Uprawniony z patentu: VEB Jenapharm, Jena (Niemiecka Republika De¬ mokratyczna) Sposób wytwarzania nowych estrów steroidowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych estrów steroidowych o ogólnym wzorze 1, w którym Ri oznacza grupe o wzorze 2, 3, 4 lub 5, pnzy czym we wzorze 3 X oznacza atom chlorowca, a Y oznacza atom wodoru lub rodnik metylowy, a we wzorach 4 i 5 Z oznacza rodnik alkilowy o 2—8 atomach wegla, rodnik cykloalkilowy lub aralkilowy, grupe N,N-dwualkiloaminowa, N,N-dwu- ^(chlorowcoalkilo)-aminowa, polimerylenoiminowa lub morfolinowa, R2 oznacza atom wodoru, grupe wodorotlenowa, rodnik etylowy, rodnik —CH = CH2, rodnik —C = CH lub rodnik —C = C-Cl, R3 ozna¬ cza grupe wodorotlenowa, grupe —O-acylowa lub —O-alkilowa, grupe o wzorze —0-Si(CH3)3, rodnik —C8H17 lub grupe o wzorze —O-SO2-Z albo grupe o wzorze -^CO-CH2-0-S02-Z, w 'których Z ma wy¬ zej podane znaczenie, iprzy czym R2 i R3 razem moga oznaczac atom tlenu, grupe =N-OH, grupe =N-0-acylowa, grupe =N-0-alkilowa, grupe o wzorze =N-0-Si(CH3)3 lub grupe o wzorze =N-NH-CO-NH2, zas R4 oznacza dwa atomy wo¬ doru luib atom tlenu. Zwiazki te maja cenne wla¬ sciwosci lecznicze.Dotychczas znane sa jedynie zwiazki steroidowe zawierajace co najmniej jedno ugrupowanie o ogól¬ nym wzorze R — SO2-O-, w którym R oznacza rod¬ nik metylowy albo fenyIowy lub podstawiony rodnik fenylowy. Wytwarza sie je w ten sposób, ze chlorek kwasowy o ogólnym wzorze R — S02-C1, w którym R ma wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji 10 15 20 25 =. 30 z alkoholosteroidem lub fenolosteroidem w obec¬ nosci pirydyny. Sposobu tego nie mozna jednak w praktyce stosowac do wytwarzania zwiazków o wzorze 1, w którym wszystkie symbole maja wy¬ zej podane znaczenie, gdyz jezeli stosuje sie chlorek kwasowy o ogólnym wzorze R — SO2-CI, w któ¬ rym R ma znaczenie podane wyzej dla Z, wówczas reakcja ze steroidem zawierajacym grupe wodoro¬ tlenowa przebiega bardzo powoli i nie uzyskuje sie dostatecznej wydajnosci produktu, nawet jezeli sto¬ suje sie duzy nadmiar chlorku kwasowego i/luib pirydyny.Sposób wedlug wynalazku nie ma opisanych wy¬ zej wad i umozliwia wytwarzanie zwiazków o ogól¬ nym wzorze 1, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie. Sposób ten polega na tym, ze zawierajacy grupe wodorotlenowa zwiazek ste- roidowy o ogólnym wzorze 6, w którym R2 i R4 maja wyzej podane znaczenie, R5 oznacza grupe wodorotlenowa, —O-acylowa, —O-alkilowa, grupe o wzorze —0-Si(CH3)3, grupe o wzorze -^CO-CH2-OH lub rodnik —CgHi7, przy czym R2 i R5 razem moga oznaczac atom tlenu, grupe =N-OH, grupe =N-0-acylowa lub =N-0-alkilowa, grupe o wzorze =N-0-Si(GH8)3 lub o wzorze =N-NH-CO-NH2, a Re oznacza grupe o wzorze 2, 7 lub 8 albo grupe o wzorze 3, w którym X i Y maja wyzej podane znaczenie, w obecnosci aminy wytwarzajacej zawa¬ de przestrzenna, jak np. 2,6-dwumetylopiirydyna, 2,4,6-trójmetylopirydyna, dwu-trójmetylosililoamina. 