Uprawniony z patentu: Ministerium fur Verkehrswesen, Berlin (Niemiecka Republika Demokratyczna) Sprzeg cieglowo-zderzakowy dla pojazdów szynowych Przedmiotem wynalazku jest sprzeg cieglowo-zderzakowy dla pojazdów szynowych typu Willisona, dajacy sie sprzegac z drugim sprzegiem cieglowo-zderzakowym typu Willisona, nawet przy skrajnie duzej róznicy wyso¬ kosci na jakich znajduja sie te dwa sprzegi i/lub skrajnie duzym kacie w plaszczyznie pionowej miedzy osiami wzdluznymi tych sprzegów, które to odchylenia wystepuja podczas przejazdu przez wierzcholek górki rozrza¬ dowej, podczas wjazdu z nadbrzeza na prom lub w innych tym podobnych przypadkach.Znany jest sprzeg cieglowo-zderzakowy typu Willisona dla pojazdów szynowych, którego profil roboczy sklada sie z profilu szczeki zderzakowej, szczeki pociagowej i mieszczacej sie miedzy tymi nieruchomymi szczekami gardzieli, majacych na celu umozliwienie ksztaltowego polaczenia dwóch tego typu sprzegów, przy czym w przypadku gdy sprzeg jest uksztaltowany jako sprzeg sztywny, jest on ponadto zaopatrzony w bedacy przedluzeniem szczeki zderzakowej, sztywny i wystajacy do przodu i do tylu poza powierzchnie czolowe tej szczeki kiel prowadzacy, a szczeka pociagowa posiada od dolu powierzchnie prowadzace, wzglednie kierujace, które to powierzchnie wspólpracuja z odpowiadajacymi im powierzchniami kla prowadzacego drugiego sprzegu.Wspomniane powierzchnie dolne szczeki pociagowej nadaja tej ostatniej ksztalt zwezajacej sie ku dolowi pirami¬ dy. Z dolnej powierzchni glowicy sprzegu wystaje ponadto pionowo scianka prowadzaca, która u swej dolnej krawedzi zaopatrzona jest w wystep wiodacy, wsuwajacy sie od spodu pod kiel prowadzacy przeciwnego sprzegu, W przypadku jednak, gdy sprzeg cieglowo-zderzakowy wykonany jest jako niesztywny, powyzsze ele¬ menty wiodaco-usztywniajace odpadaja.Obie odmiany sprzegów, sztywna i niesztywna daja sie ze soba wzajemnie sprzegac pod warunkiem, ze wspóldzialajace bezposrednio ze soba elementy sprzegajace sa do siebie wzajemnie dostosowane. Sprzegi naleza¬ ce do jednej odmiany mozna ze soba sprzegac bez zadnych ograniczen.Wada sprzegów opisanego typu polega na tym, ze w przypadku skrajnie duzej róznicy wysokosci, na jakich znajduja sie oba sprzegi i/lub skrajnie wielkiego kata w plaszczyznie pionowej miedzy osiami wzdluznymi tych sprzegów, jak to sie zdarza podczas przejazdu wierzcholka górki rozrzadowej, wjazdu z nabrzeza na prom lub w innych podobnych okolicznosciach, calkowite zabezpieczenie mozliwosci polaczenia sie dwóch sprzegów typu Willisona, niezaleznie od tego do jakiej odmiany naleza, nie jest mozliwe do osiagniecia znanymi dotychczas2 77 452 srodkami. Wskutek odchylenia sie sprzegów od ich osi wzdluznej, ich spotykajace sie glowice zostaja w chwili, gdy jeden pojazd dojezdza do drugiego, calkowicie wypchniete z polozenia sprzegla.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyzszej niedogodnosci przez umozliwienie laczenia sprzegóv cieglowo-zderzakowych pojazdów szynowych nawet w najniekorzystniejszych warunkach, takich jakie panuja podczas przejazdu przez górke rozrzadowa podczas wjazdu z nabrzeza na prom i innych tym podobnych.Zadaniem wynalazku jest wiec zaopatrzenie glowicy sprzegu cieglowo-zderzakowego typu Willisona w ele¬ ment centrujacy, któryby umozliwil sprzeganie takiego jednego sprzegu z drugim równiez i w przypadku prze¬ kroczenia przez nie dopuszczalnego wzajemnego odchylenia roboczego w kierunku pionowym, W mysl wynalazku zadanie to zostalo rozwiazane w ten sposób, ze glowica sprzegu cieglowo-zderzako¬ wego