Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.10.1975 78200 KI. 37e, 21/16 MKP E04g 21/16 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Twórcywynalazku: Stanislaw Barycz, Artur Blum, Edward Popiolek Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Górniczo-Hutniczna im. Stanislawa Staszica, Kraków (Polska) Przyrzad do montazu osiowego w pionie, prefabrykowanych elementów budowlanych Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do montazu osiowego w pionie, prefabrykowanych elementów bu¬ dowlanych, znajdujacych zastosowanie przy montazu skrajnych plyt sciennych przy poprzecznym ukladzie scian nosnych budynków wielkoblokowych lub wielkoplytowych oraz skrajnych slupów budynków szkieletowych.Przepisy montazu i odbioru obiektów prefabrykowanych stawiaja warunek zachowania osiowosci wznoszonych elementów pomiedzy poszczególnymi kondygnacjami budynków, przy czym okreslone sa pewne dopuszczalne granice tolerancji montazu.Dotychczas przy montazu skrajnych elementów prefabrykowanych budynków stosowany jest sposób ge¬ odezyjny, polegajacy na uzyciu teodolitu, za pomoca którego obserwator z powierzchni terenu przenosi plasz¬ czyzne pionowa przechodzaca przez dolny element prefabrykowany na montowany element kondygnacji górnej.Sposób ten posiada szereg wad i niedomagali, do których zaliczyc nalezy koniecznosc stalego zatrudnienia na budowie wykwalifikowanego pracownika oraz uzycia kosztownego sprzetu pomiarowego. Ponadto dokladnosc montazu jest niewielka, gdyz wynosi okolo ±10 mm i maleje ze wzrostem wysokosci budynku. Obok trudnosci wykonania dokladnego pomiaru, wystepuje równiez trudnosc w porozumieniu sie obserwatora z zespolem mon¬ tazowym, ze wzgledu na duze oddalenie stanowiska obserwatora. Powyzsze niedomagania powoduja, ze czesto montaz odbywa sie bez udzialu obslugi geodezyjnej, co jest przyczyna znacznych odchylen od wymaganych tolerancji.Celem wynalazku jest usuniecie dotychczasowych wad i niedogodnosci przy montazu skrajnych elementów prefabrykowanych, konstrukcji nosnej budynków.Cel ten osiaga sie przez skonstruowanie przyrzadu, zawierajacego uchwyt ramowy, który jest wyposazony na jednym koncu w trzy sworznie, wyznaczajace plaszczyzne pionowa elementu dolnej kondygnacji, a na drugim koncu w srube, sluzaca do przymocowania przyrzadu. Do uchwytu jest przymocowane przegubowo ramie po¬ miarowe z wysiegnikiem, zaopatrzonym w trzy czujniki, wyznaczajace plaszczyzne pionowa dla montowanego elementu. Do dolnej czesci ramieniajest zamontowane znane urzadzenie libelowe, sluzace do przeniesienia dolnej2 78 200 plaszczyzny pionowej elementu, wyznaczonej przez trzy sworznie uchwytu, na górna plaszczyzne, wyznaczona przez trzy czujniki ramienia.Przyrzad do montazu osiowego w pionie, prefabrykowanych elementów budowlanych, wedlug wynalazku, zapewnia uzyskanie duzej dokladnosci montazu wynoszacej okolo ±5 mm. Ponadto przyrzad odznacza sie prosta obsluga, wymagajaca jedynie zamocowania do ustawionego elementu oraz wypoziomowania libeli, dzieki czemu moze byc obslugiwany przez sredni personel techniczny budowy. Zastosowanie przyrzadu umozliwia przenie¬ sienie plaszczyzny pionowej elementu ze wzniesionej kondygnacji dolnej na wznoszona kondygnacje górna, przy wykorzystaniu typowego urzadzenia libelowego oraz ramienia pomiarowego o ksztalcie, umozliwiajacym ominie¬ cie plyty stropowej. Wyposazenie przyrzadu w czujniki pozwala na przesuwanie montowanej plyty górnej az do ustawienia jej we wlasciwym polozeniu, przy którym os pionowa dolnej plyty pokrywa sie z osia pionowa górnej plyty, bez koniecznosci zmiany miejsca zamocowania przyrzadu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia przyrzad w rzucie aksonometrycznym.Przyrzad zawiera uchwyt ramowy 1 w ksztalcie litery C, który jest wyposazony na jednym koncu w trzy sworznie 2, wyznaczajace pionowa plaszczyzne plyty sciennej dolnej kondygnacji, a na drugim koncu w srube 3, o plaskim zakonczeniu, sluzaca do przymocowania przyrzadu do zamontowanej juz i przykrytej stropem dolnej plyty sciennej. Do uchwytu 1 jest przymocowane przegubowo ramie pomiarowe 4, majace ksztalt prostokatnej ramy pionowej, wyposazonej w wysiegnik, na koncu którego sa zamocowane trzy czujniki 5, wyznaczajace plaszczyzne.Ruchome polaczenie ramienia 4 z uchwytem 1 stanowia dwa przeguby 6 ze sworzniami i sprezyna 7.Sprezyna 7 tworzy razem z libela rurkowa 8 z obudowa i obsada oraz sruba ruchu leniwego 9 urzadzenie libelowe przyrzadu.Przyrzad wedlug wynalazku umocowuje sie za pomoca sruby 3 uchwytu ramowego 1 do dolnej plyty sciennej, w jej górnej czesci, w ten sposób, aby ramie pomiarowe 4 nie dotykalo plyty stropowej, a jego wy¬ siegnik z czujnikiem 5 byl usytuowany mozliwie wysoko ponad stropem. Po zamocowaniu przyrzadu poziomuje sie libele rurkowa 8 za pomoca sruby ruchu leniwego 9, w wyniku czego uzyskuje sie pionowanie ramienia pomiarowego 4. W celu ulatwienia obserwacji libeli 8, korzystnym jest zastosowanie lusterka. Przez wypozio- mowanie libeli 8 nastepuje pokrycie sie plaszczyzny dolnej plyty sciennej, wyznaczonej przez trzy sworznie 2 uchwytu 1, z plaszczyzna, wyznaczona przez czujniki 3, zamocowane na wysiegniku ramienia 4, przy zacho¬ waniu pionowego polozenia obu plaszczyzn.Pionowe ustawienie wznoszonej górnej plyty sciennej odbywa sie za pomoca czujników 5, które prawidlo¬ wo ustawiona plyta wsuwa na ustalona glebokosc. Wówczas os pionowa dolnej plyty sciennej pokrywa sie z osia pionowa górnej plyty. W przypadku, gdy dolna plyta nie jest ustawiona dokladnie pionowo, przyrzad pozwala zmniejszyc mimosród montazu elementu, co poprawia statecznosc budynku. W celu sprawdzenia przyrzadu wykorzystuje sie pionowo ustawiona sciane. Po zamocowaniu przyrzadu w dolnej czesci plyty i spoziomowaniu libeli 8, a zarazem spionowaniu ramienia pomiarowego 4, czujniki 5 wskazuja wlasciwe polozenie. Przyrzad mozna równiez sprawdzac za pomoca pionów mechanicznych, opuszczonych z czujników 5 przy wypoziomowa- nym przyrzadzie. Piony powinny pokryc sie z plaszczyzna wyznaczona przez sworznie 2 uchwytu ramowego 1. PL PL