Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 03.03.1975 75354 KI- 47f\ 17/06 MKP F16117/06 |CZY Ur^d-J 1 Mu.i) fia ¦ \ 1. H1 A Twórca wynalazku: Jan Boguslaw Gwiazda Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Obrotowy lacznik hydrauliczny Przedmiotem wynalazku jest obrotowy lacznik hydrauliczny, sluzacy do laczenia nieruchomych elemen¬ tów urzadzen hydraulicznych z elementami wykonujacymi ruch obrotowy lub wahadlowy.Obrotowe laczniki hydrauliczne, sa elementem bardzo czesto stosowanym w ukladach i urzadzeniach hydraulicznych. Wszystkie polaczenia nieruchomego elementu maszyny hydraulicznej z elementem obracajacym sie lub wykonujacym ruch wahadlowy wymagaja zastosowania takich laczników. Dotychczas znane obrotowe laczniki hydrauliczne skladaja sie z kadluba i umieszczonego w nim obrotowo sworznia, zabezpieczonego piers¬ cieniem sprezynujacym. Sworzen zaopatrzony jest w centryczny, wzdluzny, nieprzelotowy otwór oraz zew¬ netrzne obwodowe podtoczenie uszczelnione wzgledem kadluba za pomoca dwóch pierscieni uszczelniajacych, z których jeden znajduje sie z jednej, a drugi z drugiej strony podtoczenia. Podtoczenie to polaczone jest z otwo¬ rem wzdluznym sworznia kilkoma otworami promieniowymi.Kadlub lacznika ma w srodkowej czesci przyspawana koncówke zaopatrzona w wewnetrzny otwór laczacy sie z przestrzenia utworzona przez podtoczenie obrotowego sworznia znajdujaca sie pomiedzy dwoma pierscieniami uszczelniajacymi. Do koncówki kadluba montuje sie zwykle przewód doprowadzajacy ciecz pod cisnieniem, a do obrotowego sworznia przewód laczacy obrotowy lacznik hydrauliczny z obracajacym sie ele¬ mentem maszyny hydraulicznej.Doprowadzona od pompy ciecz przeplywa otworem w koncówce kadluba do przestrzeni utworzonej przez podtoczenie na obrotowym sworzniu, a stamtad promieniowymi otworami do wzdluznego otworu wykonanego w tym sworzniu i dalej, poprzez przewód odprowadzajacy do odbiornika cieczy. Strumien cieczy przeplywajacy przez taki lacznik zmienia w nim kierunek przeplywu o 90°.Sytuacja taka jest bardzo niekorzystna, zwlaszcza przy wiekszych szybkosciach i oporach przeplywu, poniewaz powoduje duzy wzrost oporów przeplywu.Konstrukcja opisanego powyzej lacznika jest równiez bardzo niekorzystna pod wzgledem wytrzymaloscio¬ wym. Mianowicie obrotowy sworzen lacznika ma otwór wzdluzny, podtoczenie i otwory promieniowe laczace podtoczenie z otworem wzdluznym, co znacznie obniza wytrzymalosc tego sworznia na rozciaganie.2 75 354 W celu zachowania niezbednej wytrzymalosci konieczne jest powiekszenie srednicy uszczelniajacych go w kadlubie pierscieni. Zwieksza to znacznie ogólny gabaryt obrotowego lacznika hydraulicznego. Duza srednica pierscieni uszczelniajacych sworzen w kadlubie powoduje z kolei duze opory ruchu w czasie obrotu tegoz sworz¬ nia. Stwarza to niekorzystne warunki eksploatacyjne lacznika.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci przez opracowanie obrotowego lacznika hydraulicznego o znacznie zmniejszonych oporach przeplywu czynnika, oporach ruchu elementów wzgledem siebie i o zwiekszonej wytrzymalosci.Cel ten zostal osiagniety dzieki zamodelowanej konstrukcji lacznika wedlug wynalazku. Istota wynalazku polega na tym, ze kadlub lacznika jest zaopatrzony w przelotowy otwór, umieszczony w jego osi symetri oraz polaczony z nim obrotowo za pomoca tocznego lozyska i gwintowanego pierscienia trzpien z czolowym wyto¬ czeniem, mieszczacym pierscien uszczelniajacy. Przelotowy otwór wykonany w trzpieniu ma wspólna os symetrii z przelotowym otworem wykonanym w kadlubie. Ponadto kadlub lacznika jest wyposazony w szesciokatne odsadzenie oraz koncówke zaopatrzona w zewnetrzny gwint, a jego trzpien ma równiez koncówke z gwintem zewnetrznym, obok której jest zewnetrzny szesciokat.Glówna cecha, a zarazem zaleta lacznika wedlug wynalazku, jest to, ze strumien przeplywajacego czyn¬ nika nie zmienia kierunku. Dodatkowa zaleta uproszczonej konstrukcji lacznika jest uszczelnienie obrotowego trzpienia w kadlubie za pomoca jednego tylko pierscienia uszczelniajacego, co znacznie zmniejsza opory ruchu tego trzpienia. W celu dalszego zmniejszenia oporów ruchu obrotowego trzpienia, trzpien ten osadzono w kad¬ lubie za pomoca tocznego lozyska oporowego. Dalsza dodatkowa zaleta lacznika jest jego nieskomplikowana konstrukcja, latwa w wykonaniu i prosta w obsludze. Poza tym, lacznik wedlug wynalazku cechuje pewnosc i niezawodnosc dzialania.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym przedstawiono lacznik w przekroju podluznym.Jak uwidoczniono na rysunku, obrotowy lacznik hydrauliczny sklada sie z kadluba 1 i osadzonego w nim obrotowo, za pomoca oporowego lozyska tocznego 2, z trrpienia 3, zaopatrzonego w zewnetrzny szesciokat 4, gwint 5 oraz wyposazonego w przelotowy otwór 6. Uszczelniajacy pierscien 7, uszczelnia trzpien 3 wzgledem kadluba 1, a gwintowany pierscien 8 mocuje go w tym kadlubie. Kadlub 1 ma przelotowy otwór 9, sluzacy do przeplywu cieczy, a w celach montazowych wyposazono go w szesciokatne odsadzenie 10 i gwint 11. Nakretki 12 i koncówki 13, lacza obrotowy lacznik hydrauliczny z odpowiednimi elementami ukladu hydraulicznego, a uszczelki 14 zapewniaja szczelnosc tych polaczen.Dzialanie obrotowego lacznika hydraulicznego wedlug wynalazku polega na przewodzeniu cieczy pod cisnieniem otworami 6 i 9, przy czym trzpien 3 ma mozliwosc wykonywania ruchów obrotowych wraz z obroto¬ wym elementem maszyny hydraulicznej, do którego zostal przymocowany. PL PL