Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.07.1975 77389 KI. 47c, 23/12 MKP F16d 23/12 Twórcywynalazku: Jan Kwasnicki, Sylwester Markusik Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Dzwignic i Urzadzen Transportowych, Bytom (Polska) Urzadzenie do zabezpieczenia odsrodkowych sprzegiel srutowych od skutków wystapienia poslizgów spowodowanych przeciazeniem Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zabezpieczenia odsrodkowych sprzegiel srutowych od skutków wystapienia poslizgów, spowodowanych przeciazeniem.Odsrodkowe sprzegla srutowe, ze wzgledu na swe zalety, maja szerokie zastosowanie, zwlaszcza do przeno¬ szenia duzych mocy. W sprzeglach tych w czasie rozruchu i na skutek przeciazenia w czasie pracy wystepuje poslizg dwóch czesci sprzegla wzgledem siebie, powodujacy przegrzanie i w nastepstwie tego awarie. Dotychczas sprzegla te sa pozbawione skutecznej sygnalizacji o wystapieniu poslizgu i zabezpieczenia od jego skutków.Znane urzadzenia do tego celu albo odznaczaja sie duza bezwladnoscia i mala dokladnoscia albo zawodza w warunkach duzego zapylenia, w jakich pracuja sprzegla. Najbardziej rozpowszechnione sa urzadzenia wykorzys¬ tujace pomiar temperatury powierzchni sprzegiel za pomoca pirometrów. Wada ich jest duza bezwladnosc i mala dokladnosc. Znane sa równiez urzadzenia zawierajace fotokomórki i fotoopory z odpowiednim ukladem elek¬ trycznym oraz elementy przerywajace zródlo swiatla przy nagrzaniu sie spizegla np. bimetal. Wada tych urza¬ dzen jest mala pewnosc dzialania fotokomórek w warunkach duzego zapylenia oraz wymagany stosunkowo zlozony uklad sterowniczy.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i niedogodnosci. Zagadnienie techniczne, które nalezy rozwiazac w tym celu, polega na skonstruowaniu urzadzenia oraz ukladu sterowniczego umozliwiajacego szybka sygnali¬ zacje wystapienia poslizgu i wylaczenie przeciazonego napedu.Wskazane zagadnienie techniczne zostalo rozwiazane dzieki osadzeniu na napedowej czesci sprzegla krzywek, rozmieszczonych symetrycznie na obwodzie kola oraz umieszczeniu na biernej czesci sprzegla rolko¬ wych popychaczy, równiez rozmieszczonych symetrycznie i polaczonych z dzwigniami, do których zamocowany jest ekranujacy cylinder cienkoscienny, wchodzacy w wyciecia lacznika magnetycznego, wykonanego w ksztalcie podkowy i zabudowanego na ramie mechanizmu. Integralna czescia urzadzenia jest elektryczny uklad zasilania i sterowania silnika napedowego, polaczonego z napedowa czescia sprzegla. W skladukladu elektrycznego wcho¬ dza elementy pamieci polozenia styków lacznika magnetycznego w chwili zakonczenia rozruchu oraz elementy przelaczajace, które w przypadku zmiany tego zapamietanego stanu powoduja zadzialanie'sygnalizacji i zatrzy¬ manie silnika.2 77389 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta- wia urzadzenie w widoku z boku, fig. 2 - urzadzenie w przekroju wzdluz linii A-A, fig. 3^ odmiane urzadzenia w widoku z boku, fig. 4 — odmiane urzadzenia w przekroju wzdluz"Hnii B—B, fig. 5 — uklad zasilajacy silnik elektryczny w schemacie obwodowym a fig. 6 — uklad sterowania elektrycznego w schemacie obwodowym.Na napedowej czesci 1 sprzegla sa osadzone trzy krzywki 2, rozmieszczone symetrycznie na obwodzie kola. Na biernej czesci 3 sprzegla sa osadzone trzy popychacze 4, rozmieszczone równiez symetrycznie na obwodzie^kola, przemieszczajace sie w kierunku promieniowym. Na dzwigniach 5, polaczonych z popychaczami 4, jest umieszczony ekranujacy cienkoscienny cylinder 6, zbudowany