759963 75996 4 korzystnie w obecnosci trójetyloaminy, poddaje sie reakcji z halogenkiem kwasowym o ogólnym wzo¬ rze Z-SC2-X, w którym Z 1 X maja wyzej podane znaczenie. Reakcje prowadzi sie korzystnie w srodo¬ wisku obojetnego rozpuszczalnika takiego jak ben¬ zen lub chlorowane weglowodory.Opisanym wyzej sposobem wedlug wynalazku mozna estryfikowac wszystkie zwiazki steroidowe, zawierajace co najmniej jedna grupe wodorotlenowa dajaca sie acylowac, na przyklad zwiazki mono- lub pohhydroksylowe pochodne cholestanu, pregnanu, androstanu lub estrami, przy czym reakcja zachodzi w omówionych wyzej warunkach ilosciowo.Zwiazlki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku maja wlasciwosci androgenowe, przyspieszajace procesy przyswajania i wywoluja ruje, przy czym dzialanie ich trwa bardzo dlugo, co ma duze zna¬ czenie przy leczeniu przewleklych schorzen.Wynalazek jest blizej wyjasniony w nizej /poda¬ nych przykladach.Przyklad I. Ig 17a-etynylo-3-hydroksy-17j(?- -trójmetylosili]oksy-l,3,5(10)-estratrienu rozpuszcza sie w 28 ml mieszaniny benzenu i trójetyloaminy i do roztworu dodaje mieszajac w temperaturze po¬ kojowej 1,22 ml chlorku propan-2-sulfonylu. Mie¬ szanine pozostawia stie w temperaturze pokojowej w ciagu 2 godzin i nastepnie wlewa na lód. Po rozlozeniu nadmiaru chlorku- kwasowego ekstrahuje sie roztwór eterem, przemywa polaczone wyciagi woda az do uzyskania odczynu obojetnego, suszy siarczanem sodowym i odparowuje pod zmniejszo¬ nym cisnieniem do sucha. W celu odbarwienia roz¬ puszcza sie pozostalosc w malej ilosci benzenu i przesacza przez cienka warstwe obojetnego tlenku (glinowego. Po odparowaniu benzenu pod zmniejszo¬ nym cisnieniem otrzymuje sie bezbarwny, krysta¬ liczny produkt surowy, który przekrystalizowuje sie z mieszaniny acetonu z nnheksanem. Otrzymuje sie 2,1 g 17a-etyleno-3-(jpropan-2-sulfonyloksy)-17^-trój- metylosililoksy-l,3,5(10)Hestratiienu o temperaturze topniemia 127^129°C, [a]D ±0° (c = 1,0 w dioksanie). 1,10 g otrzymanego produktu .rozpuszcza sie w temperaturze pokojowej w 110 ml metanolu za¬ kwaszonego kwasem solnym, - pozostawia roztwór na przeciag 15 minut w temperaturze pokojowej, zobojetnia 5f/« roztworem wodnym wodoroweglanu sodowego i odparowuje opd zmniejszonym cisnie¬ niem. Odsacza sie otrzymany osad, przemywa woda, suszy i przekrystattizowuje z mieszaniny acetonu z n-neksanem. Otrzymuje sie 0,889 g 17a-etynylo- ¦^3- -estratrienu o temperaturze topnienia 160—161°C, [a] = ± 3,5° (c = 1,0 w chloroformie), Vmax = 3615, 3315, 1610, 1500, <1350), 1365 cm-1 (chloroform).Przyklad II. Ig 17a-etyhylo-3-rhydroksy-17^- -tr6jmetylosdliloksy-l,3,5(10)-estraftrienu rozpuszcza sie w 27,4 ml mieszaniny benzenu z 2,4,6-trójmetylo- pirydyna i do otrzymanego roztworu dodaje mie¬ szajac w temperaturze pokojowej 1,40 ml chlorku butan-l-sulfonylu. Mieszanine pozostawia sie na 2 godziny w temperaturze pokojowej i nastepnie wylewa na lód. Po rozlozeniu nadmiaru chlorku kwasowego roztwór ekstrahuje sie eterem, przemy¬ wa wyciagi woda, suszy nad siarczanem sodowym i odparowuje do sucha.W celu odbarwienia rozpuszcza sie pozostalosc w malej ilosci benzenu i przesacza przez cienka warstwe obojetnego tlenku glinowego. 