ukladu „AND" 75 i do wejscia licznika rewersyjnego 76 w tym przypadku wykonuje odejmowanie. W ten sposób 40 od progowej liczby impulsów odjeta zostaje liczba impulsów proporcjonalna do róznicy sasied¬ nich próbek szumu. Komutator 71 przelaczany jest tymi samymi impulsami, które steruja praca licz¬ nika rewersyjnego 76. Impulsy te sa ksztaltowane 45 w ukladzie sterujacym 73, na którego wejscie po¬ dawane sa impulsy sterujace z wyjscia bloku ste¬ rowania 17. Jesli liczba impulsów w grupie dopro¬ wadzonej do szyny 70 jest wieksza od progowej liczby impulsów, to na wyjsciu ukladu wskaznika 50 zera 77 wytwarza sie impuls, który zostaje prze¬ kazany na wejscie ukladu sterujacego 73 zatyka¬ jacego uklad „AND" 75. Od momentu zatkania ukladu „AND" 75 impulsy grupy nie (przechodza przez ten uklad do szyny wejsciowej 78 dolaczonej 55 do wejscia kwadratora 13 (fig. 1).Poza tym impuls wytwarzany w ukladzie steru¬ jacym 73 (fig. 6) doprowadza sie przez szyne 82 na wejscie bloku sterowania 17, w którym wy¬ twarza sie impuls sterujacy. Ten impuls sterujacy 60 dokonuje ustawienia w polozeniu wyjsciowym kwa¬ dratora cyfrowego 13 (fig. 1), w którym zostala zapisana liczba impulsów, które przeszly przez uklad „AND" (fig. 6) do chwili zadzialania ukladu wskaznika zera 77. Jezeli liczba impulsów w gru- 65 22 pie dochodzacej do szyny 70 nie przewyzsza liczby progowej, to grupa ta w calosci przechodzi przez uklad „AND" 75 i za posrednictwem szyny wyj¬ sciowej 78 dochodzi do wejscia kwadratora cyfro¬ wego 13 (fig. 1).Pierwszy impuls kazdej grupy podawanej na szyne wyjsciowa 78 powoduje zadzialanie ukladu spustowego 79, który przed nadejsciem kazdej gru¬ py nastawiany jest w polozeniu poczatkowym za pomoca ukladu sterowania 73. Powstajacy na wyjsciu ukladu spustowego 79 impuls doprowa¬ dzony zostaje przez uklad „OR" 80 do wejscia licznika liczby róznic 81, który w tym przypadku pracuje jako uklad sumowania. Jezeli liczba im¬ pulsów w którejkolwiek grupie przewyzsza pro¬ gowa liczbe impulsów, to wytwarzany w ukladzie wskaznika zera 77 impuls przedostaje sie przez uklad „OR" 80 na wejscie licznika róznic 81 i odej¬ muje sie od liczby równej liczbie grup dochodza¬ cych do szyny wyjsciowej 78. W tym przypadku licznik 81 wykonuje odejmowanie. W ten sposób w liczniku liczby róznic zostaje zarejestrowana liczba grup (róznic) w calosci przechodzacych na wejscie kwadratora cyfrowego 13 (fig. 1) do dal¬ szej obróbki w celu wyznaczenia skutecznej war¬ tosci szumu. Licznik róznic 81 (fig. 6) ma zadana ustalona pojemnosc, która nastawia sie zaleznie od wymaganego rodzaju pracy urzadzenia podczas cy¬ klu pomiaru szumu. Kiedy tylko licznik 81 wy¬ pelni sie calkowicie, na jego wyjsciu powstaje im¬ puls, który przez szyne 82 jest podawany na wej¬ scie bloku sterowania 17, gdzie z tego impulsu ksztaltowane sa impulsy sterujace, odpowiadajace momentowi zakonczenia cyklu pomiaru szumu.Jezeli próbki pobierane sa na odcinku sygnalu wizyjnego majacym staly poziom (w czasie trwa¬ nia impulsu wygaszania pionowego), to analizator róznic wartosci dyskretnych 11 (fig. 