Pierwszenstwo: _^_____ Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 19.05.1975 75826 KI. 80a, 43/01 MKP B28b7/18 CZYTELNIA] Urzedu Pnlent^w.^ao I P.l Bi R" ¦¦-(¦ ,v i I Twórcawynalazku: Edmund Fabiszewski Uprawniony z patentu tymczasowego: Gminna Spóldzielnia „Samopomoc Chlopska", Bielsk (Polska) Urzadzenie do wytwarzania pustaków Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wytwarzania pustaków, wykonane w postaci wózka 2-kolo- wego z kolami ogumionymi na lozyskach stozkowych oraz z forma blizniacza i mechanizmem dojej pionowego podnoszenia i opuszczania i do poziomego przesuwu konstrukcji pomocniczej, na której jest podwieszona odejmowalnie ta forma.Wytwarzanie pustaków odbywa sie dotychczas przewaznie recznie i czesciowo tylko mechanicznie i polega na recznym lub mechanicznym przygotowaniu masy betonowej, recznym wlozeniu jej do pojedynczej formy z odejmowalna matryca i wkladka oraz na recznym ubiciu tej masy w formie i na recznym przeniesieniu formy z ubita w niej masa betonowa na miejsce lezakowania pustaków, lub na recznym przeniesieniu tak przygotowanej formy z matryca na stól wibracyjny i na elektromechanicznym wibrowaniu masy betonowej w formie oraz na recznym przeniesieniu formy zzawibrowana w niej masa betonowa na miejsce lezakowania pustaków, a nastep¬ nie na wyjeciu matrycy z formy, recznym obróceniu formy z ubita w niej lub zawibrowana masa betonowa o 180° i na recznym usunieciu formy, a po tym wkladki z uksztaltowanego pustaka oraz na powtórnym, recznym wlozeniu wkladki i matrycy do formy i na przeniesieniu formy z matryca i wkladka w poblize masy betonowej, w celu wykonania nastepnego pustaka.Tak wiec wszystkie czynnosci, z wyjatkiem ewentualnego przygotowania masy betonowej w betoniarce i ewentualnego wibrowania tej masy na stole wibracyjnym, sa przeprowadzane recznie, co jest dosc uciazliwe, pracochlonne i czasochlonne, a ponadto stwarza niebezpieczenstwo skaleczenie rak lub potluczenia nóg.Wszystkie te operacje wymagaja zatrudnienia 3-osobowej obslugi z której 1 osoba przygotowuje mase betonowa i pomaga w innych czynnosciach, a pozostale 2 osoby nosza dosc ciezka forme z matryca, a zwlaszcza z matryca i z masa betonowa i wykonuja pozostale pracochlonne czynnosci.Celem wynalazku jest przeto wyeliminowanie tych wad i niedogodnosci, a zwlaszcza pracy recznej oraz zwiekszenie bezpieczenstwa pracy i wydajnosci, jak równiez znaczne polepszenie jakosci wytwarzanych pusta¬ ków.Zadaniem wynalazku jest natomiast skonstruowanie urzadzenia, umozliwiajacego osiagniecie tego celu przy uzyciu mozliwie prostych srodków. Zadanie to rozwiazuje sie wediug wynalazku przez zastosowanie odpowied-2 75 826 nio skonstruowanego wózka 2-kolowego na kolach ogumionych z lozyskami stozkowymi i przez wyposazenie go w forme blizniacza i w mechanizm do jej pionowego podnoszenia i opuszczania oraz do poziomego przesuwu konstrukcji pomocniczej, do której jest podwieszona ta forma.Zastosowane w kolach wózka lozyska stozkowe maja te zalete, ze zwiekszaja znacznie trwalosc tych kól, a tym samym wózka wskutek mozliwosci likwidacji luzów, powstalych w czasie wibrowania masy betonowej, a zastosowana tu forma blizniacza jest przewozona stale na wózku bez matrycy, poniewaz matryca jest osadzona trwale na stole wibracyjnym, zaopatrzonym w równie pochyla, ulatwiajaca wjazd wózka z forma na stól wibracyjny i zjazd z tego stolu wózka z forma, napelniona zawibrowana masa betonowa.Tak wiec, w czasie przewozenia pustej formy wózkiem na stól wibracyjny i w czasie odwozenia formy, napelnionej zawibrowana masa betonowa z tego stolu, matryca pozostaje stale na stole wibracyjnym, wskutek czego eliminuje sie jej przewóz i reczne, uciazliwe, kazdorazowe jej wkladanie do formy i wyjmowanie z formy.Istotne jest ru równiez zastosowanie formy blizniaczej, umozliwiajacej wytwarzanie jednoczesnie dwóch pustaków, anie jednego pustaka, jak odbywalo sie to dotychczas przy wytwarzaniu pustaków sposobem tradycyjnym, przewaznie