Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 05.04.1975 75786 KI. 42e,20/02 MKP GOlf 9/02 CZYTELNIA! riUllel tum*- -'''_} Twórcy wynalazku: Tadeusz Malas, Leszek Michalak, Waclaw Owsiak Uprawniony z patentu tymczasowego: POLMO Fabryka Osprzetu Samochodowego, Lódz (Polska) Tlokowy miernik zuzywanego paliwa, zwlaszcza w silnikach spalinowych gaznikowych i wysokopreznych Przedmiotem wynalazku jest tlokowy miernik przeplywu zuzywanego paliwa, stosowany zwlasz¬ cza w silnikach spalinowych gaznikowych i wyso¬ kopreznych.Znane tlokowe liczniki przeplywu paliwa sklada¬ ja sie z korpusu z komora cylindryczna, w której umieszczony jest tlok z rasterem optycznym. Raster optyczny dziala na czujniki fotoelektryczne, które wytwarzajac impulsy elektryczne wskazuja ilosc zuzytego paliwa oraz steruja praca zaworów elek¬ tromagnetycznych.Wada tego rodzaju mierników jest to, ze przy zaprogramowanej duzej dawce paliwa, uklad po¬ miarowy o malej pojemnosci komór pomiarowych, wykonuje wielka liczbe ruchów dla otrzymania tej dawki. Procentowy blad pomiaru koncowego jest suma bledów poszczególnego cyklu skoku tloka, co przy zaprogramowaniu duzej dawki paliwa zwiek¬ sza blad pomiaru. Wielka ilosc wlaczen i wylaczen zaworów paliwowych powieksza równiez koncowy blad pomiaru. Inna wada jest równiez przerywany proces pomiaru przy zastosowaniu jednego licznika, bowiem przy ruchu tloka ku górze, nie sa wytwa¬ rzane impulsy odpowiadajace zuzywaniu paliwa.Ponadto przy niepelnym skoku tloka w cylindrze, wskazanie objetosci zuzytego paliwa jest malo do¬ kladne ze wzgledu na niewielka liczbe pierscieni nieprzezroczystych na rasterze, powodujacych po¬ wstawanie impulsów elektrycznych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej t opisanych wad przez skonstruowanie jniernika o prostej i nieskomplikowanej budowie, przy pomo¬ cy którego mozna bedzie dokonywac dokladnych i bezblednych pomiarów ilosci zuzywanego paliwa 5 przez silnik spalinowy.Cel ten osiagnieto w ten sposób, ze w komorze cylindra o stosunkowo duzej objetosci, usytuowano suwliwie tlok, który swoja powierzchnia czolowa od strony górnej komory pomiarowej wspólpracuje 10 stycznie, za posrednictwem trzpienia z czujnikiem zegarowym o wysokiej dokladnosci pomiaru, zas druga powierzchnia czolowa od strony dolnej ko¬ mory pomiarowej wspólpracuje stycznie z trzpie¬ niem grzybkowym bedacym pod dzialaniem sily 15 zespolu równowazacego ciezar tloka. Ponadto w ukladzie zasilania pomiedzy pompa paliwa a cylin¬ drem z tlokiem usytuowano zespól oczyszczajacy paliwo z pecherzy powietrza.Zastosowanie cylindra o duzej pojemnosci wraz 20 z jednoczesnym zastosowaniem czujnika zegarowe¬ go o duzej dokladnosci pomiaru, pozwala na doko¬ nywanie dokladnych pomiarów, na przyklad w ba* daniach odcinkowych i stacyjnych i przy niepel¬ nym cyklu ruchu tloka, a wiec w kazdym dowol- 25 nym polozeniu tloka w cylindrze.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku. Sklada sie on z cy¬ lindra 1 o stosunkowo duzej pojemnosci, tloka 2, czujnika 3 zegarowego o duzej dokladnosci pomia- 30 ru, zespolu 4 programujacego, rejestratora 5 im- 75 78675 786 3 4 pulsów, pompy. 