PL77750B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.04.1975 77750 KI. 12q,30 MKP C07c 65/16 CZYTELNIA Urzedu Patentowej filtiiaj IzeczpsjEl^j L,i ..| Twórcywynalazku: Jerzy Gnilka, Tomasz Budzisz Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Przemyslu Barwników, Zgierz (Polska) Sposób wytwarzania kwasu 2-hydroksy-3-naftoesowego Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania kwasu 2-hydroksy-3-naftoesowego na drodze karboksylo- wania 0-naftolanu sodowego dwutlenkiem wegla w tetralinie pod cisnieniem. Kwas 2-hydroksy-3-naftoesowy uzywany jest jako pólprodukt do otrzymywania naftoelanów.Znany jest sposób wytwarzania kwasu 2-hydroksy-3-naftoesowego, polegajacy na przepuszczeniu dwutlen¬ ku wegla pod cisnieniem atmosferycznym przez 0-naftolan sodowy lub potasowy, otrzymany w srodowisku ? tetraliny i podgrzany w atmosferze azotu do temperatury 260°C. W tych warunkach nastepujejednak usuniecie tetraliny ze srodowiska reakcji i proces karboksylowania prowadzony jest „na sucho".Bardziej dogodne w wykonaniu w technice od opisanego wyzej sposobu karboksylowania „na sucho*' sa sposoby karboksylowania w rozpuszczalnikach. Za pomoca znanych sposobów karboksylowania jS-naftolanu so¬ dowego w róznych rozpuszczalnikach otrzymuje sie jednak przewaznie kwas 2-hydroksy-3-naftoesowy z bardzo mala wydajnoscia, np. w eterze dwufenylowym w temperaturze 230° z wydajnoscia okolo 2% w stosunku do ilosci wyjsciowego j8-naftolu, w dwufenyloaminie w temperaturze 250°C z wydajnoscia 8%, w dwufenylu w tem¬ peraturze 230° z wydajnoscia 1%. Wyzsza wydajnosc osiaga sie, prowadzac proces w niklowanym autoklawie w dioksanie z dodatkiem benzenu, jako srodka azeotropujacego dla oddestylowania wody. Proces prowadzi sie w temperaturze 250°C pod cisnieniem przekraczajacym 20 atmosfer. Wydajnosc procesu wynosi w tych warun¬ kach 24% w stosunku do uzytego /3-naftolu, a 85% w stosunku do /3-naftolu zuzytego w procesie karboksylo¬ wania. Niedogodnosc tego sposobu stanowi jednak stosowanie kosztownego rozpuszczalnika oraz wysokiego cisnienia.Wymienione wyzej wydajnosci znanych sposobów otrzymywania kwasu 2-hydroksy-3-naftoesowego mozna oczywiscie zwiekszyc przez regenerowanie /3-naftolu.Omówione niedogodnosci mozna wyeliminowac, poslugujac sie sposobem wedlug wynalazku. Sposobem tym do roztworu /3-naftolu w tetralinie wprowadza sie wodny roztwór lugu sodowego oraz 0,3% wagowych siarczku lub kwasnego siarczku sodowego, liczac w stosunku do uzytej ilosci tetraliny. Siarczek lub dwusiarczek sodowy spelnia role antyutleniacza tetraliny. Otrzymana mieszanine poddaje sie odwodnieniu przez destylacje azeotropowa, po czym uzyskany roztwór 0-naftolanu sodowego w tetralinie karboksyluje sie dwutlenkiem wegla2 77 750 pod cisnieniem 8—10 atmosfer w temperaturze 235—245°C w ciagu 10 godzin. Po zakonczeniu reakcji chlodzi sie masa reakcyjna do temperatury 20°C, zadaje rozcienczonym lugiem sodowym w celu rozpuszczenia osadu, oddziela tetraline i wydziela z wodnego roztworu znanym sposobem kwas 2-hydroksy-3-naftoesowy.Po wysusze¬ niu produkt wykazuje temperature topnienia 218—219°C. Wydajnosc procesu wynosi 20% w stosunku do ilosci uzytego 0-naftolu. Straty /3-naftólu wynosza 5% w stosunku do ilosci uzytego 0-naftolu. Wydajnosc procesu w stosunku do ilosci /3-naftolu zuzytego w procesie karboksylowania wynosi 80%.W opisanym wyzej sposobie postepowania mozna zastapic wodny roztwór lugu sodowego do przyrzadza¬ nia wodno-tetralinowego roztworu /3-naftolanu sodowego suchym platkowanym lugiem sodowym. Wydajnosc procesu wynosi w tym przypadku 21% w stosunku do ilosci uzytego /3-naftolu. Straty /3-naftolu wynosza 10% w stosunku do ilosci uzytego /3-naftolu. Wydajnosc produktu w stosunku do ilosci /3-naftolu zuzytego w procesie karboksylowania wynosi 68%.Proces karboksylowania /3-naftolanu sodowego mozna prowadzic równiez dwuetapowo, a mianowicie od- destylowujac po pierwszym etapie karboksylowania taka ilosc tetraliny, aby w mieszaninie reakcyjnej pozostalo okolo 15% rozpuszczalnika. Dalszy ciag procesu prowadzi sie bez zmian. Wydajnosc procesu wynosi w tym przypadku 24% w stosunku do ilosci uzytego /3-naftolu, straty /3-naftolu