z materialu ferromagnetycznego. Na stalej podbudowie 7, zbudowanej na ramie mechanizmu, jest osadzony magnetyczny lacznik 8 w ksztalcie podkowy, w którego wyciecie wchodzi cylinder 6.Po uruchomieniu napedu, wskutek wzglednego ruchu czesci 113 sprzegla, krzywki 2 przemieszczaja popychacze 4 w kierunku osiowym na zewnatrz. Powrót popychaczy 4 nastepuje pod dzialaniem sprezyny zwrotnej. Po zakonczeniu rozruchu ustaje ruch wzgledny czesci 1 i 3 sprzegla i popychacze 4 moga wtedy zajac jedno z dwóch polozen w zaleznosci od momentu ustalenia sie jednakowych predkosci, na krzywce 2 lub we wglebieniu. W zwiazku z tym równiez ekranujacy cylinder 6 moze zajaJ dwa polozenia, moze byc wysuniety z lacznika 8 lub wsuniety. Wpolozeniu wysunietym ekranujacy cylinder 6 wchodzi w wyciecie lacznika 8 i bocznikujac jego pole magnetyczne powoduje przelaczenie jego styków. Po wystapieniu poslizgu sprzegla w wielkosci okolo 1/3 obrotu popychacze 4 zmienia swoje polozenie i równoczesnie zmienia polozenie ekra¬ nujacego cylindra 6 w stosunku do polozenia jakie ustalilo sie po zakonczeniu rozruchu. W tym przypadku nastapi przelaczenie styków dl lacznika 8, ich zwarcie lub rozwarcie, co spowoduje uruchomienie sygnalizacji i wylaczenie napedu natychmiast lub z pewnym opóznieniem w zaleznosci od potrzebnego rodzaju sterowania.Przyklad ukladu sterowania elektrycznego urzadzenia przedstawiono na fig. 6. Czesc 1 sprzegla napedza¬ na jest silnikiem m, w którego obwód zalaczony jest stycznik cl. W sklad wyposazenia elektrycznego wchodza przycisk zalaczajacy bl, przycisk wylaczajacy b2, przekazniki bezwloczne al, a4, a5, zwloczne $2, a3,a6, a7, lampki sygnalizacyjne 11 i 12 oraz buczek el.W celu uruchomienia napedu nalezy nacisnac przycisk bl, który jednym stykiem zwiera obwód cewki stycznika cl, a drugim rozwiera obwód cewki przekaznika a6. Przycisk nalezy puscic dopiero po zakonczonym rozruchu co jest sygnalizowane przestaniem migania lampki 11, wlaczonej stykiem przekaznika al, który jest przelaczany zestykiem dl lacznika magnetycznego 8. Po zakonczeniu rozruchu — w zaleznosci od polozenia ekranujacego cylindra 6 zestyk dl lacznika 8 bedzie zamkniety lub otwarty- wówczas bedzie wzbudzony przekaznik zwloczny a2 lub a3. Obwód cewki przekaznika a4 bedzie zamkniety przez styki przekazników a2 i a3. Wzbudzony bedzie przekaznik a5 oraz a6 i a7. Przy wystapieniu przeciazenia lacznik magnetyczny 8 przelaczy swoim stykiem przekaznik al, który przerwie obwód jednego z przekazników a2 lub a3 w wyniku czego, na czas okreslony czasem zwloki przekazników a2 lub a3, zostanie przerwany obwód cewki al Prze¬ kaznik a4 swoim stykiem przerwie obwód cewki a5 a ten z kolei obwód cewki przekaznika a6. Jezeli po czasie zwloki przekaznika a6 przeciazenie nie zniknie to zostanie rozwarty, stykami a6 i a4 obwód cewki stycznika cl i nastapi wylaczenie silnika m.W chwili stwierdzenia przeciazenia przekaznik a5 zamknie obwód lampki sygnalizacyjnej 12 oraz sygnali¬ zacji akustycznej el. W przypadku ustapienia przeciazenia przed czasem zwloki przekaznika a6 silnik nie zostanie wylaczony, poniewaz styk a4 w obwodzie cewki cl bedzie zamkniety. W tym przypadku uklad po czasie zwloki przekaznika a7 wraca do stanu pracy ustalonej.Odmiana urzadzenia wedlug wynalazku jest rozwiazanie, w którym zamiast rolek osadzone sa w popycha- czach 4 trwale magnesy 9 a zamiast krzywek 2 na napedowej czesci 1 sprzegla sa osadzone trwale magnesy 10.Dzialanie odmiany urzadzenia jest identyczne z dzialaniem urzadzenia wedlug wynalazku. PL