Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 21.04.1975 MKP B65d 51/12 Twórca wynalazku: Stefan Chodakowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zjednoczone Zespoly Gospodarcze Sp. z o.o., Warszawa (Polska) Zakretka do bezuszczelkowej hermetyzacji otworów naczyn Przedmiotem wynalazku jest zakretka do bezuszczelkowej hermetyzacji otworów naczyn: szklanych, metalowych lub z tworzyw sztucznych wykonana w postaci elastycznej zakretki o specjalnej konstrukcji.Znane i uzywane obecnie zakretki do bezuszczelkowej hermetyzacji naczyn wykonane z miekkich tworzyw sztucznych, posiadaja plaskie powierzchnie denne. Konstrukcja taka wymaga bardzo duzej sily dociskowej, poniewaz w przeciwnym razie nacisk jednostkowy jest niewielki, co nie powoduje odksztalcenia niezbyt miekkiego tworzywa sztucznego. Ta wiec droga nie uzyskuje sie dobrego uszczelnienia. Stosowanie natomiast tworzyw sztucznych o wiekszej elastycznosci jest niemozliwe ze wzgledu na koniecznosc zachowania skute¬ cznego polaczenia gwintowego takiej zakretki.Spotyka sie równiez zakretki z elastycznych tworzyw sztucznych o rozmaitych wyszukanych i specjalnych konstrukcjach dostosowanych indywidualnie do kazdego okreslonego rodzaju i rozmiaru otworu butelki czy sloika szklanego. Znane sa na przyklad zakretki, które posiadaja wewnatrz kolnierz uszczelniajacy zbiezny ku dolowi. Kolnierz ten wchodzi w otwór naczynia a uszczelnienie nastepuje na jego wewnetrznej powierzchni.Zakretki takie nie tylko nie sa uniwersalne, lecz nie spelniaja zwykle warunku szczelnosci. Rozwiazanie te bowiem ida droga powiekszenia ogólnej powierzchni styku zakretek z otworami naczyn, co prowadzi do zmniejszenia jednostkowego nacisku na powierzchni styku, a wiec do zmniejszenia skutecznosci uszczelnienia.Zmusza to uzytkownika do stosowania duzej sily dociskowej poprzez silniejsze dokrecenie zakretki, co grozi w przypadku naczyn szklanych niebezpieczenstwem ukrecenia szyjki i pokaleczenia. W przypadku zakretek ze zbieznym kolnierzem musi byc zachowana centrycznosc kolnierza w stosunku do otworu, bo w przeciwnym razie uszczelnienie nastapi tylko na czesci obwodu, co bedzie przyczyna powstawania przecieków.Celem -wynalazku jest zwiekszenie skutecznosci hermetyzacji naczyn poprzez ograniczenie obszaru dociskowych powierzchni uszczelniajacych elastycznej zakretki z naczyniem, a co za tym idzie zwiekszenia wystepujacego w tym obszarze nacisku jednostkowego. Tylko bpwiem droga zwiekszenia nacisku jednostkowego na powierzchniach uszczelniajacych, przy zachowaniu tego samego momentu dokrecania co dotychczas - mozna osiagnac skuteczna hermetyzacja.Cel ten osiagnieto poprzez uksztaltowanie elastycznego dna zakretki, ze powierzchnia docisku tego elementu obrzeza naczynia ograniczona jest do waskich koncentiycz^ych obszarów pierscieniowych, co zapewnia wysokie naciski jednostkowe na powierzchniach uszczelniajacych, a takze doskonale, ich przyleganie.2 77 101 Zakretka z elastycznego tworzywa sztucznego umozliwiajaca realizacje tego sposobu posiada wewnetrzna powierzchnie denna uformowana w ksztalcie jednego lub wiecej koncentrycznych wypuklych pierscieni, docisniecie których do plaskiego obrzeza naczynia zapewnia jego hermetyzacje bez koniecznosci stosowania nadmiernych momentów przy dokrecaniu.Zakretka umozliwiajaca bezuszczelkowa hermetyzacje naczyn sposobem bedacym przedmiotem wynalazku jest przedstawiona na rysunku w trzech przykladach wykonania.Fig. 1 przedstawia konstrukcje zakretki uniwersalnej to jest bezuszczelkowej hermetyzujacej rózne naczynia o tym samym wymiarze gwintu 1.- Zakretka ta posiada dowolna ilosc koncentrycznych wypuklych pierscieni 2, co umozliwia hermetyzacje butelek o róznych ksztaltach szyjki i wymiarach otworu.Fig. 2 podaje konstrukcje zakretki o trzech pierscieniach uszczelniajacych. Moze byc ona stosowana do butelek o zwyklych, najczesciej spotykanych szyjkach oraz do sloików.Fig. 3 uwidacznia konstrukcje zakretki w której zastosowano tylko jeden pierscien dociskowy. Stosowana ona jest w przypadku waskiej powierzchni dociskowej naczynia.Sposób hermetyzacji naczyn wedlug wynalazku, znajduje zastosowanie do-opakowan plynnych wyrobów spozywczych, kosmetycznych, chemicznych i innych, przeznaczonych do wielokrotnego otwierania i szczelnego zamykania — zwlaszcza opakowan wyrobów powszechnego uzytku. PL PL