Uklad napedowy korbowy maszyn rolniczych scinajacych Przedmiotem wynalazku jest uielad napedowy korbowy maszyn rolniczych scinajacych, zwlaszcza zniwiarek o posuwisto-zwrotnym ruchu roboczym narzedzia scinajacego w postaci elementów tna¬ cych, utworzonego z nieruchomego rzedu stalych ostrzy i ruchomego rzedu ostrzy i w którym na¬ ped ruchomego rzedu ostrzy jest przenoszony na glowice narzedzia scinajacego.Zespolami tnacymi uzywanych w rolnictwie ko¬ siarek do trawy, kombajnów zbozowych i paszo¬ wych sa zwykle listwy tnace poruszajace sie ru¬ chem posuwisto-zwrotnym. Tego rodzaju zespól tnacy sklada sie z listwy z umocowanymi na niej nieruchomymi ostrzami oraz z wykonujacych ruch posuwisto-zwrotny, nozy przynitowanych na stale do innej listwy.Zniwiarki tego typu sa z reguly napedzane przez uklady korbowe o szybkosci obrotowej zawartej w granicach od 600 do 850 obrotów na minute.Za pomoca najczesciej obecnie uzywanych ukla¬ dów napedowych "zniwiarek kltórych narzedzie sci¬ najace pracuje ruchem posuwisto-zwrotnym nie mozna juz bardziej podniesc wydajnosci w istot¬ nym stopniu. Zwiekszenie wydajnosci byloby mo¬ zliwe albo przez zwiekszenie szerokosci listwy z nozami tnacymi albo przez zwiekszenie szybkosci jazdy. Realizacja kazdego z tych rozwiazan stwa¬ rza szereg problemów.Wieksza szerokosc listwy z nozami tnacymi mo¬ zna uzyskac jedynie przez polaczenie kilku takich 2 listew a to dlaltego, 'ze parzy wydluzeniu sztywnej listwy wykonanej z jednego odcinka materialu wy¬ stepowaloby jej paczenie wzglednie wyginanie pro¬ wadzace do zakleszczania sie nozy. Wada zniwiar- 5 ki o kilku listwach tnacych sa trudnosci montazo¬ we.W przypadku gdy przewiduje sie zwiekszenie szybkosci jazdy nalezy równiez powiekszyc szyb¬ kosc poruszania sie nozy w jedna i druga strone io gdyz jest to konieczne dla zapewnienia dobrych warunków ciecia. Zwiekszenie szybkosci obroto¬ wej korb powoduje zwiekszenie do drugiej potegi - momentów bezwladnosci. Zwiekszone momenty bezwladnosci wraz ze zwiekszonym zuzywaniem 15 sie powodowanym szybkimi obrotami, powoduje szybkie uszkodzenie mechanizmów: tnacego i na¬ pedowego. Szerokosc budowanych obecnie urza¬ dzen tnacych wynosi 180 do 240 cm a szybkosc ru¬ chu nozy osiaga w niektórych rozwiazaniach 2,5 20 m/sek.Wlasciwoscia napedów korbowych zniwiarek jest to, ze pomiedzy nozem a srodkowym punkteim tar¬ czy korbowej wystepuje z reguly przesuniecie osi.Wielkosc tego przesuniecia wynosi w nowych zni- 25 wiarkach od 6 do 7, w kombajnach paszowych i zbozowych od 3 do 5 zas w kosiarko-mlockar- kach od 0 do 2 promienia korby i jest okreslone zadana wysokoscia rzyska. ~ W przypadku, w którym pozadane jest by wy- 30 sókosc rzyska byla mala np. przy stosowaniu ko- 7743677436 3 4 siarek do trawy, przesuniecie osi musi byc wiek¬ sze gdyz w przeciwnym razie, gdyby korba byla umieszczona blisko prowadnic noza to nóz doty¬ kalby do ziemi.Inna wlasciwoscia napedu korbowego jest to, ze przy stalej szybkosci obrotowej i stalej szybkosci katowej, ilosc suwów noza