Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 23.12.1974 75318 KI. 74c,10 MKP G08c 17/00 C L Y¦ ! L L NIA Urzedu Patentowego Filskiij Izeczypespolft] Ludowej Twórcy wynalazku: Andrzej Grzywak, Roman Oczko, Anatol Hatwich, Jerzy Pilch-Kowalczyk, Zbigniew Turczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Zaklad Elektroniki Górniczej, Tychy (Polska) Sposób i urzadzenie cyfrowe do bezprzewodowej rejestracji numerów kontrolnych górników w kopalniach glebinowych Wynalazek dotyczy sposobu i urzadzenia cyfrowego do bezprzewodowej rejestracji numerów kontrolnych górników w kopalniach glebinowych.Dotychczas znane sa sposoby i urzadzenia do rejestracji numerów kontrolnych górników polegajace na rejestracji znaczków metalowych z wybitym numerem kontrolnym przez markownie. Sposób ten polega na odbieraniu znaczka wmarkowni i przechowywaniu jego przez poszczególnych górników zjezdzajacych do podziemi kopalni. Po zakonczeniu pracy górnik po wyjezdzie z dolu kopalni zdaje znaczek z powrotem do markowni gdzie jest mechanicznie segregowany na tablicach kontrolnych. Brak znaczka na tablicy swiadczy o tym, ze górnik nie wyjechal z dolu kopalni i wówczas dozór wszczyna akcje poszukiwawcza.Wymieniony sposób posiada wady poniewaz jest bardzo pracochlonny z uwagi na koniecznosc zatrudnienia w markowniach wielu osób. Oprócz tego sposób ten nie gwarantuje jednoznacznej informacji o wyjezdzie z dolu górnika poniewaz, moze zaistniec sytuacja nieoddania znaczka przez zapomnienie. Oprócz tego znany jest sposób automatycznej rejestracji znaczków kontrolnych polegajacy na wkladaniu sperforowanej legitymacji górnika do speqalnych czytników przekazujacych informacje do odpowiedniego urzadzenia rejestrujacego i przetwarzaja¬ cego zaszyfrowany numer kontrolny oraz godzine zjazdu i wyjazdu.W urzadzeniach tych stosowane sa do odczytu czytniki mechaniczne lub fotoelektryczne, które w zapylo¬ nej atmosferze kopalnianej nie znalazly praktycznego zastosowania z uwagi na zawodnosc dzialania zapyleniem sie elementów czujników. Stosowane legitymacje indywidualne i znaczki kontrolne sa niewygodne w noszeniu i niepraktyczne w uzyciu, poniewaz latwo moga ulec zagubieniu w czasie pracy na dole oraz w przypadku katastrof górniczych wywolanych zawalami trudno zidentyfikowac zaginionego górnika, z uwagi na to, ze najczesciej znajduja sie w okryciach zewnetrznych odkladanych w czasie pracy dolowej.Ponadto sposób ten i urzadzenie wymaga kazdorazowego podejscia górnika do specjalnej aparatury przy zjezdzie i wyjezdzie oraz wlozenie przez górnika legitymacji do odpowiedniej szczeliny czytnika.Celem wynalazku jest umozliwienie szybkiej i pewnej rejestracji numerów kontrolnych górników pracuja¬ cych na dole kopalni i ulatwienie prowadzenia akcji ratowniczej. x2 75 318 Cel ten zrealizowano za pomoca sposobu do bezprzewodowej rejestracji numerów kontrolnych górników w kopalniach glebinowych za pomoca znanej pamieci stalej nadajnika gdzie jest zapisany numer kontrolny, który zostaje wyemitowany po ustaleniu ukladu start—stop w pozycje startowa odblokowujac bramke logiczna przepuszczajaca ciag impulsów, tak, ze ilosc impulsu ciagu jest równa ilosci komórek pamieci stalej powodujac równolegle zapelnienie licznika oraz przejscie ukladu start—stop do pozycji wyjsciowej i zablokowanie bramki logicznej przy czym sygnal zawierajacy informacje o numerze kontrolnym zostaje podany do odbiornika i urzadzenia rejestrujaco-testujacego wysylajacego zwrotnie do tego odbiornika sygnal potwierdzajacy popraw¬ nosc odbioru.Urzadzenie cyfrowe do bezprzewodowej rejestracji numerów kontrolnych zawiera nadajnik osobisty górnika wraz z pamiecia stala numeru kontrolnego