Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.02.1975 76246 KI. 21c, 29 MKP H01h 19/02 Twórcy wynalazku: Krzysztof Kaczorowski, Tadeusz Budny Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa (Polska) Przelacznik pradu wielkiej czestotliwosci zwlaszcza do kolejnego laczenia komór grzejnych generatora mocy wielkiej czestotliwosci Przedmiotem wynalazku jest przelacznik pradu wielkiej czestotliwosci, zwlaszcza do kolejnego laczenia komór grzejnych generatorów mocy wielkiej czestotliwosci.Stosowane dotychczas w ukladach dopasowujacych generatorów indukcyjnych i pojemnosciowych prze¬ laczniki wielkiej czestotliwosci spelniaja tylko jedna role. Kieruja mianowicie prad wielkiej czestotliwosci do wybranego obwodu wielkiej czestotliwosci, nie oddzielajac tego obwodu od obwodów pozostalych ekranem dla pól magnetycznych. Wskutek tego, pomimo odlaczenia nieczynnego lub nieczynnych obwodów od zródla napiecia wielkiej czestotliwosci emitowane jest pole elektromagnetyczne przez komore lub komory przelacznika, co stanowi zródlo zaklócen radioelektrycznych.Ze wzgledu na ostre wymagania stawiane przez normy panstwowe, regulujace dopuszczalny poziom zaklócen radioelektrycznych, zarówno generatory wielkiej czestotliwosci jak i obwody grzejne wielkiej czestotli¬ wosci buduje sie obecnie w szczelnych obudowach ograniczajacych promieniowanie pola wielkiej czestotliwosci.W przypadku , gdy generator wspólpracuje z dwoma lub wiecej obwodami grzejnymi, wlaczanymi kolejno przelacznikiem, to szczelne ekranowanie czynnego obwodu grzejnego przy otwartym ekranie obwodu wylaczo¬ nego nie spelnia swego zadania, poniewaz w obecnie istniejacych konstrukcjach pole elektromagnetyczne jest emitowane przez komore przelacznika.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej wymienionych wad zwyklego przelacznika wielkiej czestotliwosci przez opracowanie przelacznika zapewniajacego ekranowanie wlaczonego obwodu wielkiej czestotliwosci od obwodu lub obwodów nieczynnych.Cel udalo sie zrealizowac przez zastosowanie obrotowego bebna ekranujacego, który obracajac sie razem z elementami stykowymi oddziela ekranem obwody nieczynne od obwodu wlaczonego. Dokladne pasowanie obrotowych czesci przelacznika oraz zastosowanie duzej liczby zestyków slizgowych zapewnia znaczne tlumie¬ nie promieniowania pola elektromagnetycznego i doprowadzenie do spelnienia wymagan normy o dopusz¬ czalnych poziomach promieniowania radioelektrycznego.2 76 246 ¦ Przelacznik wedlug wynalazku jest przedstawiony nizej w oparciu o dolaczone rysunki, na których fig. 1 przedstawia przyklad przelacznika dwupolozeniowego w przekroju podluznym, fig. 2 - przelacznik z fig. 1 w przekroju poprzecznym wedlug linii AA, a fig. 3 — przykladowy schemat ideowy obwodów. Dla uproszczenia pominieto na rysunkach wszystkie elementy nie zwiazane w istotny sposób z istota wynalazku.Przelacznik wedlug wynalazku sklada sie z dwóch komór 1 i 2 oddzielonych od siebie ekranem 3 oraz lozyskiem 4, przy czym wewnatrz lozyska jest umieszczony obrotowy beben 5 napedzany osia 6 przelacznika.Na obwodzie bebna 5 umieszczone sa zestyki slizgowe 15, zapewniajace dobry styk bebna 5 z masa. Wewnatrz bebna 5 umieszczona jest nasada 7 wyposazona w umieszczone na obwodzie zestyki slizgowe 13 oraz czop kontaktujacy 8. Nasada 7 polaczona jest z bebnem 5 za posrednictwem walka steatytowego 9. Zestyki slizgowe 13 nasady 7 stykaja sie z wewnetrznym przewodem wspólosiowym 10. W komorach 1 i 2 znajduja sie sprezynu¬ jace zestyki 11 i 12.W przedstawionym na rysunku polozeniu czop kontaktujacy 8 jest polaczony z zestykiem 12, wskutek czego prad wielkiej czestotliwosci plynie z przewodu wspólosiowego 10 do komory 1 oddzielonej szczelnie dla pola elektromagnetycznego od komory 2„ oraz dalej do obwodu .grzejnego. W tym polozeniu zestyk sprezynu¬ jacy 11 jest polaczony z bebnem 5 i poprzez kontakty slizgowe 15 z obudowa przelacznika. Komora 2 moze byc przy tym otworzona bez rozprzestrzeniania sie zaklócajacego pola radioelektrycznego.Po obróceniu osi przelacznika 6 o 180° prad z przewodu wspólosiowego jest kierowany do komory 2.Zestyk sprezynujacy 12 jest wtedy polaczony z obudowa przelacznika. Wytworzone pole elektromagnetyczne wokól czesci przewodzacych prad wielkiej czestotliwosci jest ograniczone do przewodu wspólosiowego oraz komory 2. Komora 1 moze byc otworzona bez rozprzestrzeniania sie zaklócajacego pola radioelektrycznego.Role ekranu oddzielajacego obydwie komory od siebie pelni obrotowy beben 5 obracajacy sie synchronicznie z czopem kontaktujacym 8 przelacznika.Nalezy nadmienic, ze przy zachowaniu istoty wynalazku mozna skonstruowac podobny przelacznik trzy-, cztero- i wiecej polozeniowy charakteryzujacy sie tym, ze wszystkie komory przelacznika beda oddzielone ekranami szczelnymi dla pola elektromagnetycznego. PL PL