Pierwszenstwo; Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.07.1975 77404 KI. 42n,9/05 MKP G09b 29/10 ^....Twórcywynalazku: Jacek Orzechowski, Krzysztof Gilewicz Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Rolnicza, Lublin (Polska) Wskaznik dydaktyczny Przedmiotem wynalazku jest wskaznik dydaktyczny stanowiacy pomoc przy objasnianiu plansz, schema¬ tów, modeli, map, obrazów przezroczy itp.Dotychczas, przy objasnianiu eksponowanych pomocy naukowych poslugiwano sie róznego rodzaju wskaznikami, poczawszy od zwyklego drewnianego, metalowego badz wykonanego z tworzyw sztucznych sztywnego preta, poprzez metalowe wskazniki teleskopowe a skonczywszy na przewodowych rzutnikach strza¬ lek badz punktów zbudowanych w ten sposób, ze w metalowej oslonie zamknieto zarówke i uklad soczewek oraz przeslone z otworem przepuszczajacym wiazke swiatla, rzutowana na ekran tworzy swietlny punkt, strzal¬ ke itp.Takie rozwiazania posiadaja powazne wady. Prety sztywne i teleskopowe, budowane z materialów nie przewodzacych swiatla, przeslaniaja czesciowo pokazywany widok, zas przy rzutowaniu przezroczy nie sa dobrze widoczne i rzucaja na ekran cien. Rzutniki strzalek i punktów nadaja sie wylacznie do wskazywania na odleglosc i nie sa wygodne w uzyciu.Celem wynalazku jest skonstruowanie uniwersalnego wskaznika dydaktycznego, który nie przeslania wido¬ ku, oswietla w miare potrzeby wskazywany punkt i bedzie mógl byc stosowany zarówno w miejscu oswietlonym jak i zaciemnionym.Istota wynalazku jest skonstruowanie wskaznika, skladajacego sie ze zródla energii elektrycznej, zródla swiatla, obudowy, wlacznika przyciskowego i preta z przezroczystego tworzywa, dobrego przewodnika promieni swietlnych, umieszczonego w osi zródla swiatla, szerszym koncem osadzonego w obudowie a na zewnatrz zakon¬ czonego powierzchnia stozkowa lub powierzchnia zaokraglona pozwalajaca na koncentracje promieni swietlnych.Koniec preta moze byc zmatowiony, co daje efekt rozpraszania sie na nim promieni swiatla.Takie rozwiazanie daje szerokie mozliwosci stosowania wskaznika. Pret z tworzywa przezroczystego nie przeslania wskazywanego widoku, oswietla go, co jest szczególnie przydatne przy objasnianiu map i obrazów przezroczy. Jest wygodny w stosowaniu.Przyklad wykonania w wersji najprostszej pokazano na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój2 ' 77 404 wskaznika, fig. 2, fig. 3 i fig. 4 — rózne sposoby zakonczania pretów, fig. 5 — wycinek przekroju wskaznika z in¬ nym rodzajem wylacznika przyciskowego a fig. 6 i fig. 7 — rózne obsady zródla energii elektrycznej.W przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 1 zródlem energii elektrycznej sa dwie bateryjki okragle 1 umieszczone w obsadzie metalowej 7, przy czym miedzy dolna bateryjka a denkiem obsady znajduje sie sprezynka 8. Obsada 7 znajduje sie w cylindrycznej obudowie 9 z gwintem wewnetrznym u dolu, w który wkrecony jest korek 10 dociskajacy denko obsady 7. Obudowa 9 posiada otworek okragly 11, przez który wystaje sprezynujaca stykowa blaszka obsady stanowiaca wlacznik przyciskowy 4. W górnej czesci obudowy 9 znajduje sie obsada zródla swiatla 12 stanowiaca cylinderek, którego denko ma otworek o brzegach dopasowa¬ nych do gwintu zaróweczki, zas strona górna opiera sie o koniec preta 5 osadzonego w otworze obudowy 9 powierzchnia stozkowa, dzieki dogietym brzegom otworu obudowy. Pret 5 po zewnetrznej stronie moze byc zakonczony powierzchnia stozkowa jak na fig. 1, fig. 2 i fig. 3, badz zaokraglony jak na fig. 4, moze byc tez zmatowiony jak na fig. 1, fig. 2 i fig. 4, badz gladki jak na fig. 3. Koniec preta moze byc zaciemniony na czubku jak na fig. 2, wreszcie zaciemniony na powierzchni cylindrycznej jak na fig. 3. Wylacznik przyciskowy 4 moze byc zwykla blaszka sprezynujaca jak na fig. 1, fig. 6 i fig. 7, wzglednie blaszka z przynitowanym, przyklejonym badz wtopionym czopkiem przyciskowym jak na fig. 5. Obsada zródla energii elektrycznej 7 moze byc zbudo¬ wana z wycietej jak na fig. 6, badz pelnej jak na fig. 7 powierzchni cylindrycznej z denkiem.Przyklad wykonania wskaznika teleskopowego z wewnetrznym zródlem energii elektrycznej