2 przesaczu odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem ben- * zen, otrzymuje bezbarwny, krystaliczny, surowy 17a-etynylo- 3 - (butan-l-sulfonyloksy)-17^-tr6jmety- losiiMloksy-l,3,5(10)-estratrien. 0,912 g surowego pro¬ duktu rozpuszcza sie w temperaturze pokojowej w 92 ml metanolowego roztworu kwasu solnego, io pozostawia na okres 15 minut w temperaturze poko¬ jowej, zobojetnia 59/t roztworem wodoroweglanu sodowego i odparowuje pod zmniejszonym cisnie¬ niem. Otrzymuje sie 0,9 g oleistego, nie krystalizu¬ jacego 17a-etynylo-3-(butan-l-sulfonylolfcsy)-17/?-hy- tf droksy^l,3,5(10)-estratrienu, Vmak»: 3615, 3315, 1610, 1500, 1375 cm-1 (chloroform).Przyklad III. Postepujac w sposób analogicz¬ ny do opisanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo- -3-hydroksy-17/?-trójmetylosililoksy-I,3,5(10)-estra- 20 trienu, 23,8 ml benzenu i 6 ml mieszaniny trójetylo¬ aminy i chlorku oktan-l-sulfonylu otrzymuje sie oleisty, surowy 17a-etynylo-3-(oktan-l-sulfonyloksy)- -17/?-hydroksy-l,3,5(10)-estratrienl 'który oczyszcza sie chromatograficznie z roztworu w benzenie na 25 100 g obojetnego tlenku glinowego. Otrzymuje sie 1,2 g oleistego, nie krystalizujacego 17a-etynylo-3- ^(ofctan-l-sulfonylctay)-17/J-hydroksy-l,3,5(10)-estra- trienu, Vmllk».: 3610, 3315, 1610, 1585, 1500, 1375 cm-1 (chloroform). 30 Przyklad IV. Postepujac w sposób opisany w przykladzie I, z 1 g 19-nortestosteronu, 32 ml benzenu i 6,9 ml mieszaniny trójetyloaminy z chlor¬ kiem etanosulfonyiu otrzymuje sie krystaliczny 17/?- -(etanosulfonyloksy)-4-estrenon-3 o temperaturze 35 topnienia 130—-132°C, {a]D = + 38° (w chloroformie), Vmaks.: 1670, 1625, 1335, 1170 cm-1 (chloroform).Przyklad V. Postepujac w sposób analogiczny do opisanego w przykladzie I, z 1 g 4-chlorotesto- steronu, 27 ml benzenu i 13,1 ml mieszaniny trójety- 40 loaminy i chlorku pentan-l-sulfonylu otrzymuje sie nie krystalizujacy 17/?^(pentan-l-suHfony]oksy)-4^an- drostenon-3. [a]D = + 86° (w chloroformie), Vmto.: 1694, 1585, 1355, 1340, 1165 cm-1 {chloroform).Przyklad VI. W sposób analogiczny do opisa¬ lo nego w przykladzie I, z 1 g choiesteryny, 48 ml ben¬ zenu i 7,35 ml mieszaniny trójetyloaminy i chlorku etanosulfonyiu otrzymuje 3/Hetanosulfonyloksy)-5- -cholesten ó /temperaturze topnienia 131—133°C. [«1d = —37° (w chloroformte), Vmaki.: 1357, 1340, 50 H67 cm-1 (chloroform).Przyklad VII. Postepujae w sposób opisany w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hydroksy-17/?- -trójmetylQsililoksy-l,3,5(10)-estratrienu i mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamlna oraz 1,03 ml chlor- w ku etanosulfonyiu otrzymuje sie krystaliczny 17a- -etynylo-3- (lO)-estratrien o temperaturze topnienia 137—139°C, [a]D = + 3,5° (w chloroformie) i Vmata.: 3615, 3315, 1605, 1496 i 1370 cm-1 (chloroform). •o Przyklad VIII. