Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 5.09.1975 77181 KI. 46i,l/18 MKP F02f 1/18 CZYTHLUIA Uu^du Polonto^egr F -ej Izeczupo:*- 1 I Twórca wynalazku: Waclaw Kowarzyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Krakowska, Kraków (Polska) Sposób zabezpieczenia tulei cylindrowej Przedmiotem wynalazku jest sposób zabezpiecze¬ nia tuiei cylindrowej w odlewie bloku cylindra maszyny tlokowej przed osiowym jej przesunieciem oraz sposób osadzenia lozysk walu korbowego w powiazaniu z tuleja cylindrowa.Znane dotychczas rozwiazania mocowania tulei cylindrowej nie przewiduja wspólpracy tulei z lo¬ zyskami i sprowadzaja sie badz do chemicznego powiazania materialu tulei z materialem bloku cylindrowego, na przyklad metoda „Alfer", lub tez do mechanicznego ustalenia tulei w bloku cylindrowym, na przyklad przez zalanie tulei z. wystepami wzglednie przez bardzo siine wpro¬ wadzenie tulei do odlewu bloku cylindrowego.Wada dotychczasowych rozwiazan jest skompli¬ kowany proces technologiczny, jak na przyklad przy metodzie „Alfer", lub tez koniecznosc sto¬ sowania ciasnych tolerancji i duzych wcisków, jak przy wprasowywaniu tulei do odlewu. Zadna z wy¬ mienionych metod nie pozwala przy tym na do¬ kladne obrabianie powierzchni wewnetrznej tuiei cylindrowej przed jej umocowaniem w bloku cylindrowym, ze wzgi'edu na pózniejsze naprezenia cieplne lub mechaniczne wystepujace w procesie i deformujace gladz tulei. Osadzenie lozysk walu korbowego w przypadku duzych srednic cylindrów wymagalo stosowania tulei redukcyjnych, laczacych lozyska*z blokiem cylindrowym lub tez znacznie komplikowalo odlew bloku w celu wykonania od¬ powiednich gniazd lozyskowych. 25 30 Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad do¬ tychczasowych sposobów mocowania tulei cylin¬ drowych oraz niedogodnosci przy osadzaniu lozysk walu korbowego w bloku cylindrowym.Cel ten zostal osiagniety przez sposób wedlug wynalazku, którego istota polega na wykorzystaniu zewnetrznych pierscieni lozysk tocznych walu kor¬ bowego do podparcia odpowiednio uksztaltowanej tulei cylindrowej, która jednym koncem opiera sie o gniazdo w odlewie bloku cylindrowego, a na drugim jej koncu sa wykonane dolne wystepy od¬ powiadajace ksztaltem do ksztaltu lozyska, które opieraja sie na zewnetrznych pierscieniach lozysk tocznych, oraz ze w tulei cylindra otwór wew¬ netrzny jest obrabiany do wymiaru i gladkosci ostatecznej przed montazem tulei w odlewie bibku cylindrowego.Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia jedna z mozliwych wersji do zastosowania w silniku spalinowym, a fig. 2 i 3 kolejne przekroje samej tulei.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze w tulei cylindra 1 w jej dolnej czesci sa wyko¬ nane wystepy 3 (fig. 2 i 3), które swym ksztaltem odpowiadaja ksztaltowi lozyska tocznego 4 walu korbowego 5. Tuleja cylindra 1 górna swa po¬ wierzchnia ustalona jest w odlewie bloku cylin¬ drowego 2 dalszymi wystepami 3 i opiera sie o ze¬ wnetrzne pierscienie lozysk tocznych 4 walu kor- 77 18177 181 bowego 5. Takie zamocowanie zapewnia osiowe ustalenie tulei 1 w odlewie bloku cylindrowego 2 bez koniecznosci dodatkowych zabezpieczen, przy czym wcisk tulei 1 w odlewie bloku cylindrowego 2 dobierze sie tylko ze wzgledu na prawidlowe od¬ prowadzenie ciepla, moze wiec byc znacznie zmniejszony, co pozwala na mozliwosc ostatecznej obróbki otworu wewnetrznego tulei cylindra 1 za¬ równo co do wymiaru jak i gladkosci przed jej montazem w odlewie bibku cylindrowego 2. Wy¬ stepy 3 odpowiednio dopasowane ksztaltem do ksztaltu lozysk tocznych 4 walu korbowego 5 eli¬ minuja koniecznosc wykonania dodatkowych gniazd na lozysku bocznym 4 walu korbowego 5. PL PL