Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.02.1975 75469 KI. 30a,14/01 MKP Aflb 17/4Z Twórca wynalazku: Mieczyslaw Cislo Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Medyczna, Wroclaw (Polska) Ginekologiczna podcisnieniowa lyzko-sonda Przedmiotem wynalazku jest ginekologiczna pod¬ cisnieniowa lyzko-sonda, zwlaszcza do próbnej ab- razji kanalu szyjki i jamy macicy. Narzedzie to przeznaczone jest do stasowania w warunkach szpi¬ talnych lub ambulatoryjnych w tych przypadkach, gdy w celach diagnostycznych zachodzi koniecznosc pobrania sluzówki szyjki lub jamy macicy dla przeprowadzenia badania histopatologicznego lub innych badan specjalistycznych. Zabiegi tego ro¬ dzaju dokonywane sa dosc czesto w czasie leczenia schorzen narzadu rodnego.Dotychczas do przeprowadzenia wymienionych zabiegów stosowany jest caly zestaw narzedzi skla¬ dajacy sie z wzierników, kulociagu, roszerzadel Hegajra, lyzek ginekologicznych róznych rozmia¬ rów, sondy, zbiornika na pobierany material i pin¬ cety do wybierania pobranych tkanek. Znana lyzka ginekologiczna ma postac polaczonego z uchwytem preta z okraglym i tepym zakonczeniem. W po¬ blizu konca wykonane jest okienko posiadajace jedna ostra krawedz.Dotychczasowy przebieg zabiegu przedstawia sie w ten sposób, ze najpierw w celu ustalenia stalego polozenia macicy chwyta sie ,górna warge szyjki macicy sciagajac ja w dól kulociagiem, nastepnie rozszerza sie kanal szyjki rozszerzadlami Hegara do pozadanej srednicy, co jest bolesne dla pacjent¬ ki i wymaga uprzedniego znieczulenia. Dla okre¬ slenia przebiegu kanalu szyjki oraz wielkosci jamy macicy stasuje sie sonde ginekologiczna. Samo po- 10 15 20 bieranie materialu tkankowego odbywa sie przez zeskrobanie za pomoca ostrej lyzki i wydobycie na zewnatrz blony sluzowej lub glebszych warstw tkankowych podejrzanych o zmiany patologiczne.Uzyskany material strzasa sie z lyzki i zbiera w podstawionym naczyniu. Istnieja nieraz znaczne trudnosci w odnalezieniu wsród skrzepów krwi strzepków tkanek. Przy tym sposobie zabiegu wie¬ lokrotnie wprowadza sie i wyjmuje lyzke ginekor logiczna z jamy macicy, co stwarza mozliwosc wprowadzenia infekcji.Znane sa równiez do pobierania z jamy macicy sluzu wraz ze zluszczonymi nablonkami gruszki igumowe zakonczone oprawka z metalowym cewni¬ kiem. Maja one jednak ograniczane zastosowanie, gdyz uzyskany material moze sluzyc tylko do ba¬ dan cytohormonalnych.Celem wynalazku jest umozliwienie pobrania slu¬ zówki szyjki lub jamy macicy dla przeprowadzenia badania histopatologicznego lub innych badan spe¬ cjalistycznych za pomoca w zasadzie jednego na¬ rzedzia, w krótkim czasie i w sposób mniej bolesny dla pacjentki, a wytyczonym do rozwiazania za¬ gadnieniem technicznym jest opracowanie kon¬ strukcji narzedzia spelniajacego ten cel.Cel ten zostal osiagniety przez wprowadzenie podcisnieniowej lyzko-sondy przystosowanej do po¬ laczenia ze zbiornikiem wyrównawczym i pompa wytwarzajaca podcisnienie.Lyzko-sonda posiada rekojesc w postaci rurki, 75 46975 469 3 której tylny koniec ma okrezne wytloczenia dla uszczelnienia nalozonego przewodu laczacego lyz¬ ko-sonde ze zbiornikiem wyrównawczym, a przed¬ nia czesc rekojesci o wiekszej srednicy ma czesc cylindryczna, której zewnetrzna powierzchnia jest moletowana a wewnetrzna stanowi gniazdo z gwin¬ tem, w które wprowadzona jest posiadajaca gwint zewnetrzny koncówka czesci stozkowej lyzko-sondy wlasciwej. Czesc stozkowa przechodzi w nieznacz¬ nie wygieta rurke o ksztalcie elipsowatym, zakon¬ czona pólkolista tepa scianka w poblizu której w rurce wykonane jest podluzne okienko z ostrym górnym brzegiem. Pomiedzy czolem czesci stozko¬ wej, a dnem gniazda w cylindrycznej czesci reko¬ jesci o wiekszej srednicy umieszczone jest sitko z uszczelka. W plaszczyznie okienka, lecz