1) moze byc wylaczony za pomoca odpowiednich impulsów ste¬ rujacych doprowadzanych z wyjscia bloku stero¬ wania przez szyne 74 do wejscia ukladu sterujace¬ go 73 (fig .6). W tym przypadku uklad „AND" 75 jest caly czas otwarty i wszystkie grupy impulsów dochodzace do szyny 70 przechodza przez komu¬ tator 71, uklad „AND" 75 i szyne wyjsciowa 78 do wejscia kwadratora cyfrowego 13. Poza tym wylaczony zostaje licznik liczby róznic 81, a wy¬ magana liczbe róznic nastawiania sie bezposrednio w bloku sterowania 17 (fig. 1).Grupy impulsów, odpowiadajace róznicom sasied¬ nich próbek szumu nie przewyzszajacym maksy¬ malnej róznicy, sa podawane z wyjscia analizatora róznic wartosci dyskretnych 11 przez szyne wyjscio¬ wa 78 do wejscia kwadratora cyfrowego 13. W kwa¬ dratorze cyfrowym 13 realizuje sie podniesienie do kwadratu liczby impulsów zawartych w kazdej z wymienionych grup. Z wyjscia kwadratora cy¬ frowego 13 impulsy odpowiadajace kwadratorom róznic dochodza do wejscia integratora cyfrowego 14, w którym dokonuje sie sumowania zadanej licz¬ by róznic sasiednich próbek szumu podniesionych do kwadratu. Liczba ta zadawana jest z góry, za¬ leznie od wymaganego rodzaju pracy podczas cy¬ klu pomiaru szumu i odpowiada ustawionej pojem¬ nosci licznika róznic 81 (fig. 6) lub jest wybierana784 n bezposrednio w bloku sterowania 17 (fig. 1). Z wyj¬ scia integratora cyfrowego 14 impulsy odpowiada¬ jace otrzymanej sumie kwadratów róznic dochodza do cyfrowego ukladu logarytmowania 15, w którym odbywa sie logarytmowanie tej sumy. ¦ ¦ . ¦• , Przy logarytmowaniu uwzglednia sie wspólczyn¬ nik 1/2, odpowiadajacy pierwiastkowaniu niezbed¬ nemu do okreslenia skutecznej wartosci szumu oraz wspólczynnik 20, niezbedny do otrzymania wartosci stosunku sygnalu wizji do szumu w decylbelach. 10 Z wyjscia cyfrowego ukladu logartymowania 15 impulsy odpowiadajace wartosci skutecznej szumu sa podawane na wejscie wskaznika cyfrowego 16, na którym odczytuje sie w decybelach pomiaru stosunku wartosci miedzyszczytowej sygnalu wi- 1S zyjnego do szumu. Impulsy wchodzace na wejscie wskaznika cyfrowego 16 moga byc równiez poda¬ wane na zewnetrzna drukarke cyfrowa w celu do¬ kumentacyjnej rejestracji wyników pomiarów.Z wyjscia selektora impulsów synchronizacyjnych M 3 na wejscie bloku sterowania 17 sa podawane im¬ pulsy synchronizacji odchylania poziomego i pio¬ nowego, jak równiez impuls synchronizujacy linii wybranej do pomiaru szumu.Przez odpowiednie dzielenie czestotliwosci powta- M rzania impulsów synchronizujacych odchylenia pionowego w bloku 17 sterowania, ksztaltowane sa impulsy okreslajace czasowe przedzialy cykli po¬ miarowych. Poza tym w bloku sterowania 17 wy¬ twarzane sa impulsy sterujace i pomocnicze, które zapewniaja synchroniczne dzialanie calego urza¬ dzenia.W ceiu indentyfikacji odcinka obrazu, na któ¬ rym dokonuje sie pomiaru poziomu szumu, do spe¬ cjalnego wyjscia 114 selektora impulsów synchro¬ nizujacych 3 mozna dolaczyc wejscie wizyjnego urzadzenia kontrolnego monitora telewizyjnego, do którego dochodzi sygnal wizyjny z wprowadzonym impulsem