pokazano na rysunku, na którym fig. 8 przedstawia przekrój wskaznika, fig. 9 — oslone zródla swiatla, zas fig. 10 schemat obwodu elektrycznego.Przedstawiony na fig. 8 wskaznik sklada sie ze zródla energii elektrycznej którym sa trzy okragle bateryjki 1 umieszczone w obsadzie cylindrycznej 13 z tworzywa izolujacego w której denku przynitowana jest sprezynka pólokragla 14 stykajaca sie z dnem dolnej bateryjki poprzez nit, przekazujaca prad do izolowanego przewodu 15 skreconego tak, by mógl sie wydluzac, przynitowanego drugim koncem do wkladki z tworzywa izolujacego 16, z tulejki 17 opierajacej sie jednym koncem o denko obsady 13 a drugim o wystep cylindrycznego ogranicznika 18 z nagwintowana powierzchnia wewnetrzna wkrecona na dolny koniec wewnetrznej czesci obudowy telesko¬ powej 19, z srodkowej czesci obudowy teleskopowej 20, której dolny koniec wyposazony jest w pierscien roz¬ prezny 21, który zabezpiecza przed wysunieciem sie w dól wewnetrznej czesci obudowy teleskopowej 19, z zewnetrznej czesci obudowy teleskopowej 22, która u dolu jest rozszerzona a uskok zwiazany ze zwiekszeniem srednicy stanowi opór dla wkladki izolujacej 1£ a w poszerzona wewnetrzna czesc zewnetrznej czesci obudowy teleskopowej 22 wkrecony jest korek 23, dociskajacy od dolu wkladke izolujaca 16, z obsady 24 zródla swiatla 2 i preta 5 z tworzywa przezroczystego dobrze przewodzacego promienie swietlne, którego dolna cylindryczna czesc znajduje sie wewnatrz wewnetrznej czesci obudowy teleskopowej 19 a czesc stozkowa opiera sie o dogiete brzegi otworu u nasady tej czesci obudowy.Brzegi górnych otworów srodkowej 20 i zewnetrznej 22 czesci obudowy teleskopowej sa dogiete w ten sposób, ze moga przesuwac sie po zewnetrznych powierzchniach sasiadujacych czesci obudowy. Wewnetrzna 19 i srodkowa 20 czesc obudowy posiadaja w dolnej czesci wytloczone wystepy 25, uniemozliwiajace calkowite wysuniecie sie poszczególnych czesci obudowy teleskopowej. Od nita w wkladce izolujacej 16 przechodzi izolo¬ wany przewód 26, przeprowadzony przez otworek we wkladce 27 i prowadzony miedzy zewnetrzna po¬ wierzchnia srodkowej czesci 20 a wewnetrzna powierzchnia zewnetrznej czesci 22 obudowy teleskopowej do wlacznika przyciskowego 4, zlozonego z izolacyjnego elementu 28 i styku 29 polaczonego z obudowa, który przerywa obwód pradu. Obsada zródla swiatla 24 jest podobna jak w poprzednim przykladzie, ale posiada wyciecie 30 pomagajace przy wkrecaniu zaróweczki.Przyklad wykonania wskaznika teleskopowego z zewnetrznym zródlem energii elektrycznej pokazano na rysunku, na którym fig. 11 przedstawia przekrój wskaznika, fig. 12 - zastosowanie transformatora jako zewne¬ trznego zródla energii elektrycznej, fig. 13 obsade zródla swiatla a fig. 14 — schemat polaczen elektrycznych.Przedstawiony na fig. 11 wskaznik ma budowe podobna do wskaznika omówionego poprzednio. Róznice polegaja na zastosowaniu zewnetrznego zródla energii elektrycznej 1, innym mocowaniu preta 5, innej budowie obsady zródla swiatla 31 i innym zakonczeniu wewnetrznej 32 i srodkowej 33 czesci obudowy teleskopowej.Obsada 31 posiada górna krawedz wygieta na zewnatrz, dzieki czemu krawedzia ta opiera sie o krawedz rurowo zakonczonej górnej czesci wewnetrznej czesci obudowy teleskopowej 32. O wygieta,krawedz obsady opiera sie dolna czesc preta 5, zas czesc stozkowa preta 5 dociska do tej krawedzi nakretka 34 nakrecona na koniec wewnetrznej czesci obudowy teleskopowej. 32, która zweza sie ugory. Obsada 31 posiada z boku prostokatnie wyciete czesci wgiete do srodka, na które wkreca sie zaróweczke. Wdenku obsady zamocowana77404 3 jest* wkladka izolacyjna 34 z nitem, którego górna czesc styka sie zzaróweczka adó dolnej przylutowany jest przewód izolowany 35. Przewód przylutowany do nita wkladki izolujacej 36 i przewód wyprowadzony z otwor¬ ka tej wkladki wyprowadzone sa przez zamocowany w korku 37 element gumowy 38 na zewnatrz do zewnetrz¬ nego zródla energii elektrycznej 1. Wewnetrzna 32 i srodkowa 33 czec obudowy sa u dolu odgiete na zewnatrz dzieki czemu sa dobrze prowadzone po wewnetrznych powierzchniach wspólpracujacych czesci obudowy tele¬ skopowej. PL PL