Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 76 015 KI. 42m8, 7/39 MKP GO«f 7/39 YrELNfA Urzedu Pplentawego Twórcy wynalazku: Teresa Rydosz, Wanda Banaszewska Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Pomiarów i Automatyki Elektronicznej, Wroclaw • (Polska) Sposób wykonywania operacji— w elektronicznych urzadzeniach cyfrowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonywa¬ nia operacji —w elektronicznych urzadzeniach a. cyfrowych przeznaczony szczególnie do stosowania dla obliczen odwrotnosci liczb trzy- i czterocyfro- wych, w elektronicznych urzadzeniach pomiaro¬ wych.Znany jest sposób wykonywania operacji — .X. w którym impulsy z generatora sa zliczane przez dwa liczniki jednoczesnie, przy czym po kazdej ilosci impulsów równej liczbie „X" stan licznika pierwszego zostaje skasowany, a impulsy kasujace sa zliczane przez trzeci licznik. Opeiacja zliczania trwa tak dlugo, az drugi licznik osiagnie stan „1" na pozycji 102n. Aby uzyskac wynik obliczen na¬ lezy zliczyc 102n—i impulsów generatora, gdzie n — ilosc cyfr liczby „X".Niedogodnoscia znanego sposobu jest stosunkowo dlugi czas operacji zliczania wynoszacy Mfta—*.T, gdzie T — okres przebiegów generatora oraz ko¬ niecznosc stosowania skomplikowanego ukladu za¬ wierajacego az trzy liczniki..Celem wynalazku jest umozliwienie wykonywa¬ nia operacji — w czasie znacznie krótszym przy X jednoczesnie prostszych srodkach technicznych.Zadaniem wynalazku jest opracowanie sposobu realizujacego postawiony cel. 10 15 20 25 30 Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie spo¬ sobu, wedlug którego z kazdych 10+n Impulsów generatora, gdzie „n" oznacza maksymalna ilosc cyfr przetwarzanej liczby, dziesiec impulsów wy* biera cztery odrebne przedzialy czasowe, które zo* staja ziloczynowane z sygnalami logicznymi odpo¬ wiadajacymi argumentowi liczby „X", a nastepnie z ziloczynowanych przedzialów jest wybranych no* wych „n* przedzialów czasowych, które po dal¬ szym ziloczynowaniu wymienionymi dziesiecioma impulsami generatora daja HnB oddzielnych grup impulsów, z których kazda grupa zawiera Ilosc impulsów równa cyfrze zarejestrowanej na przy¬ porzadkowanej tej grupie dekadzie rejestru argu* mentu, zliczanych jednoczesnie w dekadowym licz¬ niku pomocniczym o ilosci dekad równej 2 $tn* w którym „n" pierwszych dekad jest przyporzad^ kowanych odpowiednio jednostkom, dziesiatkom, setkom i tak dalej rejestru argumentu i oddzie^ Ionych miedzy soba ukladami rejestrujacymi prze* niesienia mogace wystapic miedzy ton" —* pierw¬ szymi dekadami licznika w czasie jednoczesnego zliczania, przy czym po kazdym procesie zliczania „n* — nastepnych wyzej wymienionych impulsów sygnalu generatora dolicza w liczniku pomocniczym zarejestrowane uprzednio przeniesienia, podczas gdy proces zliczania i rejestracji impulsów konczy sie, gdy w czasie kolejnego cyklu zliczania i re* jestracji, na pozycji 1021 licznika pomocniczego wy* stapi stan 0001, gdzie „i" jest iloscia cyfr aktual* 76 01576 015 nie przetwarzanej liczby „X" przy warunku, ze i jest mniejsze lub równe n.Sposób wedlug wynalazku pozwala na wykony- i wanie operacji — w czasie