Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.04.1975 75870 KI. 47f\ 15/02 MKP- F16I, 15/02 Twórca wynalazku: Józef Strzelski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przedsiebiorstwo Projektowania i Dostaw Kompletnych Obiektów Przemyslowych CHEMADEX Oddzial w Krakowie, Kraków (Polska) Zlacze do kolnierzy bezotworowych Przedmiotem wynalazku jest zlacze do bezotworowych kolnierzy zbiorników cisnieniowych, bezcisnienio¬ wych i innych tym podobnych urzadzen, pracujacych w normalnych oraz w podwyzszonych temperaturach.Zlacze bedace przedmiotem wynalazku stosuje sie tak do laczenia kolnierzy stalych, stanowiacych nieodlaczna czesc rur lub zbiorników, jak równiez do kolnierzy nasadzonych na te rury lub zbiorniki, tworzacych z rurami lub zbiornikami polaczenia spawane, gwintowane, skurczowe i tym podobne.Do laczenia kolnierzy bezotworowych, które maja znacznie mniejsza w porównaniu z otworowymi sredni¬ ce zewnetrzna, sa znane i stosowane zlacza klamrowo-hakowe, lubkowo-srubowe i szczekowo-srubowe. Znane zlacza klamrowo-hakowe, skladajace sie z zaczepu hakowego nagwintowanego na jednym koncu oraz z zaczepu klamrowego nasadzanego na zaczep hakowy i zaciskanego nakretka, wykazuja naprezenia zlozone obu zaczepów, wynikajace z wystepowania w nich jednoczesnie rozciagania i zginania oraz wymagaja wykonywania specjalnych zaczepów.Zlacza lubkowo-srubowe i szczekowo-srubowe, znane miedzy innymi z patentów polskich nr 56986 i 62486, bazuja wprawdzie na srubie handlowej, ale równiez nie eliminuja wystepujacych w srubie naprezen zginajacych, pojawiajacych sie szczególnie przy nie cent rycznym ustawieniu kolnierzy, a oprócz tego wymagaja wykonywania pracochlonnych technologicznie lubków spawanych lub dwojakiego rodzaju szczek. Zarazem rozwiazanie tych lubków lub szczek uniemozliwia stosowanie zlaczy do kolnierzy o grubosci ponizej okreslonej, wynikajacej z konstrukcji tych kolnierzy wartosci, jak równiez utrudnia stosowanie zlaczy do kolnierzy powyzej okreslonej grubosci.Celem wynalazku jest usuniecie wad i niedogodnosci znanych zlaczy do kolnierzy bezotworowych.Istota wynalazku polega na skonstruowaniu zlacza klamrowo-srubowego, zawierajacego pare identycznych klamer z glowicami zaczepowymi wzmajemnie prowadzacych sie suwliwie grzbietami, majacych powierzchnie dociskowe sciete pod katem równym katowi pochylenia kolnierzy i skrecanych typowa sruba; Klamry swymi koncami powinny opierac sie wzajemnie na swoich glowicach zaczepowych, dzieki czemu sily pochodzace od naciagu sruby beda dodatkowo dociskaly te klamry do kolnierzy.Dzieki podparciu klamer na dwu koncach naprezenia gnace sa przejmowane wylacznie przez te klamry,2 75 870 a sruba pracuje tylko na rozciaganie. Wielkosc glowic zaczepowych klamer i ich dlugosc umozliwia laczenie kolnierzy w bardzo szerokim zakresie ich wymiarów, to jest kolnierzy o praktycznie dowolnych grubosciach.Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zlacze do kolnierzy bezotworowych w widoku, w rzucie z przodu, fig. 2 — zlacze w czesciowym przekroju podluznym w rzucie z boku, fig. 3 — zlacze w rzucie z góry, fig. 4 — zlacze w przekroju A—A zaznaczonym na fig. 1, w rzucie z góry, fig. 5 przedstawia klamre w widoku w rzucie z przodu, fig. 6 — klamre w przekroju podluznym w rzucie z boku, fig. 7 — klamre w rzucie z góry, fig. 8 — klamre w przekroju B—B, zaznaczonym na fig. 6.Jak pokazano na fig. 1—4, rura lub zbiornik 1 ma kolnierze bezotworowe stale 2 i/lub nasadzone 3, przedzielone uszczelka 4. Zlacze do kolnierzy bezotworowych, bedace przedmiotem wynalazku, slada sie z dwóch identycznych klamer 5, skreconych typowa sruba 6 i nakretka 7.Jak pokazano na fig. 5—8, kazda klamra 5 ma postac podluznej prowadnicy rowkowej 8 o przekroju poprzecznym w ksztalcie litery „J'\ Dlugosc tej prowadnicy 8 przekracza dwie grubosci przecietnie spotyka¬ nych kolnierzy 2 lub 3. Prowadnica 8 z jednej strony przechodzi osroslupowo w prostopadloscienna glowice zaczepowa 9 o kulistej powierzchni górnej. Przekrój poprzeczny glowicy 9 stanowi w przyblizeniu kwadrat o boku wiekszym od srednicy nakretki 7, z zaokragleniami narozy po stronie odklonierzowej. Glowica 9 ma od strony kukolnierzowej zaczep czolowy 10 o powierzchni przylegania do kolnierzy 2 lub 3 wkleslej, zaokraglo¬ nej do krzywizny równej krzywiznie tych kolnierzy, i o powierzchni dolnej scietej pod katem równym katowi pochylenia tych kolnierzy 2 lub 3, oraz od strony odkolnierzowej rowkowe wyciecie grzbietowe 11, o szerokos¬ ci wiekszej od grubosci prowadnicy 8. Wyciecie 11 umozliwia umieszczenie w nim prowadnicy 8 drugiej klamry 5 i przeciwdziala przesuwaniu sie bocznemu (obwodowemu) tej drugiej klamry 5, oraz zapewnia po skreceniu zlacza docisk promieniowy w kierunku osi zbiornika lub rury 1.Glowica zaczepowa 9 ma otwór przelotowy 12 dla sruby 6, przy czym odleglosci krawedzi bocznej glowicy 9 od obwodu otworu 12 powinny umozliwic zakrecenie nakretki 7 nie tylko kluczem widlastym, ale w przypadku malej grubosci kolnierzy 2 i 3 to jest potrzeby zsuniecia glowic 9 tak, ze prowadnice 8 wystaja ponad powierzchnie górne tych glowic 9 — równiez kluczem sztorcowym. Klamry 5 opieraja sie wzajemnie na swoich glwicach zaczepowych 9, dzieki czemu sily pochodzace od naciagu sruby 6 dodatkowo dociskaja klamry 5 do kolnierza 2 lub 3. Poniewaz klamry 5 sa podprte na swych dwu koncach — to jest na powierzchni stykania sie prowadnic 8 z glowicami zaczepowymi 9 — naprezenia gnace sa przejmowane wylacznie przez klamry 5, a sruba 6 pracuje tylko na rozciaganie.Dzieki zastosowaniu w bedacym przedmiotem wynalazku zlaczu pary identycznych klamer 5, liczba róznych elementów w zlaczu sprowadza sie do dwóch, to jest sruby 6 typowej handlowej i klamry 5 tloczonej, latwej do wykonania w produkcji masowej. Profil uksztaltowania klamry 5 pozwala na jej stabilne prowadzenie i przejmowanie przez nia duzych momentów gnacych. PL PL