6 paliwowej, wskaznika 7 cisnienia paliwa, zaworów 8, 9, 10, 11, 12 sterujacych, przy¬ laczy 8', 10', 11' i 12' i zespolu 13 odpowietrzajace¬ go. Tlok 2 usytuowany suwliwie w cylindrze 1 po¬ siada pierscienie 14 uszczelniajace oraz wspólpra¬ cuje swoimi powierzchniami czolowymi z jednej strony za posrednictwem trzpienia 15 z czujnikiem 3 zegarowym, z przeciwnej zas strony wspólpracuje z trzpieniem 16 grzybkowym bedacym pod dziala¬ niem sily zespolu 17 równowazacego ciezar tloka.Tlok 2 dzieli wnetrze cylindra na dwie komory V i Z pomiarowe. Trzpien 15 czujnika 3 zegarowego i trzpien 16 grzybkowy wspólpracuja suwliwie i szczelnie odpowiednio z pierscieniami 18 i 18' uszczelniajacymi zapewniajacymi szczelnosc górnej komory V pomiarowej i dolnej komory Z pomia¬ rowej. Miernik paliwa jest zamontowany w ukla¬ dzie zasilania pomiedzy pompa 6 paliwa a gazni- kiem oraz jest podlaczony do zródla pradu o na¬ pieciu 6 lub 12 V pradu stalego. Po uruchomieniu silnika, gaznik zasilany jest paliwem ze zbiornika poprzez pompe 6 paliwa, zawór 12 sterujacy, przy¬ lacze 12' górna komore V pomiarowa, przylacze 11' oraz zawór 11 sterujacy. Na skutek cisnienia pali¬ wa, tlok 2 przesuwa sie w dolne krancowe poloze¬ nie wytlaczajac jednoczesnie paliwo znajdujace sie w dolnej komorze Z pomiarowej poprzez otwarty zawór 9 do pompy 6 paliwa, przy zamknietym za¬ worze 8 sterujacym i pozostaje w spoczynku. Po doprowadzeniu sygnalu „pomiar,, zespól 4 steruja¬ cy powoduje zamkniecie zaworów 12 i 9, steruja¬ cych podczas gdy zawór 8 jest w dalszym ciagu zamkniety. Paliwo tloczone przez pompe 6 paliwa wplywa poprzez zawór 10 sterujacy i przylacze 10' do dolnej komory Z pomiarowej i cisnac na tlok 2 powoduje jego przesuniecie w górne graniczne po¬ lozenie przy jednoczesnym wytlaczaniu paliwa z górnej komory V pomiarowej poprzez przylacze 11' i zawór 11 sterujacy do gaznika.Tlok 2 przesuwajac sie do góry popycha trzpien 15, za posrednictwem którego uruchomiony czujnik 3 zegarowy wskazuje ilosc wytloczonego paliwa dla kazdego polozenia tloka 2 w cylindrze 1. Po doj¬ sciu tloka 2 do górnego granicznego polozenia zo¬ staje przeslany i zarejestrowany impuls na reje¬ stratorze 5 impulsów. W tym momencie zespól 4 programujacy automatycznie zamyka zawory 10 i 11 sterujace i otwiera zawory 12 i 8. Paliwo tloczone przez pompe 6 paliwa przez zawór 12 sterujacy i przylacze 12' dostaje sie do górnej komory V po¬ miarowej i cisnac na tlok 2 powoduje jego przesu¬ niecie w dól, wytlaczajac jednoczesnie z dolnej ko¬ mory Z pomiarowej dawke paliwa poprzez przy¬ lacze 8', zawór 8 sterujacy do gaznika. Po dojsciu tloka 2 do dolnego granicznego polozenia zostaje przeslany i zarejestrowany impuls na rejestrato¬ rze 5 impulsów. Tlok 2 wspólpracuje stycznie swo¬ ja powierzchnie czolowa od strony dolnej komory Z pomiarowej z trzpieniem 16 grzybkowym doci¬ skanym do tloka 2 sila wytworzona w zespole 17 równowazacym sile ciezkosci tloka 2. Ilosc cykli powtarza sie zgodnie z uprzednim zaprogramowa¬ niem. Calkowita ilosc zuzytego paliwa odczytuje sie przez zsumowanie calkowitych cykli suwów tloka 2 i wskazania czujnika 3 zegarowego. W celu usuniecia pecherzy powietrza z paliwa, powoduja¬ cych blad w pomiarach, zastosowano w obwodzie zasilania zespól 13 odpowietrzajacy, zas dla kon¬ troli cisnienia w obwodzie zasilajacym zastosowano wskaznik 7 cisnienia.Wyzej opisany przedmiot wynalazku pozwala na przeprowadzenie pomiarów zuzycia paliwa przy stalej zaprogramowanej dawce paliwa a zmiennym czasie, przy stalym zaprogramowanym czasie a zmiennej dawce paliwa, w trakcji i w badaniach stanowiskowych. PL PL