typu Willisona dla pojazdów szynowych w wersji sztywnej i/lub niesztywnej zaopatrzona jest w znany sam przez sie kiel prowadzacy, przy czym, przechodzac do szczególów, kiel ten ma powierzchnie naprowadzajaca, zaczynajaca sie przy górnej powierzchni szczeki zderzakowej, rozciagajaca sie ku przodowi i przebiegajaca uko¬ snie lub wkleslo ku górze, która to powierzchnia nadaje wymienionemu klowi postac klinowego wystepu, który w chwili spotkania sie dwóch glowic nasuwa sie na glowice drugiego sprzegu, ogranicza od góry pionowy luz roboczy i oddzialywa korzystnie na przebieg wsuwania sie wystepów glowic w ich wglebienia podczas procesu sprzegania. Dalsza cecha wynalazku polega na tym, ze w celu zachowania dotychczasowej gabarytowej wysokosci glowicy sprzegu i unikniecia dodatkowego obciazenia pojazdu, kiel prowadzacy polaczony jest z glowica w spo¬ sób rozlaczalny. W tym celu kiel o wyzej opisanym ksztalcie ma trzpien skierowany w przyblizeniu prostopadle do wspomnianej powierzchni naprowadzajacej i przeznaczony do wsuniecia w otwór odlany w szczece zderzako¬ wej. Trzpien jest albo samohamowny wzgledem wymienionego otworu, albo tez jest on zaopatrzony w urzadze¬ nie zabezpieczajace w postaci na przyklad przetyczki lub temu podobny element.Dzieki wynalazkowi osiagnieta zostala mozliwosc niezawodnego laczenia ze soba sprzegów cieglowo-zde¬ rzakowych typu Willisona dla pojazdów szynowych, niezaleznie od tego czy sa jednakowego czy odmiennego rodzaju, równiez i w przypadku przekroczenia dopuszczalnego pionowego luzu roboczego.Na zalaczonych rysunkach przedstawiono przyklad postaci wykonania przedmiotu wynalazku, przy czym fig. 1 'przedstawia w widoku z boku glowice sprzegu typu sztywnego, wedlug wynalazku sprzegnietej z glowica typu niesztywnego równiez wedlug wynalazku, fig. 2 przedstawia widok z góry glowic wedlug fig. 1, na fig. 3 uwidoczniono w widoku z boku glowice jak na fig. 1, lecz jeszcze nie sprzegniete, wreszcie fig. 4 przedstawia w widoku z boku uksztaltowany jako luzna czesc kiel prowadzacy, którego trzpien wsuniety jest w otwór odlany w glowicy i pokazany w przekroju wedlug linii A-A na fig. 1.Osadzony w glowicy 1,1' sprzegu kiel prowadzacy 2 tworzy wystep klinowy, rozciagajacy sie od górnej powierzchni 4 szczeki zderzakowej 3 ku przodowi, przy czym jego powierzchnia naprowadzajaca 5 przebiega ukosnie lub wkleslo ku górze. Podczas wzajemnego spotkania sie dwóch glowic sprzeglowych 1 i 1\ kiel prowadzacy 2 glowicy 1 nasuwa sie na górna powierzchnie 4 glowicy V drugiego sprzegu i odwrotnie tak, ze oba kly ograniczaja od góry pionowy luz roboczy glowic 1 i V.Na fig. 4 pokazano kiel prowadzacy 2' zaprojektowany jako oddzielna czesc i zaopatrzony, w celu jego zamocowania na glowicy 1 lub 1', w trzpien 6, który to trzpien uksztaltowany jest jako samohamowny wzgle¬ dem glowicy sprzegowej, i/lub zaopatrzony w element przytrzymujacy 8. Pozostale szczególy obrysu kla pro¬ wadzacego 2' odpowiadaja odnosnym szczególom obrysu kola prowadzacego 2.W przypadku stosowania luznego kla prowadzacego 2', nalezy w tych miejscach urzadzenia torowego, w których sprzeganie odbywa sie w szczególnie utrudnionych warunkach, albo jest wogóle niemozliwe, jak na przyklad na wierzcholkach górek rozrzadowych i/lub na rampach promów, przechowywac w pogotowiu dostate¬ czna liczbe luznych klów prowadzacych 2'. W przypadku, gdy wlasnie w tych miejscach ma nastapic sprzeganie pojazdów szynowych, wystarczy wlozyc kly prowadzace 2' w otwory 7 glowic sprzegowych 1 i V, po dokona¬ nym zas sprzegnieciu wyjac je z powrotem. • PL PL