na czesci stozkowej lyzko-sondy wlasciwej umocowany jest trzpien kierunkowy. Pomiedzy okienkiem a trzpie¬ niem kierunkowym na obwodzie rurki naniesiona jest podzialka, korzystnie centymetrowa.Szczególna zaleta stosowania lyzko-sondy o kon¬ strukcji wedlug wynalazku jest to, ze Tiie zachodzi potrzeba uzywania rozszerzadel Hegara. W ten sposób eliminuje sie bolesne dla pacjentki czyn¬ nosci, jak równiez unika sie uszkodzenia kanalu szyjki macicy, a szczególnie okolicy ujscia we¬ wnetrznego, co moze zdarzyc sie nawet wprawne¬ mu operatorowi.Zastosowana na rurce lyzko-sondy podzialka po¬ zwala na okreslenie dlugosci kanalu szyjki i jamy macicy dla celów diagnostycznych, co eliminuje potrzebe oddzielnego wprowadzania sondy. Przez zastosowanie na drodze wywolanego podcisnie¬ niem przeplywu materialu sitka, pobrany material zatrzymuje sie na sitku i nie moze ulec zagubie¬ niu.Takwiec lyzko-sonda wedlug wynalazku umozli¬ wia skupienie szeregu czynnosci i zastepuje kilka narzedzi, pozwala na istotne skrócenie zabiegu, który staje sie mniej bolesny. Jednoczesnie przez zmniejszenie ilosci stosowanych narzedzi i skróce¬ nie manipulacji unika sie mozliwosci wprowadze¬ nia zakazenia do jamy macicy.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia ginekologiczna podcisnie¬ niowa lyzko-sonde od strony okienka w widoku z boku i czesciowym przekroju podluznym, a fig. 2 — lyzko-sonde w Widoku z góry.Lyzko-sonda posiada irejkojesc 1 w postaci rury której tylny koniec ma okrezne wytloczenia 2, umozliwiajace szczelne nalozenie nieuwidocznione- go na rysunku przewodu elastycznego do zbiornika wyrównawczego polaczonego z pompa wytwarzaja¬ ca podcisnienie. Rekojesc 1 wymiarami zblizona jest do wymiaru szerokosci dloni. Przednia czesc rekojesci 1 o wiekszej srednicy ma czesc cylin¬ dryczna 3, której zewnetrzna powierzchnia jest moletowana^ a wewnetrzna stanowi gniazdo z gwintem, w które wprowadzona jest posiadajaca gwint zewnetrzny koncówka czesci stozkowej 4 4 lyzko-sondy wlasciwej. Czesc stozkowa 4 prze¬ chodzi w nieznacznie wygieta rurke 5 o ksztalcie elipsowatym. Srednica rurki jest zróznicowana i w zaleznosci od przypadku i potrzeby wynosi 3— 5 8 mm, zaleznie od fizjologicznej srednicy kanalu szyjki macicy róznej u kobiet które nie rodzily i u wieloródek. Rurka 5 zakonczona jest pólkoli¬ sta tepa scianka 6, w poblizu której w rurce 5 wykonane jest podluzne okienko 7 z ostrym gór¬ nym brzegiem. W plaszczyznie okienka 7 na czesci stozkowej 4 umocowany jest trzpien kierunkowy 8.Pomiedzy okienkiem 7 a trzpieniem 8 na obwodzie rurki 5 naniesiona jest podzialka centymetrowa 9, której dlugosc wynosi 13 cm. Pomiedzy czolem czesci stozkowej 4 a dnem gniazda w cylindrycz¬ nej czesci 3 o wiekszej srednicy umieszczonej jest sitko 10 z uszczelka 11.Po zmontowaniu lyzko-sondy i polaczen kon¬ cówki 2 rekojesci 1 przewodami ze zbiornikiem wy¬ równawczym i urzadzeniem wytwarzajacych pod¬ cisnienie, po ustaleniu polozenia macicy za pomoca kulooiagu i we wziernikach pochwowych trzymajac rekojesc 1 i kierujac sie usytuowaniem trzpienia 8 oraz podzialke 9 wprowadza sie rurke 5 do kanalu szyjki lub jamy macicy w zaleznosci od miejsca, z którego zamierza sie pobrac material. Nastepnie ruchami poziomymi przy uzyciu nieznacznego na¬ cisku zeskrobuje sie przeznaczony do pobrania ma¬ terial. Róznica cisnien powoduje przeplyw zawar¬ tosci wewnatrz rurki 5j, a wzrost powierzchni prze¬ kroju w czesci stozkowej 4 jak i sitko 10 powoduje nagromadzenie sie i zatrzymanie niezbednego do badan materialu tkankowego, przy czym krew uzy¬ skana w czasie zabiegu odprowadzona jest do zbiornika wyrównawczego. Po zakonczeniu odsy¬ sania rozkreca sie czesc cylindryczna 3 rekojesci i czesc stozkowa 4( lyzkosondy wlasciwej i wyj¬ muje przeznaczony do badan material tkankowy. PL