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynyJo-3-hydro- ksy-17^-trójmetylosililoksy-l,3,5(10)-estratrienu, mie¬ szaniny 28 ml benzenu z trójetyOoamina i 1,53 ml chlorku propan-1-suLfonytlu otrzymuje sie fcrysta- « liczny 17a-etynylo-3-(prapan-l-sulfonyloksy)-17^-hy-5 75996 6 droksy-l,3,5(10)-estratrien o temperaturze topnienia 97—99°C, [a]D = + 9,5° (w chloroformie), Vmaks.: 3618, 3320, 1615, 1590, 1380 i 1180 cm-1 (chloroform).Przyklad IX. W sposób analogiczny do opisa¬ nego w przykladzie I, z 0,98 g 17o-etynylo-3^hydrro- ksy-17^-acetoksy-l,3,5-(10)-estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 1,22 ml chlorku propan-2-sulf6nyilu otrzymuje sie krystaliczny 17a- - etynylo-3-(propan-2 -sulfonyloksy) - 17/?-acetoksy- -l,3,5(10)-estratrien o temperaturze topnienia 131— —133°C, [a]D = ± 0° (w chloroformie), Vmaks.: 3320, 1745, 1610, 1590, 1500, 1370, 1350, 1275 i 1190 cm-1 (chloroform).Przyklad X. W sposób analogiczny do opisa¬ nego w przykladzie I, z 1,035 g 17a-etynylo-3-hydro- ksy-17/?-walerianoksy-l,3,5(10)-estratrienu, mieszani¬ ny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 1,22 ml chlorku propan-2-sulfonylu otrzymuje sie 17a-etynylo-3- ^(propan-2-sulfonyloksy)-17jff-walerianoksy-l,3,5(10)- -estratrien. Produkt wykaizuje [a]D = + 15,3° (w chloroformie), Vmaks.: 3320, 1755, 1615, 1585, 1500, 1370, 1355 i 1190 cm-1 (chloroform).Przyklad XI. W sposób analogiczny do opisa¬ nego w przykladzie I, z 1,09 g 17a-chloroetynylo-3- -hydroksy-17/?-,trójmetylosililoksy-l,3,5(10)-estratrie- nu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 1,22 ml bromku propan-2-sulfonylu otrzymuje sie krystaliczny 17a-ohloroetynylo-3-(propan-2-sulfony- loksy)-17^-hydroksy-l,3,5(10)-estratrien o tempera¬ turze topnienia 153—155°C, Vmaks.: 3620, 2230, 1615, 1590, 1370, 1355 i 1190 cm-1 (chloroform).Przyklad XII. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1 g estronu, mieszaniny 31 mi trójetytloaminy z nitrometanem i 2,1 ml chlor¬ ku propan-2-sulfonylu otrzymuje sie krystaliczny 3-(propan- 2 -sulfonyloksy) -1,3,5(10) -estratrienon-17 o temperaturze topnienia 189—191°C [a]D = + 118,5 (w chloroformie), Vmax.: 1733, 1615, 1590, 1500, 1370, 1355 i 1185 cm-1 (chloroform).Przyklad XIII. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1 g 3-hydroksy-17/?-wa- lerianoksy-l,3,5(10)-estratrienu, mieszaniny 27,8 ml benzenu z trójetyloamina i 1,5 ml chlorku propan- -2-sulfonylu otrzymuje sie krystaliczny 3-(propan-2- -sulfonyloksy)-17/?-walerianoksy -1,3,5(10) -estratrien o temperaturze topnienia 102—103°C, [a]D = + 31° (w chloroformie), Vmaks.: 1733, 1615, 1590, 1500, 1370 1355 i 1185 cm-1 (chloroform).Przyklad XIV. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1,7 g 3/Miydroksy-5-pre- gnenonu-20, mieszaniny 62,6 ml benzenu z trójety¬ loamina i 3,02 ml chlorku propan-2-sulfonylo otrzy¬ muje sie krystaliczny 3/?-(propan-2-sulfonyloksy)-5- -pregnenon-20 o temperaturze topnienia 140—142°C, [a]D = + 21,7° (GHC13) i Vmaks.: 1700, 1355, 1335 i 1180 cm-1 (CHCI3).Przyklad XV. W sposób analogiczny do opisa¬ nego w przykladzie I, z 1 g prednisonu, mieszaniny 57 ml nitrometanu z trójetyloamina i 3 ml chlorku ipropan-2-sulfonylu otrzymuje sie krystaliczny 21-(propan-2-sulfonyloksy)prednisonu o temperatu¬ rze topnienia 195—198°C, [a]D = + 170° (CHC13), Vmax.: 3310, 1745, 1720, 1665, 1625, 1610, 1355 i 1190 cm-1 (KBr).Przyklad XVI. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- droksy-11fi- trójmetylosililoksy- l,3,5(10)-estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 1,75 ml bromku butan-2-sulfonylu otrzymuje sie krystalicz- 5 ny 17aHetynylo-3^(butan-2-sulfonyloksy)-17^-hydro- ksy-1,3,5(10)-estratrien o temperaturze topnienia 109—115°C, [a]D = ± 0° (CH018), Vmaks.: 3615, 3320, 1610, 1590, 1500, 1370 i 1185 cm-1 (CHCI3).Przyklad XVII. W sposób analogiczny do opi- !0 sanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- droksy -11fi-trójmetylosililoksy -1,3,5(10) -estratrienu, mieszaniny 28 mil benzenu z trójetyloamina i 1,75 ml chlorku 2-metylopropan-l-sulfonylu otrzymuje sie krystaliczny 17a-etynylo-3-(2-metylopropan-l-sulfo- 15 nyloksy)-17^-hydroksy-l,3,5(10)-estratrien o tempe¬ raturze topnienia 92—95°C, [a]D = + 3° (CHCI3), Vmak8.: 3615, 3320, 1610, 1585, 1500, 1375 i 1180 cm-1 (CHCI3).Przyklad XVIII. W sposób analogiczny do opi- 20 sanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- droksy -17/?-trójmetylosililoksy -1,3,5(10) -estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 1,57 ml bromku pentan-1-sulfonylu otrzymuje sie 17a-etyny- lo-3- 25 -estratrien w postaci produktu oleistego, nie krysta¬ lizujacego, [a]D = + 2,5° (CHCI3), Vmaks.: 3615, 3380, 1615, 1590, 1500, 1380 i 1180 cm-1 (CHCI3).Przyklad XIX. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- 30 droksy-17^-trójmetylosililoksy -1,3,5(10) -estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 2,0 ml chlorku pentan-3-sulfonylu otrzymuje sie oleisty, nie krystalizujacy 17a-etynylo-3-(pentan-3-sulfony- loksy)-17/?-hydroksy-l,3,5{10-estratrien. [a]D = + 4,2° 35 (CHCI3), Vmax.: 3620, 3320, 1615, 1590, 1500, 1370, i 1185 cm"1 (CHCI3).Przyklad XX. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- droksy - lip-trójmetylosililoksy -1,3,5(10) -estratrienu, 40 mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 2,0 ml chlorku 3-metylobutan-1-sulfonylu otrzymuje sie oleisty, nie krystalizujacy 17a-etynylo-3-(3-metylo- butan-l-sulfonyloksy)-17^-hydroksy-l,3,5(10)- estra¬ trien [a]D = + 8,8° (CHCI3), Vmak8.: 3620, 3320, 1615, « 1590, 1500, 1380 i 1180 cm-1 (CHCI3).Przyklad XXI. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- droksy -17/?-trójmetylosililoksy -1,3,5(10) -estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 1,73 ml 50 chlorku cyklopentanosulfonylu otrzymuje sie kry¬ staliczny 17a-etynylo-3-(cyklopentanosulfonyloksy)- -17/?-hydroksy-l,3,5(10)-estratrien o temperaturze topnienia 162—164°C, [a]D = + 13,9° (CHCI3), Vmaks.: 3615, 3315, 1610, 1590, 1505, 1385 i 1180 cm-1 (CHCI3. 55 Przyklad XXII. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 0,92 g 17a-etynylo-3-hy- droksy-17/?