na minute jest stala natomiast szybkosc ciecia zmienia sie w czasie suwu.W przypadku napedu o przesunietych osiach, punkty zwrotne noza na tarczy korbowej nie sa przesuniete o 180° i dlatego w jednym kierunku nóz przesuwa sie szybciej niz w drugim. Róznica przecietnej szybkosci ruchu do przodu i ruchu do tylu jest tym wieksza iim krótszy "jest korbowod, w porównaniu do promienia tarczy korbowej.Przyspieszenie noza uzyskuje swoje maksimum w punktach zwrotnych wzglednie w ich poblizu.Do przyspieszenia tego sa proporcjonalne sily bez¬ wladnosci dzialajace na czopy korbowodu. Wsku¬ tek przesuniecia osi, w obydwu punktach zwrot¬ nych wystepuja sily bezwladnosci rózniace sie wielkoscia, co utrudnia wywazenie noza. Luz wy¬ nikly ze zuzycda lub niewlasciweigo manitazu po¬ wieksza w znacznym stopniu sily bezwladnosci wystepujace w punktach zwrotnych.W, celu usuniecia wspomnianych niedogodnosci napedów korbowych zastosowano szereg róznych rozwiazan konstrukcyjnych. Poszczególne rodzaje napedów rolniczych maszyn tnacych zostana opi¬ sane na przykladach ilustrujacych ich zasade dzia¬ lania.Naped korbowo-tarczowy jest miedzy innymi, stosowany w urzadzeniach tnacych kombajnu pa¬ szowego „Hurrikon" jak i kosiarek do trawy typu „FFK 183" i „FFK 213". Osie tarcz korbowych sa w tym rozwiazaniu zasadniczo równolegle do olaszczyzny ciecia. Wady tego ukladu zostaly do¬ kladnie omówione w poprzedniej czesci opisu.Znany jest równiez tak zwany naiped „wypa¬ dowy" którego nowoczesne rozwiazanie zastosowa- nio np. w ukladzie tnacym kombajnu paszowego tyipu „KS 69-09". W tym przypadku posuwisto- zwrotny ruch noza zostal zapewniony przez celo¬ wo skosnie ulozyskowane na wale, napedowym tak zwane „widelki zataczajace" zamieniajace ruch ob¬ rotowy na ruch dwustronny. Wada tego ukladu napedowego jest przejmowanie przez lozyska sil dynamicznych wystepujacych przy ruchu noza do¬ prowadzajace do ich szybkiego zniszazenia. Wa¬ da ta zmniejsza pewnosc dzialania maszyny.Ulepszenie i poprawienie tego rodzaju ukladów napedowych musi byc w pierwszym rzedzie opar¬ te o bardziej dokladne wywazenie sil bezwladnos¬ ci wystepujacych w punktach zwrotnych. Innym zadaniem jest poprawienie prostoliniówosci prowa¬ dzenia noza przy jednoczesnym zmniejszeniu dzia¬ lajacych na nie sil dynamicznych, a to w celu stworzenia warunków umozliwiajacych uzyskanie wiekszych szybkosci ciecia.Opisane poprzednio korbowe i inne uklady na¬ pedowe elementów tnacych maszyn rolniczych nie rozwiazuja wspomnianych problemów. Celem wy¬ nalazku jest opracowanie ukladu napedowego do stosowania w rolniczych maszynach scinajacych o posuwisto-zwrotnym ruGhu narzedzia tnacego, który to uklad zmniejszy do minimum lub usunie wymienione wady takich znanych napedów^ przy zachowaniu jednoczesnie prostoty i pewnosci jego dzialania. Cel ten zostal osiagniety przez to, ze glowica narzedzia scinajacego jest bezposrednio lub posrednio polaczona za pomoca czopa i pary korbowodów z napedzanymi obracajacymi sie w przeciwnych kierunkach tarczami