na wsi.Istote wynalazku stanowi wiec zmechanizowanie wiekszosci pracy przy wytwarzaniu pustaków dla potrzeb wsi i przy ich transporcie przez zastosowanie urzadzenia wedlug wynalazku w postaci wózka 2-kolowego, a w szczególnosci zastosowanie w wózku mechanizmu z dzwignia cieglowa do pionowego podnoszenia i opusz¬ czania formy blizniaczej oraz do poziomego przesuwu konstrukcji pomocniczej, na której jest podwieszona odejmowalnie ta forma oraz wyposazenie kól wózka w ekonomiczne lozyska stozkowe.Szczególne korzysci osiaga sie przez wprowadzenie do eksploatacji jednoczesnie dwóch identycznych urzadzen wedlug wynalazku, poniewaz umozliwiaja one dwukrotnie wieksze wykorzystanie zdolnosci wytwórczej stolu wibracyjnego, a tym samym 2-krotne zwiekszenie produkcji pustaków, przy nieznacznym tylko zwiekszeniu obslugi tj. o 1 osobe obslugujaca drugi wózek.Przedmiot wynalazku jest wyjasniony blizej na przykladzie rozwiazania, uwidocznionym na rysunkach schematycznych, na których fig. 1 przedstawia wózek na stole wibracyjnym z opuszczona na nim forma, fig. 2 — nadwozie wózka, w widoku z przodu, a fig. 3 — wózek w widoku z boku.Jak wynika z rysunków, urzadzenie wedlug wynalazku jest wyposazone w podwozie, wykonane z wytoczo¬ nej osi 1, wyprofilowanej w ksztalcie odpowiednio wygietej duzej litery „A" o zagietych koncach 1', umozliwiajacym przeniesienie punktu ciezkosci urzadzenia na te os, w celu lepszej jego stabilnosci i ulatwienia jazdy oraz posiada dwa kola ogumione 2, osadzone obrotowo na tej osi za pomoca nie uwidocznionych na rysunku lozysk stozkowych, umozliwiajacych likwidacje luzów, powstalych w czasie wibrowania masy betono¬ wej w formie blizniaczej 3, w jaka jest zaopatrzone to urzadzenie. Forma blizniacza 3 jest zamocowana wychylnie na osi kól 2, których okres uzytkowania jest znacznie dluzszy niz okres uzytkowania kól na lozyskach tocznych kulkowych, poniewaz wibrowanie masy betonowej powoduje poprzez lozyska kulkowe luzy w piastach kól i szybsze zuzycie tych lozysk i przyczynia sie w konsekwencji do niezbednej wymiany tych lozysk lub nawet calych kól.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada nadwozie (fig. 2 i 3,), stanowiace konstrukcje nosna, wykonana z rur gietych i polaczona rurami z konstrukcja pomocnicza 4, która jest wykonana z ceownika i jest przeznaczo¬ na do zamocowania na niej nie uwidocznionego na rysunku mechanizmu ruchomego, wykonanego z rurek i plaskownika i sluzacego do wyciskania pustaków z formy blizniaczej 3, przy czym mechanizm ten jest przesuwny poziomo, w celu umozliwienia odwrócenia formy 3 oraz jest przesuwny pionowo, w celu docisniecia wkladek 5 formy 3 do masy betonowej.Do pionowego podnoszenia i opuszczania formy 3 sluzy dzwignia cieglowa 6, która sklada sie z ramienia rurkowego i z nie uwidocznionej na rysunku zebatki, osadzonej na lozyskach i na osi 1 oraz z nie uwidocznio¬ nego na rysunku hamulca, wykonanego z kólka dociskowego i z okladzin hamulcowych.Prostopadle do osi kól 2 sa umieszczone dwie prowadnice pionowe 7 wykonane z ceownika, przy czym kazda z nich jest zakonczona zaczepem 8 (fig. 3), sluzacym do podnoszenia i opuszczania formy 3, a kazdy zaczep 8 jest wykonany z preta stalowego i posiada trzpien 9, który wchodzi w nie uwidoczniona na rysunki? tuleje, znajdujaca sie przy formie 3.W czesci dolnej urzadzenia jest umieszczony podnózek 10 (fig. 3), umozliwiajacy utrzymywanie urzadzenia wstanie równowagi, a w czesci górnej urzadzenia znajduje sie korba 11, sluzaca do docisku mechanizmu ruchomego, wyciskajacego pustaki z formy 3.