-acetoksy-l,3,5(10)-estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 1,73 ml chlorku cyklopentanosulfonylu otrzymuje sie krystaliczny «o 17a-etynylo-3- ksy-l,3,5(10)-estratrien o temperaturze topnienia 151—153°C, [a]D = + 15° (CHCI3) i Vmaks.: 3320, 1750, 1615, 1590, 1500, 1375, 1275 i 1180 cm-1 (CHCI3).Przyklad XXIII. W sposób analogiczny do opi- «5 sanego w przykladzie I, z 1,035 g 17a-etynylo-3-hy-75996 droiksy-17/?-waleriainokBy-l,3,5(10)-estratrie(nu, mie¬ szaniny 28 ml benzenu z trójetyloaimina i 1,73 ml chlorku cykOopentanosulfonylu otrzymuje sie 17a- -etynylo-3-<(cyklopentaiiosulfonyloksy)-17^-waleria- noksy-l,3,5(10)-estratrien. [a]D = + 11,3° (CHC13).Vmaki.: 3320, 1755, 1615, 1590, 1500, 1375 i 1185 cm-1 (CHCI3).P r z yk l a d XXIV. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1,09 g 17a-chloroetynylo- -3 -hydroksy-17^-trójmetylosililoksy-l,3,5(10)-estra- trienu, mieszaniny 28 nil benzenu i 2,6-dwumetylo- pirydyny i 1,73 ml chlorku cyklopentanosulifonylu otrzymuje sie 17a-chloroetynylo-3-(cyklopentanosul- fonyloksy)-17^-hydroksy-l,3,5(10)-estratrien. V maks. • 3620, 2230, 1615, 1590, 1500, 1375 i 1180 cm-1 (CHCI3).Przyklad XXV. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3Jhy- droksy- 17^-trójmetylosililoksy-1,3,5(10) -estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójizopropyloamina i 2,02 ml bromku cykloheksonosulfonylu otrzymuje sie oleisty, nie krystalizujacy 17a-etynyio-3-(cykilo- heksanosulfonyloksy)- 17/?-hydroksy-1,3,5(10) -estra- trien. [a]D = + 5,5° (CHCls, Vmaks.: 3620, 3320, 1610, 1500, 1375, i 1180 cm-1 (CHC18).Przyklad XXV. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przypadku I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- droksy - 17jff-trójmetylosililoksy -1,3,5(10)-estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójizopropyloamina i 2,58 g chlorku tolueno-a-sulfonylu otrzymuje sie oleisty, nie krystalizujacy 17a-etynylo-3-(tolueno- -a-suMonyloksy) - 17jff-hydroksy-1,3,5<10)-estratrien. [a]D = + 10,5° (CHCI3), Vmaks.: 3615, 3320, 1610, 1590, 1500, 1380 i 1180 cm-1 Przyklad XXVII. W sposób analogiczny do opisanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- ¦droksy- 17jff-trójmetylosililoksy -1,3,5(10) -estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 1,90 ml chlorku dwuetyloaminosuifonylu otrzymuje siie kry¬ staliczny 17a-etynylo-3-(dwuetyloaminosultfonylo- ksy)-17/?Hhydroksy-l,3,5(10)-estratrien o temperatu¬ rze topnienia 113—116°C [a]D = + 13,8° (CHCI3), Vmaki.: 3620, 3320, 1590, 1500, 1380 i 1180 cm-1 (CHCI3).Przyklad XXVIII. W sposób analogiczny do opisanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3Jhy- droksy -11fi-trójmetylosililoksy - l,3,5i(10)-estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z kolidyna i 1,66 ml chlor¬ ku pirolidynosulfonylu otrzymuje sie krystaliczny 17a - etynylo- 3- (pirolidynosulfonyloksy)-17/?-hydro- ksy-1,3,5(10)-estratrien o temperaturze topnienia 116—122°C, [a]D = + 10,5° 3320, 1615, 1590, 1500, 1385 i 1180 cm-1 '(CHCls).Przyklad XXIX. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- droksy -17/0-trójmetylosililoksy-1,3,5(10)-estratrienu, mieszaniny 28 ml .benzenu z trójetyloamina i 1,95 ml chlorku piperydynosulfonylu otrzymuje sie krysta¬ liczny 17a-etynyilo-3-(piperydynosulfonyloksy)-17/?