Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 20. 12. 1975 78057 KI. 21e,13/30 MKP GOlr 13/30 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Twórca wynalazku: Tadeusz Wagnerowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Radiowe „Diora" Dzier¬ zoniów (Polska) Sposób wytwarzania znaczników czestotliwosci w wobulatorze Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia znaczników czestotliwosciowych w wdbulato- rach czy wobuloskopach pracujacych zwlaszcza na niskich czestotliwosciach roboczych.W znanych sposobach uzyskiwania znaczników w wobulatorach wykorzystuje sie czestotliwosci podstawowe tak dla sygnalu glównego jak i dla dobranych do niego pomocniczych sygnalów znacz¬ nikowych. Przykladowo do strojenia posredniej cze¬ stotliwosci odbiorników radiowych o modulacji amplitudy stosuje sie wobulator o roboczej cze¬ stotliwosci srodkowej 465 kHz i ze znacznikami bocznymi, odleglymi o 5 kHz. Uzyskuje sie je do¬ tychczas przez zastosowanie filtru kwarcowego o czestotliwosci 465 kHz, a w wyniku zmieszania jej z czestotliwoscia 5 kHz otrzymuje sie trzy znaczniki, a mianowicie o czestotliwosciach 460 kHz, 465 kHz oraz 470 kHz.Opisany powyzej sposób wytwarzania znaczników w wobulatorze charakteryzuje sie szeregiem wad.Miedzy innymi wystepuje wtedy za mala doklad¬ nosc, niewystarczajaca ostrosc, oraz trudnosc zwia¬ zana z uzyskaniem znaczników na niskich czesto¬ tliwosciach roboczych. Ponadto precyzje strojenia posredniej czestotliwosci radioaparatury pogarsza zjawisko plywania znaczników na ekranie lampy obrazowej, a takze powstajaca szkodliwa modula¬ cja amplitudy, która pojawia sie w postaci zakló¬ cen o czestotliwosci 5 kHz naniesionych na ob- 10 15 wiednia zdetekowanych znaczników po filtrze kwar¬ cowym.Usuniecie tych niedogodnosci jest celem niniej¬ szego wynalazku. Cel ten osiagnieto przez opraco¬ wanie sposobu pozwalajacego na latwiejsze uzyska¬ nie znaczników dokladniejszych, bardziej wyraz¬ nych i stabilnych.Istota wynalazku polega na tym, ze znaczniki czestotliwosciowe w wobulatorze uzyskuje sie przez wykorzystanie dowolnej harmonicznej sygnalu pod¬ stawowego z równoczesnym odpowiednim zwiek¬ szeniem czestotliwosci znaczników bocznych i cze¬ stotliwosci roboczych wybranych stopni w ukladzie przyrzadu.Sposób wedlug wynalazku, zapewnia prosta i la¬ twa metoda, wieksza dokladnosc i lepsza wyrazi¬ stosc uzyskanych znaczników, oraz eliminuje ewen¬ tualne ich przemieszczanie sie na obrazie wobulo- skopu. Po zastosowaniu zwiekszonych czestotliwosci pracy niektórych czlonów wobulatora maleja znacz¬ nie defekty obrazowe, wynikajace z niepozadanej modulacji. Poza tym sposób ten ulatwia zmniejsze¬ nie odstepów miedzy punktem o czestotliwosci pod¬ stawowej a znacznikami bocznymi, a ponadto pod¬ wyzszenie czestotliwosci roboczych odpowiednich stopni przyrzadu przyczynia sie do zlikwidowania przez obciecie, wynikajacych z modulacji, wsteg bocznych, które dd sygnalu podstawowego sa wte¬ dy odlegle o przyjeta wielokrotnosc czestotliwosci znaczników bocznych. 780573 78057 4 Sposób wytwarzania znaczników wyjasnia opis pracy wobulatora strojeniowego przedstawionego w przykladzie wykomainia na rysunku, który obra¬ zuje fragment jego schematu blokowego.Na wejscie We ukladu dostarcza sie sygnal f o czestotliwosci roboczej 465 kHz a jednoczesnie do mieszacza 1 podaje sie sygnal znacznika bocz¬ nego fzb o czestotliwosci na przyklad trzy razy wiekszej od potrzebnej w rzeczywistosci, czyli fzb = 3X5 kHz = 15 kHz. Mieszacz 1 powinien uwypuklac trzecia harmoniczna wejsciowego sy¬ gnalu f i przekazac ja do dalszych stopni wobula¬ tora. W takim przypadku dobiera sie filtr kwar¬ cowy 2 oraz wykonuje sie rezonansowy wzmac¬ niacz 3 na przenoszona czestotliwosc 3 X 465 kHz = 1395 kHz odpowiadajaca trzeciej harmonicznej sygnalu glównego f. Zwielokrotniony i wzmocniony sygnal doprowadza sie do detektora 4, a z jego 10 15 wyjscia Wy, poprzez odpowiedni uklad dopasowu¬ jacy, znaczniki przekazuje sie na wskaznik kine¬ skopowy lub do innego urzadzenia wspólpracuja¬ cego z przedstawionym ukladem. PL PL