Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 03.03.1975 75340 KI.'5bf 25/52 MKP E21b 25/52 CZYTELNI UrTedu Pcrleni Twórcywynalazku: Klemens Pilarski, Jan Fedyszak, Tadeusz Szmidt, Tadeusz Kalinecki, Krystyna Korde, Alojzy Witek Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Kombajn weglowy dwukierunkowy Przedmiotem wynalazku jest kombajn weglowy zaopatrzony w organy urabiajace, ramionowe zwane rów¬ niez trepanerami i w organy urabiajace pomocnicze oraz w ladowarki przeznaczony do pracy przy posuwie wzdluz czola sciany w obu kierunkach.Znane jest stosowanie w kombajnach weglowych organu urabiajacego ramionowego, czyli trepanera, wiruja¬ cego dookola osi równoleglej do czola sciany, w kierunku przy którym noze w chwili styku z calizna posuwaja sie w góre. Zaleta takiego organu polega na wypadzie grubego sortymentu wegla i na ladowaniu stosunkowo duzej czesci urobku wprost na przenosnik scianowy. Te organy urabiaja na stalym poziomie w stosunku do obudowy kombajnu np. przesuwnej po przenosniku scianowym. Poniewaz potrzebne jest urabianie równiez ponizej organu ramionowego do spagu oraz powyzej organu ramionowego pod strop, stosuje sie do tego celu pomocnicze organy urabiajace np. organ bebnowy o poziomej osi obrotu osadzony na uchylnym ramieniu nas¬ tawnym na wymagany poziom lub organ pionowy t.j. wirujacy dookola osi pionowej równiez nastawny na wymagany poziom.Dlatego znane kombajny zaopatrzone w organy ramionowe maja równiez i inne organy urabiajace. Roz¬ maitosc typów organów urabiajacych, ich ilosci i rozmieszczenia stwarza mozliwosc istnienia wielu odrebnych kombajnów o róznych cechach funkcjonalnych. Kombajny te bedace przedmiotem licznych patentów i wzorów uzytkowych sa budowane w dazeniu do osiagniecia nastepujacych zalet polaczonych w jednym kombajnie: wypad grubego sortymentu, praca dwukierunkowa, zdolnosc do samozawrebiania.Wiele znanych kombajnów z organami ramionowymi, zwanych dwukierunkowymi wykazuje znacznie gorsza prace w jednym kierunku niz w drugim, badz tez wykonuje pelny cykl pracy dopiero po powrotnym przejsciu przed czolem sciany. Maszyna faktycznie dwukierunkowa winna dokonywac kompletnego zabioru, czyli otwierac nowe czolo sciany wraz z otwarciem stropu i wyrównaniem spagu przy jednorazowym przejsciu w dowolnym kierunku. Wiele znanych kombajnów reklamowanych jako samozawrebiajace sie moze sie istotnie zawrebiac jedynie tylko przy okreslonym kierunku posuwu.Dotychczas zaden ze znanych kombajnów nie wypelnia w calej pelni wyzej wymienionych zadan. Szcze¬ gólnie korzystne jest nastepujace rozwiazanie kombajnu. Ma on dwa organy ramionowe zwrócone w przeciwnych$ 7334B kierunkach i dwa organy pionowe wspólosiowe wzgledem siebie umieszczone miedzy brgaridrtil tarnionowymi.Wszystkie te organy napedza jedna glowica. Kombajn obok zalet jak np. wypad grubego sortymentu spowodo¬ wany urabianiem glównie za pomoca organu ramionowego, ma nastepujace wady. Tylkoprzy jednym kierunku posuwu organy pionowe obracaja sie w kierunku korzystnym, który mozna okreslic jako kierunek nozy w chwili wcinania sie w calizne, zgodny z kierunkiem posuwu kombajnu. Jesli glowica z organami Urabiajacymi znajduje sie w samym srodku dlugosci kombajnu zdolnosc do samozawrebianiajest watpliwa, wymaga bowiem podsuwa¬ nia kombajnu do czola sciany pod bardzo malym katem. Jezeli glowica jest umieszczona na jednym koncu kombajnu samozawrebianie jest ograniczone do jednego tylko kierunku posuwu, gdyz jest oczywiste, ze w celu samozawrebiania nalezy maszyne zblizac do czola sciany organami urabiajacymi, a nie obudowa* Celem wynalazku jest dobór takich z posród znanych organów urabiajacych i takie ich rozmieszczenie lacznie z doborem i rozmieszczeniem znanych ladowarek, aby osiagnac kombajn istotnie samozawrebiajacy sie, dajacy wypad korzystnego sortymentu i pracujacy scisle w ten sam sposób z ta sama skutecznoscia przy posuwie w jednym kierunku, jak i w drugim.Cel ten zostal osiagniety przy oparciu urabiania glównie na pracy organu ramionowego, dzieki przyjeciu zasady, ze kazdy organ urabiajacy, nie tylko ramionowy, jest przeznaczony do