Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 03.03.1975 76681 KI. 49c, 25/04 MKP B23d 25/04 Twórcywynalazku: Edward Stanislaw Dzidowski, Jerzy Gronostajski Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Urzadzenie do bezodpadowego ciecia pretów Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do bezodpadowego ciecia pretów, umozliwiajace zmiane wartosci kata pochylenia preta wzgledem kierunku ruchu suwaka tnacego.Znane urzadzenia do bezodpadowego ciecia pretów charakteryzuja sie tym, ze os przecinanego preta usytuowana jest w nich prostopadle do kierunku ruchu suwaka tnacego, badz tez nachylona pod pewnym katem do plaszczyzny prostopadlej do kierunku ruchu suwaka, co uzyskuje sie przez odpowiednie osadzenie narzedzi tnacych w korpusie urzadzenia i suwaku tnacym. Narzedzia te, a miedzy innymi noze tulejowe, osadzone sa sztywno w nieruchomym korpusie urzadzenia i suwaku tnacym bez mozliwosci zmiany wartosci kata ich pochy¬ lenia wzgledem kierunku ruchu suwaka tnacego. Powoduje to koniecznosc budowy nowego urzadzenia w przy¬ padku zmiany rodzaju cietego materialu, poniewaz wartosc kata pochylenia preta, zapewniajaca uzyskanie prostopadlej do osi cietego preta, powierzchni przeciecia, zalezy glównie od rodzaju cietego materialu, luzu miedzy krawedziami tnacymi nozy i srednicy preta. Ponadto znaczne zuzycie krawedzi tnacych, powiekszajace wartosc optymalnego luzu miedzy tymi krawedziami, wiaze sie bardzo czesto z wymiana nozy na nowe. Poza tym znane rozwiazania konstrukcyjne urzadzen do bezodpadowego ciecia pretów wymagaja niezwykle precyzyj¬ nego okreslenia, optymalnej ze wzgledu na uzyskanie prostopadlej do osi pretów, powierzchni przeciecia, war¬ tosci kata pochylenia juz w trakcie opracowywania dokumentacji konstrukcyjnej urzadzenia. Wymaga to czesto przeprowadzenia odpowiednich badan.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad i niedogodnosci znanych urzadzen, zas zagadnieniem technicz¬ nym wynalazku jest skonstruowanie takiego urzadzenia, które zapewnia zmiane wartosci kata pochylenia preta w sposób niezalezny od rodzaju cietego materialu i nie wymagajacy doraznych zmian konstrukcyjnych, ani dodatkowych zabiegów zwiazanych z zapewnieniem wspólosiowosci nozy tulejowych, oraz pozwala na lepsze wykorzystanie narzedzi tnacych i poprawienie dokladnosci ciecia.Zagadnienie to zostalo rozwiazane przez osadzenie nozy w obrotowo zamocowanych korpusach. Osie obrotu tych korpusów, to jest korpusu nozowego zamocowanego obrotowo w korpusie przyrzadu i korpusu nozowego zamocowanego obrotowo w suwaku tnacym, pokrywaja sie ze soba. Do zmiany wartosci luzu miedzy krawedziami tnacymi przeznaczone sa gwintowane tuleje osadzone wspólosiowo z nozami w obu korpusach nozowych, a do ustalenia polozenia korpusów nozowych po zmianie wartosci kata pochylenia - kliny.2 76681 Zasadnicze korzysci techniczne, wynikajace ze stosowania urzadzenia wedlug wynalazku polegaja na tym, ze dzieki obrotowemu i wspólosiowemu zamocowaniu obu korpusów nozowych mozliwa jest zmiana wartosci kata pochylenia preta wzgledem kierunku ruchu suwaka tnacego, a przez to uzyskanie prostopadlej do osi cietego preta powierzchni przeciecia, niezaleznie od rodzaju cietego materialu, poprawa jakosci ciecia dzieki temu, ze plaszczyzny czolowe obu nozy tulejowych znajduja sie zawsze w plaszczyznie prostopadlej do osi cietego preta i przechodzacej przez wspólna os obrotu obu korpusów nozowych, nie powodujac przez to miejsco¬ wej utraty plaskosci powierzchni przeciecia, dogodne wsuwanie preta w otwory tulei tnacych, poniewaz osie wzdluzne tych nozy leza zawsze najednej prostej, niezaleznie od wartosci kata pochylenia. Ponadto gwintowane tuleje sluzace do zmiany wartosci luzu miedzy krawedziami tnacymi pozwalaja na wielokrotne korzystanie z tych samych nozy po zaostrzeniu ich krawedzi tnacych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie w przekroju podluznym, fig. 2 -korpusy nozowe w przekroju podluznym po zmianie kata pochylenia z zerowej do odpowiadajacej wartosci kata 7, a fig. 3 — urzadzenie w przekroju poprzecznym.W korpusie 1 zamocowany jest obrotowo korpus 2 tulejowego noza 3, a w suwaku 4, równiez obrotowo korpus 5 tulejowego noza 6. Gwintowane tuleje 7 i 8, umieszczone odpowiednio w nozowych korpusach 5 i 2, sluza do regulacji luzu miedzy krawedziami tnacymi nozy 3 i 6. Kliny 9 i 10, umieszczone odpowiednio miedzy nozowym korpusem 5 i korpusem suwaka 4 oraz nozowym korpusem 2 i korpusem urzadzenia, sluza do ustala¬ nia wartosci kata pochylenia.Po wyjeciu klinów 9 i 10, obróceniu obu korpusów 2 i 5 o zadana wartosc kata pochylenia i ustalenia polozenia tych korpusów po obrocie przy pomocy nowych klinów o zbieznosci zapewniajacej zachowanie war¬ tosci kata pochylenia w czasie eksploatacji urzadzenia oraz wsunieciu preta przeznaczonego do ciecia w otwory tulei tnacych, wprawia sie w ruch suwak 4, celem przeciecia preta. Wprawienie suwaka 4 w ruch mozliwe jest badz to za pomoca suwaka prasy, badz tez bijaka mlota. Przez odpowiednie pokrecanie gwintowanymi tulejami 7 i 8 kompensuje sie przyrost wartosci luzu jaki ma miejsce po zaostrzeniu krawedzi tnacych nozy. PL PL