wynosza 16% w stosunku do ilosci uzyte¬ go /3-naftolu, a wydajnosc w stosunku do ilosci /3-naftolu zuzytego w procesie karboksylowania wynosi 60%.Nieprzereagowany /3-naftol mozna regenerowac znanym sposobem i uzywac bez oczyszczania do dalszej syntezy.Wynalazek ilustruja, nie ograniczajac zakresu jego stosowania, nastepujace przyklady, w których czesci oznaczaja czesci wagowe: Przyklad I. Do autoklawu ze stali kwasoodpornej laduje sie 1500 czesci swiezo destylowanej tetra¬ liny, 580 czesci /3-naftolu, 300 czesci 50%lugu sodowego oraz 15 czesci 30% wodnego roztworu siarczku lub kwasnego siarczku sodowego. Po zamknieciu autoklawu, polaczonego z chlodnica destylacyjna, oddestylowuje sie calkowicie wode. Destylacje prowadzi sie do temperatury wrzenia tetraliny, to znaczy do temperatury 206°C. Nastepnie autoklaw zamyka sie hermetycznie, ogrzewa jego zawartosc do temperatury 230°C i wtlacza do niej pod cisnieniem 8—10 atmosfer w ciagu 10 godzin dwutlenek wegla, utrzymujac temperature 235—245°C.Zawartosc autoklawu chlodzi sie po zakonczeniu reakcji do temperatury 20°C, dodaje do niej rozcienczony lug sodowy w celu rozpuszczenia osadu i oddziela tetraline, a z wodnego roztworu wydziela znanym sposobem kwas 2-hydroksy«3-naftoesowy. Otrzymuje sie produkt o temperaturze topnienia 218—219°C. Wydajnosc procesu wynosi 20% w stosunku do ilosci uzytego /J-naftolu. Straty /3-naftolu wynosza okolo 5% w stosunku do ilosci uzytego /3-naftolu. Wydajnosc procesu w stosunku do ilosci /3-naftolu zuzytego w procesie karboksylowania wy¬ nosi 80%.Przykladu. Do autoklawu ze stali kwasoodpornej laduje sie 1200 czesci swiezo destylowanej tetra¬ liny, 400 czesci /3-naftolu, 110 czesci suchego platkowanego lugu sodowego i 15 czesci 30% wodnego roztworu kwasnego siarczku sodowego. Po zamknieciu autoklawu zawartosc jego ogrzewa sie do temperatury 200°C, przy czym nastepuje wzrost cisnienia do 2 atmosfer. Po oddestylowaniu okolo 72 czesci wody lacznie z okolo 200 czesciami tetraliny hermetyzuje sie autoklaw ponownie, ogrzewa jego zawartosc do temperatury 230°C, i wtlacza do niej w warunkach podanych w przykladzie I dwutlenek wegla. Dalszy ciag procesu prowadzi sie sposobem podanym w przykladzie I. Otrzymuje sie produkt o temperaturze topnienia 218-219°C. Wydajnosc procesu wynosi 21% w stosunku do ilosci uzytego /3-naftolu. Straty /3-naftolu wynosza okolo 10% w stosunku do ilosci wyjsciowego /3-naftolu. Wydajnosc produktu w stosunku do ilosci /3-naftolu zuzytego w procesie karboksy¬ lowania wynosi 68%.Przyklad III. Postepuje sie sposobem podanym w przykladzie I, wtlaczajac dwutlenek wegla pod cisnieniem 8—10 atmosfer w ciagu 6 godzin, po czym chlodzi sie zawartosc autoklawu do temperatury 170°C i oddestylowuje pod normalnym cisnieniem tetraline w takiej ilosci, aby w masie reakcyjnej pozostalo okolo 15% rozpuszczalnika w stosunku do ilosci zaladowanej. Taka ilosc tetraliny zapewnia prowadzenie drugiego etapu karboksylowania w fazie cieklej. Etap ten prowadzi sie w ciagu dalszych 5 godzin pod cisnieniem dwutlen¬ ku wegla, wynoszacym 10 atmosfer w temperaturze 235—245°C. W dalszym ciagu postepuje sie sposobem, po¬ danym w przykladzie I. Otrzymuje sie kwas 2-hydroksy-3-naftoesowy o temperaturze topnienia 218—219°C.Wydajnosc procesu wynosi 24% w stosunku do ilosci uzytego /3-naftolu, straty /3-naftolu wynosza okolo 16% w stosunku do ilosci uzytego /3-naftolu, a wydajnosc w stosunku do ilosci /3-naftolu zuzytego w procesie , karboksylowania wynosi 60%.77 750 3 PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania kwasu 2-hydroksy-3-naftoesowego na drodze karboksylowania 0-naftolanu sodo¬ wego dwutlenkiem wegla w fazie cieklej pod cisnieniem, znamienny tym, ze roztwór 0-naftolanu sodowego w tetralinie, w obecnosci siarczku lub kwasnego siarczku sodowego otrzymany przez azeotropowe odwodnienie wodno-tetralinowego roztworu /3-naftolanu sodowego poddaje sie karboksylowaniu dwutlenkiem wegla pod cis¬ nieniem 8—10 atmosfer w temperaturze 235-245°C w ciagu 10 godzin.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uzywa sie 0,3% wagowych siarczku lub kwasnego siarczku sodowego w stosunku do uzytej ilosci tetraliny. PL PL