Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.02.1975 75477 KI. 20d,22 MKP Bfilf 5/30 CZYTELUA Urzedu Patentom .-po Twórcy wynalazku: Kazimierz Pohl, Tadeusz Michalski, Aleksander Szymanski, Franciszek Mazurczak Uprawniony z patentu tymczasowego: Fabryka Wagonów „Pafawag" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Wroclaw (Polska) Tlumik cierny wraz z usprezynowaniem wezla mazniczego zwlaszcza do wózków wagonów towarowych i Przedmiotem wynalazku jest tlumik cierny wraz z usprezynowaniem wezla maznicznego, tlumiacy drgania, przeznaczony zwlaszcza do wózków wa¬ gonów towarowych.Znane sa tlumiki cierne skonstruowane na wi- 5 dlach maznieznych, gdzie sile tarcia otrzymuje sie z sily bocznej wieszaka usprezynowania (umiesz¬ czonego z jednej strony maznicy), która dociska maznice do drugiej strony widel. Znane sa takze rozwiazania tlumików ciernych o stalej sile tar- 10 cia, gdzie wystajacy element maznicy przesuwa sie wzgledem powierzchni ciernych zwiazanych na stale z rama wózka, dociskanych wspólnie ze so¬ ba sprezyna o stalym nacisku, niezaleznym od obciazenia pionowego. Znane sa równiez tlumiki 15 cierne, gdzie elementy trace zabudowane sa na maznicy zestawu kolowego i przesuwaja sie ze zmiana obciazenia wzgledem obrotowo zamocowa¬ nych do wózka plytek, których konce podparte sa sprezyscie i gdzie rozmieszczone sa masy ob- 20 ciazajaco tlumiace.Wada tlumika ciernego otrzymujacego sile bocz¬ na od wieszaka usprezynowania jest koniecznosc bardzo dokladnego wykonania sprezyn i prostopa¬ dlosci elementów wspólpracujacych, igdyz w prze- 25 ciwnym razie uklad pracuje naroznikowo, powo¬ dujac nadmierne zuzycia. Ponadto przy wystepo¬ waniu sil wzdluznych uklad pracuje uderzenio¬ wo. Calosc wezla mazniczego jest znacznie rozbu¬ dowana. Tlumiki o stalej sile tlumienia nie spel- 30 2 niaja wymagan przy wagonach o duzej róznicy obciazen.Tlumiki przesuwajace sie ze zmiana obciazenia wymagaja dodatkowych elementów sprezystych powodujacych wzrost docisku.Celem wynalazku jest skonstruowanie tlumika wraz z usprezymowaniem mazniczym, który nie bedzie posiadal wyzej wymienionych wad i za¬ pewni gaszenie drgan sila tarcia zmieniajaca sie proporcjonalnie do zmiany obciazenia pionowego.Cel ten osiagnieto konstruujac tlumik z dwoma jednakowymi wkladkami tracymi zamocowanymi przegubowo w maznicy i przesuwajacymi sie z nia w kierunku pionowym i poprzecznym. Zas¬ tosowano niesymetryczny rozstaw jednakowych sprezyn nosnych, dzieki czemu wkladki trace sa dociskane do prowadzen maznicy z sila propor¬ cjonalna do wielkosci ladunku. Wkladki trace u- sytuowane sa na maznicy niesymetrycznie wzgle¬ dem jej osi poziomej w ten sposób, ze miejsce przegubowego zamocowania wkladki po stronie sprezyny bardziej oddalonej od srodka maznicy jest przesuniete w góre od osi poziomej maznicy, natomiast miejsce zamocowania drugiej wkladki tracej, po stronie sprezyny nosnej mniej oddalo¬ nej od srodka maznicy jest przesuniete w dól o wymiar równy przesunieciu w góre wkladki pier¬ wszej. Wkladki sa obrócone wzgledem siebie o 180°.Róznica momentów obciazenia pionowego zrów- 75 47775 477 nowazona jest momentem dociskajacym wkladki trace do prowadzen maznicy, co daje potrzebna sile tlumiaca. Na skraju maznicy po przeciwnej stronie mocowania wkladek tracych umieszczone sa odbijaki wspólpracujace z prowadzeniami ma¬ znicy.Zaleta tlumika i usprezynowania wedlug wyna¬ lazku jest to, ze wielkosc sily tlumiacej moze byc latwo dobrana przez odpowiednie rozstawienie sprezyn nosnych wzgledem srodka maznicy oraz przez odpowiednie rozstawienie wkladek tracych.Nie ma tu koniecznosci bardzo dokladnego wy¬ konania ramy i sprezyn. Rozstawienie sprezyn w róznej odleglosci od srodka maznicy daje potrzeb¬ na sile tlumiaca bez koniecznosci rozbudowywa¬ nia wezla mazniczego. Ponadto zaleta rozwiazania jest bezluzowe prowadzenie zestawu kolowego w kierunku wzdluznym, przy czym zestaw kolowy moze ustawiac sie skosnie we wszystkich plasz¬ czyznach, poniewaz Wkladki trace zawsze spre¬ zyscie przylegaja do prowadnic maznicy w kie¬ runku wzdluznym, to znaczy cs prowadzona jest w widlach maznicy elastycznie. Równoczesnie u- zyskuje sie znaczna wstepna sila utrzymujaca ze¬ staw w polozeniu srodkowym, co decyduje o sta¬ tecznosci wezykowania wózka, przy czym ze wzro¬ stem obciazenia rosnie równiez sila stabilizujaca ruch wezykowania wózka. Tym samym rozwiaza¬ nie wedlug wynalazku zapewnia równomierny roz¬ klad nacisków na lozyska osi, a przez to wplywa korzystnie na ich zywotnosc przy duzych predko¬ sciach.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schematycznie wezel mazniczy wózka. Dwie jed¬ nakowe sprezyny nosne 1 obciazane przez rame wózka 2, oparte sa na wsporniku 3 maznicy 4.Korpus maznicy 4 dociska do prowadnic mazni- cznych 5 rozmieszczone niesymetrycznie wkladki trace 6. Wkladki trace 6 umocowane sa w kor- 10 15 20 25 30 35 40 pusie maznicy przegubowo. Odleglosc a sprezyny po lewej stronie maznicy jest wieksza od odle¬ glosci b od srodka maznicy sprezyny po prawej stronie maznicy. Wkladka traca po stronie odle¬ glosci a jest przesunieta w góre od osi poziomej maznicy o wymiar c„ zas wkladka po stronie od¬ leglosci b jest przesunieta w dól od osi poziomej; maznicy o ten sam wymiar c.Na skraju korpusu maznicy 4 po przeciwnych stronach .mocowania wkladek tracych 6 umiesz¬ czone sa odbijaki 7 wspólpracujace z prowadze¬ niami maznicy 5. Wymiar d wskazuje luz miedzy odbijalkiem 7 a prowadzeniem maznicy 5. PL PL