znacznika jakosci.Urzadzenie do automatycznego pomiaru stosun- M ku sygnalu wizyjnego do szumu w torze telewizyj¬ nym umozliwia wykonanie z duza dokladnoscia automatycznego pomiaru cyfrowego stosunku syg¬ nalu wizyjnego do szumu w róznych czlonach toru telewizyjnego bezposrednio podczas nadawania pro- u graniu telewizyjnego.Urzadzenie (umozliwia równiez pomiar stosunku sygnalu wizyjnego do szumu w przerwach miedzy programami telewizyjnymi kiedy torem (telewizyj¬ nym przekazywany jest sygnal obrazu kontrolnego M lub standardowe sygnaly kontrolne.Zgodnie z normami i zaleceniami miedzynarodo¬ wymi w urzadzeniu mierzony jest (w decybelach) stosunek wartosci miedzyszczytowej sygnalu wizyj¬ nego, miedzy poziomami kontrolnymi bieli i czerni u do rzeczywistej, skutecznej (sredniej kwadratowej) wartosci szumu w pasmie czestotliwosci wizyjnych.Moze byc przy tym mierzony zarówno stosunek sygnalu wizyjnego do wazonej wartosci szumu jak i stosunek sygnalu wizyjnego do niewazonej war- |0 tosci szumu.Urzadzenie moze byc wykorzystywane jako od¬ rebny przyrzad pomiarowy przy konstruowaniu, strojeniu i eksploatacji róznych urzadzen telewi¬ zyjnych. Urzadzenie moze stanowic równiez czesc ts skladowa zestawu oprzyrzadowania kontrolno-po¬ miarowego t lub systemu zdalnej kontroli automa¬ tycznej kanalów telewizyjnych, kosmicznych, ra¬ diowych i kablowych linii lacznosci, jak równiez torów kamerowych osrodków telewizyjnych.Duza czulosc urzadzenia uwarunkowana wpro¬ wadzeniem wstepnej obróbki sygnalu wizyjnego umozliwia pomiar duzych wartosci (do 70 dB) sto¬ sunku sygnalu wizyjnego do szumu na poszczegól- nych odcinkach linii lacznosci.Dzieki zrealizowaniu w urzadzeniu cyfrowej obróbki bezposrednio wartosci dyskretnych (pró¬ bek) szumu, umozliwia ono pomiar stosunku syg¬ nalu wizyjnego do szumu z dokladnoscia nie gor¬ sza niz ± 1 dB za pomoca wylacznie metod cyfro¬ wych zarówno w laczu telewizyjnym linii radio¬ wej (w czasie trwania impulsów wygaszania pio¬ nowego) jak i w torze kamerowym osrodka tele¬ wizyjnego (w czasie trwania sygnalu wizyjnego) podczas nadawania obrazów zarówno nieruchomych jak i ruchomych. Przy tym pomiar moze byc wy¬ konywany na dowolnym równomiernym odcinku sygnalu wizyjnego w telewizji czarno-bialej (i pier¬ wotnych sygnalów telewizji barwnej) odpowiada¬ jacym dowolnemu elementowi obrazu o wymia¬ rach: w poziomie — co najmniej 0,04 dlugosci linii, w pionie — dowolnie maly (co najmniej jedna li¬ nia). Mozliwosc wykonania pomiaru stosunku syg¬ nalu wizyjnego do szumu, na praktycznie dowol¬ nym co do jaskrawosci i wymiarów elemencie obrazu, pozwala na szybkie i dokladne okreslenie szumów wlasnych dowolnego zródla sygnalu wi¬ zyjnego (kamery telewizyjnej, telekina, wideo- magnetofonu i jego poszczególnych glowic itd.).Wskutek tego, ze w urzadzeniu ksztaltuje sie i analizuje róznice sasiednich wartosci dyskretnych (próbek) szumu, usuwa sie szkodliwy wplyw sko¬ ków poziomów sygnalów wizyjnych, zaklócen okre¬ sowych, zaklócen zródel zasilania i pasozytniczych sygnalów telewizyjnych na dokladnosc pomiaru szumu. PL PL