Pierwszenstwo: __ m Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 17.02.1975 76527 KI. 49m, 35/30 MKP B23q 35/30 Twórcywynalazku: Jerzy Ogorzalek, Jan Koziorowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanislawa Staszica, Kraków (Polska) Uklad kompensacji srednicy i ksztaltu narzedzia frezarko-kopiarki sterowanej za pomoca analogu napieciowego Przedmiotem wynalazku jest uklad kompensacji srednicy i ksztaltu narzedzia frezarko-kopiarki sterowanej za pomoca analogu napieciowego.Znane urzadzenie do wykonywania modelu przestrzennego na podstawie warstwicowego rysunku analogo¬ wego zawiera slizgowy czujnik punktowy sterujacy ruch pionowy glowicy z narzedziem. Czujnik prowadzony po powierzchni warstwicowego rysunku analogowego przekazuje istniejace na jego powierzchni napiecia do ukladu wykonawczego frezarko-kopiarki na skutek czego frez zostaje ustawiony na odpowiedniej wysokosci. Wada tego urzadzenia jest malo dokladne odtwarzanie krzywizny przestrzennej, spowodowane istnieniem srednicy freza oraz kata wystepujacego pomiedzy osia freza i obrabiana powierzchnia przestrzenna.Celem wynalazku jest zwiekszenie wiernosci odtwarzania krzywizny przestrzennej przedmiotu, wykona¬ nego frezarko-kopiarka sterowana za pomoca analogu napieciowego.Cel ten zostal osiagniety za pomoca czujnika stykowego wyposazonego w szereg slizgów zewnetrznych rozmieszczonych wspólsrodkowo wzgledem slizgu srodkowego usytuowanego w osi czujnika i polaczonych elek¬ trycznie z zespolem odczytujacym potencjaly kolejnych slizgów. Zespól odczytujacy jest polaczony poprzez wzmacniacz, prostownik i uklad przeksztaltnikowy napiec z sumatorem sprzezonym elektrycznie ze slizgiem srodkowym czujnika, przy czym slizgi sa osadzone sprezyscie - suwliwie w gniazdach wykonanych w czujniku.Zaleta ukladu kompensacji srednicy i ksztaltu narzedzia frezarko-kopiarki sterowanej za pomoca analogu napieciowego jest prosta konstrukcja ukladu sterowania frezarko-kopiarki.Uklad kompensacji srednicy i ksztaltu narzedzia frezarko-kopiarki sterowanej za pomoca analogu napiecio¬ wego jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy ukladu, fig. 2 przedstawia czujnik stykowy w przekroju osiowym.UKlad zawiera czujnik stykowy 1 wyposazony w szereg slizgów zewnetrznych 2 rozmieszczonych wspólsrodkowo wzgledem slizgu srodkowego 3 usytuowanego w osi czujnika 1. Slizgi 2 i 3 sa osadzone suwliwie w gniazdach wykonanych z materialu o dobrych wlasnosciach izolacyjnych. Konce slizgów zewnetrznych 2, usytuowane w gniazdach sa polaczone elektrycznie, poprzez sprezyny 4, z zespolem odczytujacym 5 zlozonym2 76527 z pierscienia zestyków 6 o ilosci równej ilosci slizgów zewnetrznych 2 oraz z magnesu 7, w ksztalcie palca nastawczego obrotowego, osadzonego wspólsrodkowo wzgledem pierscienia zestyków 6. Zespól odczytujacy 5 jest polaczony poprzez wzmacniacz napieciowy 8, prostownik 9 i uklad przeksztaltnikowy napiec 10 z suma¬ torem 11 sprzezonym elektrycznie ze slizgiem srodkowym 3 czujnika 1.W czasie wykonywania modelu przestrzennego frezarko-kopiarka wyposazona w uklad kompensacji, we¬ dlug wynalazku, czujnik stykowy 1, przesuwany po powierzchni plaskiego, warstwicowego rysunku analogo¬ wego, polaczonego ze zródlem napiecia, przekazuje do odpowiednich zestyków 6 zespolu odczytujacego 5 wartosci potencjalów przejete przez slizgi 2 i 3. Równoczesnie magnes 7 zespolu odczytujacego 5, wirujac, zwiera kolejne zestyki 6 i przekazuje ich potencjaly do wzmacniacza napieciowego 8. Wartosci tych potencja¬ lów sa proporcjonalne do kata nachylenia odwzorowywanej krzywizny przestrzennej. Ze wzmacniacza 8 poten¬ cjaly, jako sygnal okresowo zmienny, sa przekazywane poprzez prostownik 9 i przeksztaltnik napiec 10 do sumatora 11, w którym sa dodane jako sygnal kompensujacy do wartosci potencjalu slizgu srodkowego/Zsumo¬ wany sygnal jest przekazywany do znanego ukladu wykonawczego frezarko-kopiarki, ustalajacego wysokosc polozenia freza. PL PL