korbowymi o jednakowych promieniach.Waly tarcz korbowych sa ustawione prostopa¬ dle do plaszczyzny ciecia noza a na kazdym z tych walów jest zaklinowane kolo zebate o zebach czor- lowych, zas kazdy z czopów tarcz korbowych jest polaczony z czopem glowicy narzedzia poprzez je¬ den korbowód.W jednym z rozwiazan ukladu wedlug wyna¬ lazku, jeden z korbowodów jest celowo wyposa¬ zony w element do usuwaniu luzu.W odmiennym rozwiazaniu ukladu wedlug wy¬ nalazku pomiedzy para korbowodów a czopem glowicy narzedzia scinajacego jest umieszczona przegubowo dzwignia wahliwa. W tym przypadku mozna bylo wyeliminowac zastosowanie wspomnia¬ nego poprzednio elementu do usuwania luzu.Charakterystyczne dla ukladu napedowego we¬ dlug wynalazku jest to, ze wystepujace sily bez¬ wladnosci sa pokonywane przez uklad podwójnych korb co ulatwia ich wywazenie.Dzieki temu ze osie tarcz korbowych sa prosto¬ padle do plaszczyzny ciecia i dzieki umieszczeniu w linii ruchu noza punktu przylaczenia korbowo¬ dów do glowicy narzedzia scinajacego uzyskuje sie z jednej strony nizsza wysokosc rzyska a z drugiej wyrównanie sil dzialajacych na obu korbowodach a wynikajacych z przesuniecia osi ukladu pod¬ wójnych korb.W wyniku tego uklad napedowy korbowy we¬ dlug wynalazku zapewnia spokojny ruch nozy tnacych a takze zmniejsza sily dzialajace na no¬ ze. Zmniejszenie tych sil zmniejsza zuzycie ma¬ szyny i zwieksza jej zywotnosc.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na przy¬ kladach jego wykonania przedstawionych na ry¬ sunku, na którym fig. 1 — przedstawia w widoku z góry uklad napedowy wedlug wynalazku, fig. la — schematycznie uklad w przekroju, fig. 2—widok z góry pary tarcz korbowych w czasie pracy, fig. 2a — widok z boku tarcz jak na fig. 2, fig. 3 — widok z góry odmiany rozwiazania ukladu, fig. 3a — widok z boku rozwiazania jak na fig. 3.Zebate kolo stozkowe 2 zaklinowane na wale 1 napedzanym przez wal - przekaznikowy ciagnika, przekazuje naped na zaklinowane na wale 4 ze¬ bate kolo stozkowe 3 jak równiez na kolo zebate o zebach czolowych 5 takze zaklinowane na wale 4 oraz na tarcze korbowa 7. Kolo zebate o zebach czolowych 5 poprzez sprzegniete z nim zaklinowa¬ ne na wale 15 kolo zebate o zebach czolowych 6 napedza tarcze korbowa 8.Dzieki powyzszemu ukladowi tarcze korbowe 7 i 8 obracaja sie w przeciwnych kierunkach. Czop 9 na tarczy korbowej 7 i czop 10 na tarczy kor¬ bowej 3 sa polaczone korbowodami 11 i 12 z czo¬ pem 13 na glowicy narzedzia scinajacego 16 i dzie- 5 10 \ 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 655 77436 6 ki temu powoduja posuwisto-zwrotny ruch noza 14. Luz napedu korbowego mozna usunac zmie¬ niajac, za pomoca regulacyjnego elementu srubo¬ wego 17, dlugosc korbowodu 11.W odmiennym rozwiazaniu przedstawionym na fig. 3 i 3a, korbowody 11 i 12 sa polaczone z czo¬ pem 13 glowicy 16 wzglednie z glowica 16 za po¬ srednictwem dzwigni wahliwej 18. W tym rozwia¬ zaniu nie zachodzi potrzeba stosowania elementu regulacyjnego do usuwania luzu napedu korbo¬ wego. PL