Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.07.1975 78196 KI. 21c, 3/03 MKP H01b9/02 CZYTELNIA Urzedu Po^r.lL-lwecjO mm &-----r¦ ¦¦' ¦¦¦¦ Twórcywynalazku: Jerzy Machlejd, Jerzy Jankowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Kombinat Przemyslu Kabli „POLKABEL" FabrykaKabli im. M. Buczka, Ozarów Mazowiecki (Polska) Kabel elektroenergetyczny o powloce metalowej, zwlaszcza olowianej o zwiekszonej obciazalnosci zwarciowej powloki Przedmiotem wynalazku jest kabel elektroenergetyczny o polu elektrycznym promieniowym i powloce metalowej zwlaszcza olowianej.Znane i stosowane sa powszechnie kable o polu elektrycznym promieniowym i powloce olowianej. Uzys¬ kanie pola elektrycznego promieniowego w izolacji zyly uwarunkowane jest zaopatrzeniem kazdej izolowanej zyly roboczej kabla w ekran z materialu przewodzacego prad elektryczny i elektrycznym polaczeniu tych ekranów z uziemiona powloka kabla. Zaleta elektrycznego pola promieniowego, które powstaje w izolacji w czasie przeplywu pradu elektrycznego przez zyly kabla, jest jego równomiernosc. Daje to zmniejszenie naprezen pola elektrycznego i zagrozenia przebicia elektrycznego izolacji kabla. W zwiazku z tym kable o polu promieniowym budowane sa szczególnie na wyzsze napiecia znamionowe.Osrodki trójzylowych kabli elektroenergetycznych skladaja sie z trzech izolowanych i skreconych wzajem¬ nie zyl. Pustp miejsce w osrodku kabla jak równiez wneki, które tworza sie pomiedzy zylami po zewnetrznej stronie osrodka kabla wypelnia sie zwykle wkladkami z materialu wlóknistego podrzednej jakosci. Elektryczne polaczenie ekranów zyl uzyskuje sie w znanych konstrukcjach kabli przez owiniecie skreconych zyl tasma plócienna przetykana podluznie drucikami miedzianymi.Takwykonany osrodek kabla o zylach z izolacja, która nie moze byc narazona na zawilgocenie, otaczany jest szczelna powloka metalowa na przyklad olowiana. Innym zadaniem powloki metalowej oprócz zabezpie¬ czenia przed zawilgoceniem osrodka kabla, jest przewodzenie pradów zwarciowych. Ta rola powloki jest szczególnie wazna w przypadku dwufazowego zwarcia zyly z uziemiona powloka kabla w sieciach z izolowanym punktem zerowym bez rezystancji ograniczajacej wartosc pradów zwarciowych. Stosowane na ogól grubosci powloki metalowej nie gwarantuja dostatecznej wielkosci jej przekrojujako przewodnika elektrycznego. W wyiii* ku tego obciazalnosc zwarciowa powloki kabli jest zbyt mala, w przypadku dwufazowych zwarc do powloki, co stanowi niedogodne ograniczenia ich stosowania w sieciach.Celem wynalazku jest usuniecie tej niedogodnosci. Zagadnieniem technicznym wymagajacym rozwiazania dla osiagniecia tego celu jest konstrukcja kabla, w której przewodnosc powloki, jako zyly powrotnej pradu zwarciowego bedzie zwiekszona bez zwiekszania kosztów wytwarzania kabla.• 1 2 78 196 Zgodnie z rozwiazaniem postawionego zagadnienia, wieksza przewodnosc powloki metalowej kabla uzyskuje sie przez wypelnienie zewnetrznych wnek pomiedzy zylami drutami metalowymi. Z uwagi na umiesz¬ czenie nowych elementów metalowych poza strefami elektrycznych pól promieniowych zyl, pola te nie ulegaja deformacji i nie pogarszaja swojej równomiernosci. Polaczenie elektryczne pomiedzy drutami umieszczonymi we wnekach, ekranami .zyl i zewnetrzna powloka metalowa uzyskuje sie przez owiniecie osrodka kabla, skladaja¬ cego sie z izolowanych zyl i drutów wypelniajacych, tasma przewodzaca. Korzystne jest stosowanie w tym celu tasmy metalowej, z uwagi na stawiane tasmie zadanie uczestniczenia w przewodzeniu pradu zwarciowego.Opisana konstrukcja, stanowiaca istote wynalazku, w której role zyly powrotnej spelnia uklad zlozony z drutów wypelniajacych wneki pomiedzy zylami tasmy owijajacej osrodek kabla i zewnetrznej powloki metalowej, pozwala zwiekszyc przewodnosc zyly powrotnej.Dodatkowa korzyscia, która daje stosowanie rozwiazania wedlug wynalazku jest mozliwosc obnizenia kosztów wytwarzania kabla. Nizsze koszty wytwarzania mozna osiagnac przez uzycie drutów z materialu tanszego od materialu powloki kabla przy równoczesnym zmniejszeniu grubosci tej powloki.Inna dosc istotna cecha wynalazku jest uzyskanie rozwiazania bez koniecznosci powiekszania srednicy zewnetrznej kabla. W zwiazku z tym stosowanie wynalazku nie wymaga zwiekszenia zuzycia materialów na oslony i pancerze, które zazwyczaj naklada sie jeszcze na powloke kabla dla zabezpieczenia jej od uszkodzen mechanicznych i korodujacego wplywu srodowiska, w którym kabel zostal ulozony.Przykladem konstrukcji wedlug wynalazku jest kabel o izolacji papierowej nasyconej, którego przekrój poprzeczny przedstawia rysunek. Trzy zyly 1 izolowane papierem 2, na które nawiniete sa ekrany 3 z papieru metalizowanego lub pólprzewodzacego, skrecone sa w osrodek kabla. W zewnetrznych wnekach miedzy tymi zylami umieszczone sa druty aluminiowe 4. Na osrodek kabla nawinieta jest tasma aluminiowa 5 i wyprasowana jest powloka olowiana 6. PL PL