pracy przy posuwie w jednym kierunku, wobec czego kazdy organ urabiajacy musi wystepowac w dwóch egzemplarzach przy czym rozmiesz¬ czenie tych organów jest scisle symetryczne wzgledem plaszczyzny prostopadlej do kombajnu przeprowadzonej przez srodek jego dlugosci.Praktycznie rozwiazanie kombajnu opartego na powyzszej zasadzie symetri sprowadzilo sie do doboru organów ramionowych i pionowych i na umieszczeniu w kombajnie dwóch glowic przy obu koncach z ciagni¬ kiem w srodku.Kombajn wedlug wynalazku ma w kazdej glowicy jeden organ ramionowy czyli trepaner i dwa wspólosio¬ we organy pionowe oraz ma dwie znane ladowarki odkladane ponad przenosnik w okresie, w którym dana , ladowarka nie pracuje.W porównaniu ze znanym kombajnem opisanym powyzej, kombajn wedlug wynalazku jest o tyle bardziej skomplikowany, ze ma wiecej o jeden zespól wspólosiowych pionowych organów oraz, ze ma dwie glowice z silnikami zamiast jednej. Jednakze osiagniete dzieki wynalazkowi zalety sowicie oplacaja te komplikacje.Doskonala symetria zapewnia prace równie skuteczna przy kazdym kierunku posuwu. Kazda glowica obraca swój organ ramionowy w tym samym kierunku, w którym jego praca jest optymalna niezaleznie od kierunku posuwu, oraz obraca ona ona swój zespól organów pionowych w kierunku optymalnym dostosowanym do kierunku posuwu, przy którym dana glowica znajduje sie na przodzie. Jak wspomniano powyzej optymalny kierunek obrotów dookola osi pionowej zalezy od kierunku posuwu. Umieszczenie glowic z organami urabiaja¬ cymi przy obu koncach kombajnu zapewnia latwosc samozawrebiania za pomoca glowicy przedniej przy danym kierunku posuwu. Podczas pracy kombajnu obie glowice moga równoczesnie obracac swe organy z tym, ze zasadniczo pracuja organy urabiajace glowicy przedniej. Obracanie organów glowicy tylnej majedynie znaczenie uzupelniajace urabianie badz ladowanie. W pewnych warunkach obracanie organów tylnej glowicy moze sie okazac zbedne. Dla tego jest przewidziana mozliwosc wylaczania jednej glowicy.Poza wymienionymi powyzej zaletami, które kombajn wykazuje w róznych warunkach geologicznych, okazalo sie, ze pracuje on szczególnie korzystnie w warunkach, w których lata przystropowa opada sama dajac najgrubszy sortyment, lecz do odpadniecia wymaga pewnego czasu. Wówczas organ pionowy glowicy przedniej moze byc obnizony, aby nie urabial laty, która sama odpadnie przewaznie zanim nadejdzie w dane miejsce glowica tylna. Jezeli w tym czasie lata przystropowa nie odpadla, pionowy organ tylnej glowicy ustawiony na odpowiedniej wysokosci straca te late. Do tego stracenia nie jest niezbedne obracanie organu w kierunku opty¬ malnym dla urabiania.Ponadto okazala sie korzystne zaopatrywanie kombajnu wedlug wynalazku w dwie odkladnie na odcinku miedzy glowicami. Przerzucaja one na przenosnik wegiel, który odpadl od stropu i przez to chronia go przed kruszeniem w zetknieciu z tylnym organem pionowym. Zarazem zwiekszaja one stabilnosc kombajnu posuwaja¬ cego sie po przenosniku, gdyz suna sie po spagu.Przedmiot wynalazku w przykladowym wykonaniu jest uwidoczniony na rysunku schematycznym. Fig. 1 tego rysunku przedstawia kombajn w widoku z góry, a fig. 3 przedstawia kombajn nadjezdzajacy w widoku czo¬ lowym.Kombajn ma przy obu koncach jednakowe glowice 1, z których kazda jest zaopatrzona w ramionowy organ 2, dolny pionowy organ 3, górny pionowy organ 4 i silnik 5. W srodkowym odcinku miedzy glowicami znajduje sie ciagnik 6 i skrzynka zaparatura elektryczna 7. Po obu koncach umieszczone sa ladowarki 8, przy-75340 3 mocowane do kombajnu obrotowo, aby nieczynna ladowarke mozna bylo odlozyc na przenosnik 9, po którym sie kombajnprzesuwa. .Strzalka na fig. 1 i fig. 2 wskazuje kierunek aktualnego posuwu przy którym przednia ladowarka 8 jest odlozona na przenosnik 9, zas tylna ladowarka 8 oparta jest na spagu i wykonuje prace. Strzalki na fig. 2 wskazuja kierunek obrotu pionowych organów 3 i 4.Kombajn jest zaopatrzony w dwie odkladnie 10 na odcinku miedzy glowicami 1.Charakterystyczna cecha kombajnu wedlug wynalazku polegajaca na jego symetri budowy jest widoczna na fig. 1 i 2. PL PL