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób: Urzadzenie ustawia sie na stole wibracyjnym 12 (fig. 1), na który wjezdza sie po pochylni 13, w celu napelnienia formy 3 przygotowana uprzednio maea betonowa, przy czym napelnianie to odbywa sie sposobem tradycyjnym za pomoca lopaty lub szufli.75826 3 Istotne jest przy tym to, aby podniesc forme 3 razem z wkladkami stalowymi 5 w góre za pomoca dzwigni cieglowej 6, a nastepnie przesunac do tylu konstrukcje pomocnicza 4 i opuscic forme 3 w dól równiez za pomoca dzwigni cieglowej 6, w celu osadzenia formy 3 na matrycy blizniaczej 14, zamocowanej trwale na stole wibracyjnym 12. Z chwila opuszczenia formy 3 na matryce 14 uruchamia sie stól wibracyjny 12 i napelnia forme 3 z matryca 14 i wkladkami stalowymi 5 masa betonowa. W czasie napelniania formy 3 odbywa sie wibrowanie masy betonowej.W ten sposób skraca sie znacznie czas wykonania pustaków, poniewaz wibrowanie odbywa sie jednoczesnie z ladowaniem masy betonowej, a dotychczas wibrowanie odbywalo sie dopiero po napelnieniu formy masa betonowa i jej przeniesieniu wraz z matryca na stól wibracyjny.Istotne jest tu równiez i to, ze dotychczas wykonywalo sie w formie tylko 1 pustak, a obecnie przy uzyciu urzadzenia wedlug wynalazku wytwarza sie jednoczesnie w formie blizniaczej 3 2 pustaki, przy czym wytwarza¬ nie to odbywa sie w znacznie krótszym czasie i przy lepszej jakosci pustaków, przy wyeliminowaniu równoczes¬ nie ciezkich, pracochlonnych i niezbyt bezpiecznych roLót w czasie transportu formy z masa betonowa do stolu wibracyjnego i od tego stolu do miejsca lezakowania pustaków.Znacznie latwiejszy i mniej pracochlonny jest równiez obecnie przy zastosowaniu urzadzenia wedlug wynalazku wyladunek pustaków z formy3. ' Po zawibrowaniu masy betonowej w formie 3 wylacza sie stól wibracyjny 12, podnosi forme 3 za pomoca dzwigni cieglowej 6 w góre na wysokosc, umozliwiajaca swobodny przewóz urzadzenia z pustakami na miejsce ich lezakowania i przewozi pustaki na to miejsce, a nastepnie obraca sie forme 3 o 180° i zwalnia hamulec w celu pelnego opuszczenia formy 3 w dól.Z kolei przesuwa sie mechanizm wyciskajacy nad forme 3 i dociska go korba 11, po czym uruchamia sie dzwignie cieglowa 6 ramieniem przez manipulowanie nim w góre i w dól do momentu calkowitego wyladowa¬ nia pustaków z formy 3.Po wyladowaniu pustaków nastepuje podniesienie mechanizmu wyciskajacego, wlozenie do formy 3 wkladek stalowych 5 i przewóz urzadzenia po pochylni 13 na stól wibracyjny 12. Po wykonaniu tej czynnosci cykl roboczy powtarza sie.Nadspodziewanie korzystne okazuje sie tu zastosowanie dwóch urzadzen wedlug wynalazku jednoczesnie, poniewaz umozliwia to lepsze wykorzystanie czasu pracy stolu wibracyjnego 12 i w efekcie koncowym przyczynia sie do znacznego zwiekszenia produkcji pustaków.W czasie przewozu pustaków i ich wyladowywania zjednego urzadzenia, odbywa sie jednoczesnie ladowa¬ nie i wibrowanie masy betonowej na stole wibracyjnym 12 w drugim, identycznym urzadzeniu.Zastosowanie urzadzenia wedlug wynalazku ulatwia i usprawnia znacznie wytwarzanie pustaków, a ponad¬ to skraca powaznie czas ich wytwarzania i polepsza ich jakosc oraz zmniejsza w powaznym stopniu pracochlon¬ nosc i zwieksza bezpieczenstwo pracy, a co najwazniejsze zwieksza powaznie wydajnosc pracy i przyczynia sie do znacznego zwiekszenia produkcji.Przy wytwarzaniu pustaków sposobem tradycyjnym byly zatrudnione dotychczas trzy osoby, z których 1 osoba przygotowywala mase betonowa, a pozostale 2 osoby nosily jedna forme z matryca. Obecnie potrzebne sa tylko 2 osoby, poniewaz jedna z nich pracuje stale przy urzadzeniu, a druga osoba przygotowuje mase betonowa, na przyklad w betoniarce i pomaga przy zaladowywaniu tej masy do formy blizniaczej 3 w urzadze¬ niu.W przypadku zastosowania dwóch identycznych urzadzen wedlug wynalazku, ilosc obslugi zwieksza sie tylko o 1 osobe, która obsluguje drugie urzadzenie, a produkcja pustaków wzrasta w tym samym czasie dwukrotnie, a w stosunku do sposobu tradycyjnego wielokrotnie, przy takiej samej obsludze 3-osobowej.Urzadzenie wedlug wynalazku ma prosta i latwa do wykonania konstrukcje przy uzyciu dostepnych na rynku srodków i elementów oraz usprawnia znacznie wytwarzanie pustaków i moze znalezc z tego powodu szerokie zastosowanie w rozproszonym budownictwie, zwlaszcza w budownictwie indywidualnym, przewaznie wiejskim. PL