górnika, licznik taktu polaczony z generatorem taktu i wejsciem zerujacym ukladu start-stop w ten sposób, ze bramka logiczna laczaca pamiec z generatorem jest otwarta dla liczby impulsów taktujacych w odpowiadajacej ilosci komórek pamieci stalej, przy czym wyjscie szeregowe z tej pamieci jest polaczone ze wzmacniaczem, antena nadawcza, natomiast przycisk w nadajniku polaczony jest z wejsciem ukladu start-stop zas odbiornik ma uklad odbiorczy polaczony z wejsciem urzadzenia rejestrujaco-testujacego oraz wzmacniaczem z indykatorem polaczonym z wyjsciem urzadzenia.Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku uwidoczniono w przykladowym rozwiazaniu na rysunku, który przedstawia schemat blokowy ukladu. Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku zawiera nadajniki osobiste A noszone stale przez wszystkich górników zjezdzajacych na dól kopalni. W wyznaczonych punktach na kopalni na przyklad dla nadszybia sa zainstalowane odbiorniki B przyjmujace bezprzewodowe fale elektromagnetyczne emitowane z nadajników A podczas przechodzenia górników w poblizu odbiornika B. Odbiorniki B polaczone sa przewodowo z urzadzeniem rejestrujaco-testujacym C, które stanowi na przyklad znana matematyczna maszyna cyfrowa.Nadajnik osobisty A zawiera pamiec stala 1 na przyklad numeru kontrolnego górnika, licznik taktów 2 polaczony z generatorem taktu 3 i wejsciem zerujacym ukladu start-stop 4, w ten sposób, ze bramka logiczna 5 laczaca pamiec 1 z generatorem 3 jest otwarta przez okres potrzebny do przepuszczenia liczby impulsów taktujacych odpowiadajacej ilosci komórek pamieci stalej 1. Wyjscie szeregowe z pamieci 1 jest polaczone ze wzmacniaczem modulowanym wielkiej czestotliwosci 7 wspólpracujacym z antena nadawcza 8. Do uruchomienia transmisji sluzy przycisk 6 w nadajniku A polaczony z wejsciem wpisujacym ukladu start-stop 4.Odbiornik B zawiera uklad odbiorczy 15 zlozony z anteny odbiorczej 9 polaczony ze wzmacniaczem odbiorczym wielkiej czestotliwosci 10, detektorem 11 i wzmacniaczem sygnalu zakodowanego 12, którego wyjscie jest przewodowo polaczone z wejsciem urzadzenia rejestrujaco-testujacego C. Wyjscie urzadzenia rejestrujaco-testujacego C jest polaczone ze wzmacniaczem sygnalizacji 13 i indykatorem 14 umieszczonym w odbiorniku B.Zasada sposobu i dzialania urzadzenia wedlug wynalazku polega na tym, ze w pamieci stalej 1 jest zapisany numer kontrolny górnika, który zostaje wyemitowany po nacisnieciu przycisku 6, ustawiajacego uklad start-stop 4 w pozycje startowa. Bramka logiczna 5 zostaje wówczas odblokowana przepuszczajac do pamieci stalej 1 ciag impulsów taktujacych z generatora 3, przy czym ilosc impulsów w ciagu jest równa ilosci komórek pamieci stalej 1, powodujac równolegle zapelnienie licznika 2, przejscie ukladu start-stop 4 do pozycji wyjsciowej i zablokowanie bramki logicznej 5.Stan pamieci stalej 1 zostaje wyprowadzony na zewnatrz poprzez wzmacniacz modulowany 7 i antene nadawcza 8 w formie szeregowego kodu binarnego. W przypadku gdy nadawanie odbywa sie w zasiegu dzialania odbiornika B wówczas sygnaly z nadajnika A zostaja odebrane przez antene odbiorcza 9 i sa wzmacniane we wzmacniaczu 10. Zmodulowany sygnal na wyjsciu wzmacniacza 10 ulega detekcji w detektorze 11 i jest podany na wzmacniacz sygnalu zakodowanego 12 który przekazuje ten sygnal na wejscie urzadzenia rejestrujaco-testuja¬ cego C. Wynik testowania zostaje zwrotnie podany do odbiornika B, sterujac wzmacniacz sygnalizacji 13 i indykator 14 umozliwiajac wydanie zezwolenia na przejscie górnika tylko wprzypdku przekazania do urzadzenia rejestrujaco-testujacego C poprawnego, nieznieksztalconego sygnalu, okreslajacego numer kontrolny górnika. PL PL