okreslonym wzorem: x X 14T czyli dla kazdej liczby X poczawszy od 14 znacznie krótszym od czasu wykonywania tejze operacji znanym sposobem. Dla liczb ,X" trzy- i czterocyfrowych sposób wedlug wynalazku umo¬ zliwia kilkudziesieciokrotne zmniejszenie czasu o- peracji przy jednoczesnie prostszych technicznie ukladach elektronicznych.Sposób wedlug wynalazku zostanie blizej objas¬ niony przy pomocy ukladu dla maksymalnie czte¬ rocyfrowej liczby X, przedstawionego schematycz¬ nie na zalaczonym rysunku.W sposobie wedlug wynalazku poddawany ope¬ racji argument „X" zapisany jest statycznie w ko¬ dzie dwójkowodziesietnym w rejestrze 1 informacji przetwarzanej i- jest podawany na przelaczajacy uklad 2. Przelaczajacy uklad 2 jest sterowany blo¬ kiem 3 generatora grup impulsów. Blok 3 genera¬ tora grup impulsów wybiera cztery odrebne prze¬ dzialy czasowe, które zostaja ziloczynowane z syg¬ nalami logicznymi odpowiadajacymi argumentowi liczby" „XM." Cztery przedzialy czasowe sa wybrane przez blok 3 przez dziesiec impulsów GA z kazdych 10+„h" impulsów, G gdzie „n" oznacza maksymalna ilosc cyfr liczby „X". W przypadku przedstawionego na rysunku ukladu n=4, cztery odrebne przedzialy czasowe sa utworzone w ten sposób,' ze pierwszy przepuszcza jeden impuls z tych dziesieciu impul¬ sów, drugi z przedzialów przepuszcza odpowiednio dwa. impulsy, trzeci odpowiednio cztery impulsy, a czwarty odpowiednio osiem impulsów, przy czym przedzialy czasowe pierwszy, drugi i trzeci nie m.oga wzajemnie nakladac sie na siebie, zas prze¬ dzial czwarty nie moze nakladac sie na pierwszy przedzial. Z ziloczynowanych przedzialów jest wybranych w przelaczajacym ukladzie 2 no¬ wych „n" przedzialów czasowych, które w dru¬ gim .przelaczajacym ukladzie 4 po ziloczynowaniu z wymienionymi dziesiecioma impulsami GA gene¬ ratora daja ,?n" oddzielnych grup impulsów, z których kazda grupa zawiera ilosc impulsów równa cyfrze zarejestrowanej na przyporzadkowanej tej grupie dekadzie rejestru argumentu, zliczanych jednoczesnie w dekadowym pomocniczym liczniku 5 & ilosci dekad równej dwa „n", w którym „n" pierwszych dekad jest przyporzadkowanych odpo¬ wiednio jednostkom, dziesiatkom, setkom, tysiacom itd. rejestru 1 przetwarzanej liczby „X" i. oddzie- fonych miedzy soba ukladami rejestrujacymi prze¬ niesienia mogace wystapic miedzy „n" — pierw- s^mi ^ekadami pomocniczego licznika 5 w czasie jednoczesnego zliczania. Po kazdym kolejnym pro¬ cesie( zliczania „n" — nastepnych impulsów Gx syg¬ nalu; generatora G dolicza w pomocniczym liczniku 5 zarejstrowane uprzednio przeniesienia w ukla¬ dzie 6 rejestracji przeniesien.Proces zliczania konczy sie, gdy w czasie kolej¬ nego cyklu zliczania i rejestracji na liczniku po- 5 mocniczym impulsów generatora na pozycji 102i pomocniczego licznika 5 wystapi stan 0001, gdzie . „i" jest iloscia cyfr aktualnie przetwarzanej liczby „X", przy warunku, ze i jest mniejsze lub równe n.Wynik operacji jest rejestrowany w liczniku 7 10 wyniku. Uklad realizujacy sposób wedlug wyna¬ lazku jest zaopatrzony w ukl-jd 8 regulacji stopu, uklad 9 sterowania, generator 10 oraz bramkujace uklady 11, 12, 13, 14 i 15. 15 PL PL