Pierwszenstwo: 12.02.1972 (P. 153458) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 23.12.1974 75790 KI. 21g,4/04 MKP H 01 h 61/00 CZYTELNIA Urzedu Paientew©go Polskiej IzempftiHinj Ludowej Twórca wynalazku: Maciej Wróbel Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Automatyki i Pomiarów, Warszawa (Polska) Cieplny przekaznik termistorowy Przedmiotem wynalazku jest uklad przekaznika cieplnego do zabezpieczania przed przeciazeniem cieplnym urzadzen takich jak na przyklad silniki elektryczne, lozyska i inne podobne urzadzenia elektryczne i mecha¬ niczne.Znane sa przekazniki cieplne posiadajace uklad pomiarowy zbudowany w postaci mostka Wheatstone, a posiadajacego w jednym z ramion czujnik termisterowy i dyskryminator fazy. Uklad pomiarowy i dyskrymina- tor fazy zasilane sa z tego samego transformatora, przy czym fazy napiec zasilajacych uklad pomiarowy i dyskry¬ minator fazy dobiera sie w ten sposób, ze w stanie zimnym to znaczy w stanie normalnej pracy zabezpieczanego urzadzenia sa one przeciwne.W momencie gdy zabezpieczany obiekt osiagnie temperature krytyczna uklad pomiarowy znajdujacy sie w stanie nierównowagi, przechodzac przez punkt równowagi zmienia faze swego napiecia wyjsciowego, która staje sie zgodna z faza napiecia zasilajacego dyskryminator fazy. Dyskryminator fazy zostaje odblokowany i spo¬ woduje zadzialanie przekaznika odlaczajacego zabezpieczone urzadzenie od zródla zasilania.Tego rodzaju praca ukladu pomiarowego ze wzgledu na skokowa zmiane opornosci termistora powoduje* ze w momencie zblizania sie zabezpieczonego urzadzenia do temperatury krytycznej, punkt pracy ukladu znaj¬ duje sie na plaskiej czesci charakterystyki prad-temperatura. Dla poprawnej pracy ukladu wymagane jest zatem duze wzmocnienie sygnalu pradowego. Powoduje to koniecznosc stosowania wzmacniaczy o duzym wspólczynniku wzmocnienia lub wzmacniaczy kilkustopniowych. Uklady takie sa ukladami skomplikowanymi i z powodu stosowania znacznej ilosci elementów ukladami o malym wspólczynniku niezawodnosci.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymienionych wad i opracowanie urzadzenia zabezpieczajacego o prostej budowie i duzej niezawodnosci.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze w ukladzie przekaznika cieplnego posiadajacego obwód pomiarowy zbudowany w ukladzie mostka Wheatstone'a pradu zmiennego, który w jednej z galezi posiada czujnik termisto¬ rowy baza tranzystora sterowana jest z obwodu pomiarowego poprzez uklad sterowania, natomiast w obwodzie kolektora tranzystora wlaczona jest dioda i szeregowo z nia przekaznik wyjsciowy bocznikowany kondensa¬ torem.2 75790 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat polaczen przekaznika cieplnego.Przekaznik cieplny posiada obwód pomiarowy OP zbudowany w postaci mostka Wheatstone'a, w któregti' jedno ramie wlaczony jest czujnik termistorowy Rt, zas w drugie ramie opornik R2. W pozostale ramiona mostka wlaczone sa oporniki R4 i R3. Oporniki R2 i R3 posiadaja jednakowa wartosc opornosci. Do przekatnej obwodu pomiarowego OP za posrednictwem ukladu sterowania S wlaczona jest baza tranzystora T. W obwodzie kolektora tranzystora T wlaczona jest dioda D i szeregowo z nia przekaznik wyjsciowy P bocznikowany konden¬ satorem C.Fazy napiec zasilajacych obwód pomiarowy OP i tranzystor T sa tak dobrane, ze w stanie zimnym obiektu zabezpieczonego to znaczy wstanie, gdy opornosc termistora Rt jest mala sa zgodne. Dzieki temu zwora przekaznika wyjsciowego P zostaje przyciagnieta juz w chwili zalaczenia do pracy zabezpieczonego urzadzenia w temperaturze otoczenia.W miare wzrostu temperatury zabezpieczonego obiektu rosnie opornosc termistora Rt i maleje pradowy sygnal wyjsciowy obwodu pomiarowego OP. Gdy temperatura zabezpieczonego obiektu osiagnie wartosc krytyczna sygnal wyjsciowy z obwodu pomiarowego OP jest niewystarczajacy do wysterowania tranzystora T i nastapi rozwarcie styków przekaznika P, a tym samym odlaczenie od zasilania zabezpieczonego obiektu.W ukladzie tym obwód pomiarowy OP nie przechodzi przez punkt równowagi i punkt pracy ukladu znajduje sie na odcinku charakterystyki prad-temperatura, na którym wystepuja znaczne przyrosty pradu w funkcji tempera¬ tury. Pozwala to na stosowanie w ukladzie tranzystora o malym wspólczynniku wzmocnienia i przekaznika przeznaczonego do powszechnego zastosowania. PL PL