Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.05.1975 78350 KI. 65a, 39/02 MKP B63b 39/02 Twórcy wynalazku: Ryszard Lech, Stanislaw Metlewicz, Tadeusz Zdybek Uprawniony z patentu tymczasowego: Centrum Techniki Okretowej, Gdansk (Polska) Uklad stabilizacyjny zwlaszcza dla statku Przedmiotem wynalazku jest uklad stabilizacyjny zwlaszcza dla statku, przeznaczony do zmniejszania kolysan poprzecznych podczas dzialania na niego falowania morskiego. Uklad stabilizujacy jest ukladem bier¬ nym.W swiatowym budownictwie okretowym znane sa rózne uklady stabilizacyjne bierne, tlumiace kolysania poprzeczne statków jak stepki przechylowe oraz róznego rodzaju zbiorniki. Najprostsze zbiorniki o ksztalcie prostopadlosciennym lub zblizonym do niego, rozciagaja sie od burty do burty statku i sa napelnione czesciowo ciecza do poziomu, przy którym okres przemieszczania sie fali tworzacej sie w zbiorniku przy kolysaniach jest zblizony do okresu kolysan wlasnych statku.Dobre wlasciwosci tlumienia kolysan przez taki zbiornik prostopadloscienny, wynikajace z oddzialywania faTi rezonansowej przemieszczajacej sie w nim miedzy dwoma równoleglymi scianami pionowymi, nie moga byc wykorzystane jesli stosunek poczatkowej wysokosci metacentrycznej do szerokosci statku jest mniejszy niz 0,05.Celem wynalazku jest usuniecie tej niedogodnosci, a zadaniem technicznym jest opracowanie ukladu o dzialaniu dynamicznym, który bedzie tlumil kolysania poprzeczne w wypadku, gdy stosunek poczatkowej wysokosci metacentrycznej do szerokosci statku jest mniejszy niz 0,05. Uklad taki stanowi dynamiczny tlumik kolysan statku. Zastosowanie wkladki pozwala równiez przy mniejszych wartosciach poczatkowej wysokosci metacentrycznej statku dostrajac okres kolysan wlasnych cieczy w zbiorniku do okresu kolysan wlasnych statku przez stosowne dobranie ilosci cieczy w zbiorniku.Uklad wedlug wynalazku charakteryzuje sie duza skutecznoscia dzialania wynikajaca miedzy innymi z mozliwosci uzycia optymalnej ilosci cieczy przy zachowaniu dobrych warunków powstawania fali na duzej powierzchni cieczy.Zadanie to zostalo zrealizowane dzieki temu, ze stabilizacyjne zbiorniki w czesci srodkowej maja wbudo¬ wana wkladke, tworzaca calkowicie schowana pod powierzchnie swobodna cieczy bryle symetrycznie ulozona wzgledem plaszczyzny symetrii statku, o gabarytowych wymiarach wzdluz i w poprzek zbiornika mniejszych od jego dlugosci i szerokosci.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest jego prostota wykonania i skuteczne tlumienie kolysan statku w wypadku, gdy wartosci stosunku poczatkowej wysokosci metacentrycznej do szerokosci statku jest mniejsza niz 0,05.2 78350 Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia przekrój poprzeczny statku przez stabilizacyjny zbiornik z umieszczona na jego dnie wkladka, fig. 2 — przekrój poziomy przez zbiornik stabilizacyjny, fig. 3 — przekrój wzdluzny plaszczyzna pionowa, fig. 4 — przedstawia przekrój poprzeczny przez inny zbiornik stabilizacyjny z wkladka, fig. 5 — przekrój po¬ ziomy, a fig. 6 — przekrój wzdluzny przez ten zbiornik.Jak przedstawiono na rysunku, w kazdym stabilizacyjnym zbiorniku jest umieszczona symetrycznie wzgledem plaszczyzny symetrii statku jedna wkladka 2 wykonana jako zamknieta konstrukcja stalowa o wy¬ miarach gabarytowych mniejszych od wymiarów wewnetrznych zbiornika 1. Wkladka 2 jest umieszczona trwale na dnie stabilizacyjnego zbiornika 1, a jej górna sciana 3 znajduje sie na okreslonej glebokosci pod powierzchnia cieczy 4. Wymiary wkladki 2 sa dobrane w zaleznosci od wielkosci statku oraz od wysokosci metacentrycznej w stanach zaladowania, dla których jest wymagane efektywne tlumienie kolysan, a ilosc cieczy w zaleznosci od aktualnego stanu zaladowania statku.Przykladowo dla statku o wypornosci 35001, dla którego prostopadloscienny zbiornik stabilizacyjny ma dlugosc mierzona wzdluz osi statku równa 3000 mm, szerokosci 15000 mm, a wysokosc 3500 mm, wymiary zainstalowanej wkladki w ksztalcie prostopadloscianu wynosza odpowiednio: dlugosc = 1650 mm, szero¬ kosc = 5000 mm, wysokosc = 800 mm. Glebokosc cieczy, mierzac od dna zbiornika wynosi 1200 mm. PL PL