- ^hydiroksy-l,3,5(10)-estratrien o temperaturze topnie¬ nia 103—109°C, [a]D=—4,25° (CHCI3) i Vmaks.: 3615, 3320, 1615, 1500, 1500, 1385 i 1195 cm-1 (CHCls).Przyklad XXX. W sposób analogiczny do opi¬ sanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- droksy-17/?-metoksy-l,3,5(10)-estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 1,60 ml chlorku propan-2-sulfonyiu otrzymuje sie nie krystalizujacy 17a-etynylo-3-(propan^2-sulfonyloksy)-17^-metoksy- -l,3,5(10)-estratrien. [a]D = +20° (CHC18), Vmax.: 3320, 1620, 1590, 1505, 1370, 1355 i 1190 cm-1 (CHCI3). 5 Przyklad XXXI. W sposób analogiczny do opisanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynyio-3-hy- droksy- 17^-trójmetylosililoksy-1,3,5(10) -estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 2,35 ml chlorku dwuizobutyloaminosulfonylu otrzymuje sie w nie krystalizujacy 17a-etynyio-3-(dwuizobutyloanii- nosuOifonyloksy) -11fi -hydroksy-1,3,5(10) -estratrien. [a]D = + 8,5° (CHCI3) Vmaks.: 3615, 3320, 1610, 1590, 1500, 1378 i 1180 cm"1 (CHCI3).Przyklad XXXII. W sposób analogiczny do 15 opisanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- droksy - 17^-trójmetylosililoksy -1,3,5(10) ^estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 4,05 ml chlorku dwu-((^-chloroetylo)-aminosulfonylu otrzy¬ muje sie nie krystalizujacy 17a-etynylo-3-[dwu-(^- 20 -chloroetyilo)-aminosulfonyloksy] -11fi -hydroksy-1,3, 5(10)-estratrien. {a]D = + 11,6° (CHCI3), Vmaks.: 3615, 3320, 1610, 1590, 1500, 1390 i 1185 cm"1 (CHCI3).Przyklad XXXIII. W sposób analogiczny do opisanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etynylo-3-hy- 25 droksy-11fi-trójmetylosililoksy-1,3,5(10) -estratrienu, mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 1,90 ml chlorku morfolinosulfonylu otrzymuje sie krystalicz¬ ny 17a-etynylo-3-^(morfolinosuiLfonyloksy)-1Ifi-4iydro- ksy-l,3,5(10)-estratrien o temperaturze topnienia *0 159—161°C. [a]D = + 3,6° (CHC18), Vmaki.: 3620, 3320, 1615, 1590, 1500, 1390 i 1195 cm"1 (CHGI3).Przyklad XXXIV. W sposób analogiczny do opisanego w przykladzie I, z 1 g 17a-winylo-3-hy- droksy -17^-trójmetylosililoksy -1,3,5(10) -estratrienu, 35 mieszaniny 28 ml benzenu z trójetyloamina i 1,51 ml chlorku propa-2-sulfonylu otrzymuje sie krystalicz¬ ny 17a-winylo-3-(propan-2-sulfonyloksy)-17jff-hydro- iksy-l,3,5(10)-estratrien o temperaturze topnienia 104^105°C, (a]D = + 41,5° (CHCls) i Vmaks.: 3615, 40 1045, 1615, 1590, 1500, 1370, 1355 i 1190 cm"1 (CHCI3).Przyklad XXXV. W sposób analogiczny do opisanego w przykladzie I, z 1 g 17a-etylo-3-hy- droksy-17/?-trójmetylosililoksy-1,3,5(10) -estratrienu, mieszaniny 28 ml -benzenu z trójetyloamina i 1,51 ml 45 chlorku propan-2-suflifonylu otrzymuje sie krysta¬ liczny 17a-etylo-3-Cpropan-2-sulfonyloksy)-17^-hy- droksy-l,3,5(10)-estratrien o temperaturze topnienia 107—110°C, [a]D = + 38,5° (CHOls) i Vmaks.: 3640, 3615, 1615, 1590, 1500, 1370, 1355 i 1190 cm"1 (CHCI3). 50 PL PL