Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.02.1977 76142 Opis patentowy przedrukowano ze wzgledu na zauwazone bledy MKP HOlh 19/00 Int. Cl.2 H01H 19/00 Twórcy wynalazku: Eugeniusz Kowalewski, Jan Wróblewski, Henryk Lipka Uprawniony z patentu tymczasowego: Huta „Warszawa", Warszawa (Polska) Wielofazowy przelacznik faz, zwlaszcza dla pieców lukowych Przedmiotem wynalazku jest wielofazowy prze¬ lacznik faz, zwlaszcza dla pieców lukowych.W ukladach elektrycznych pieców lukowych jak równiez w innych ukladach elektrycznych, gdzie zachodzi potrzeba zmiany kolejnosci faz, wyste¬ puja niedomagania wynikajace z braku odpowied¬ nich urzadzen, umozliwiajacych latwa zmiane ko¬ lejnosci faz, szczególnie w obwodach wysokiego napiecia.W przypadku elektrycznych pieców lukowych, brak takich urzadzen powoduje koniecznosc mon¬ tazowej zmiany ukladu polaczen elektrycznych, co w przypadku czestej zmiany kolejnosci faz jest wrecz niemozliwe.Dla unikniecia tych niedomagan w znanych ukladach elektrycznych pieców lukowych stosuje sie wielokrotne uklady równolegle z odpowiednia iloscia wylaczników wysokiego napiecia. Uklady takie sa bardzo drogie, zwlaszcza ze wzgledu na duzy koszt wylaczników oraz potrzebe zapewnie¬ nia im odpowiednio duzej przestrzeni. Uklady ta¬ kie sa tym drozsze, ze przy duzej czestotliwosci przelaczen wylaczniki posiadaja krótkotrwala zy¬ wotnosc.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymie¬ nionych wyzej niedogodnosci, zadaniem zas jest opracowanie konstrukcji wielofazowego przelaczni¬ ka faz, który umozliwi szybka i prosta zmiane faz, zwlaszcza w ukladach wysokonapieciowych.Niedomagania takie pozwala usunac wielofazo¬ wy przelacznik faz wedlug wynalazku, 'którego styki stale po stronie wejsciowej polaczone ze soba elektrycznie w poszczególnych fazach, sa rozmieszczone w plaszczyznach prostopadlych do 5 plaszczyzn, w których sa rozmieszczone styki po stronie wyjsciowej, przy czym styki stale po stronie wyjsciowej sa polaczone elektrycznie ze soba w ten sposób, ze przy poszczególnych po¬ lozeniach styków ruchomych w kazdej z faz io otrzymuje sie odpowiednia zmiane kolejnosci faz po stronie wyjsciowej.Styki ruchome przelacznika sa zamocowane na obrotowym wale izolacyjnym osadzonym w izo¬ lacyjnej obudowie, na wewnetrznej powierzchni 15 której sa rozmieszczone odpowiednio styki stale przelacznika, a kolejnosc faz po stronie wyjsciowej przelacznika wskazuje wskaznik sprzezony kine¬ matycznie z walem przelacznika.Dzieki konstrukcji przelacznika faz wedlug wy- 20 nalazku, uproszczone zostaly znacznie uklady ele¬ ktryczne pieców lukowych do wytopu stali, co wiaze sie równiez ze znaczna obnizka kosztów tych ukladów. Ponadto mozliwe jest obecnie szyb¬ kie przelaczanie kolejnosci faz, co w eksploatacji 25 pieców lukowych do wytopu stali ma bardzo istot¬ ne znaczenie, poniewaz prowadzi do wydluzenia zywotnosci pieców i znacznego obnizenia kosztów ich eksploatacji.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy- 30 kladzie wykonania trójfazowego przelacznika faz, 7614276142 3 przedstawionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy przelacznika, fig 2 — przekrój podluzny konstrukcji przelacznika, a fig. 3 jego przekrój poprzeczny.Wal 1 przelacznika wykonany z materialu ele- ktroizolacyjnego jest ulozyskowany obrotowo w po¬ krywach 2 i 3, które stanowia dna obudowy izo¬ lacyjnej 4 przelacznika. Na wale 1 sa zamoco¬ wane styki ruchome 5, 6, i 7 przelacznika. Styki ruchome 5,. 6, i 7 sa rozmieszczone w trzech równoleglych plaszczyznach, przy czym osie sy¬ metrii wspomnianych styków ruchomych sa prze¬ suniete wzgledem siebie równomiernie.Zespoly styków stalych wejsciowych 8, 9, i 10 poszczególnych faz sa zamocowane na wewne¬ trznej powierzchni obudowy izolacyjnej 4, przy czym kazdy zespól stykowy jest zlozony z trzech czesci zestykowych, wspólpracujacych z odpowied¬ nimi stykami ruchomymi 5, 6, i 7 oraz elektry¬ cznych polaczen pomiedzy nimi. Zespoly styków stalych wyjsciowych 11, 12, i 13 sa utworzone z trzech czesci zestykowych, polaczonych ze soba elektrycznie i zamocowanych na wewnetrznej po¬ wierzchni obudowy izolacyjnej 4 w plaszczyznach prostopadlych do plaszczyzn, w których sa roz¬ mieszczone zespoly styków wejsciowych 8, 9 i 10.Zaciski przylaczowe A, B i C strony wejsciowej i A', B» i C strony wyjsciowej przelacznika sa polaczone elektrycznie z odpowiednimi zespolami stykowymi i sa wyprowadzone na zewnatrz obu¬ dowy izolacyjnej 4. Wskaznik 14 stanu polozenia styków jest zamocowany na pokrywie 3 obudowy izolacyjnej 4 i jest sprzezony kinematycznie z wa¬ lem -1 przelacznika.Dla zmiany kolejnosci faz z A', B', C na B», C\ A* i C, A\ B\ po stronie wyjsciowej przelacz- 10 15 nika faz, styki ruchome 5, 6 i 7 przelacznika sa przedstawione za posrednictwem walu 1 kolejno w polozenia I, II, III jak to pokazano na fig. 1 rysunku. Ruch obrotowy walu 1 ze stykami ru¬ chomymi 5, 6 i 7 moze odbywac "sie stale w jed¬ nym kierunku, badz tez w zaleznosci od potrzeby kierunek, obrotu wspomnianego walu moze byc zmienny. .Stan kolejnosci faz po stronie wyjscio¬ wej przelacznika wskazuje wskaznik 14, który jest sprzezony kinematycznie z walem 1 prze¬ lacznika. PL PL