Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 18.03.1975 74941 KI. 63g,23 MKP B62k 15/00 • Twórca wynalazku: Roman Wasikowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Rowerowe „Predom-Ro- met", Bydgoszcz (Polska) Zamek zawiasowy skrzynkowy do ram rowerów skladanych Przedmiotem wynalazku jest zamek zawiasowy skrzynkowy do ram rowerów skladanych stoso¬ wany w celu ulatwienia transportu i przechowy¬ wania rowerów, które w stanie zlozonym maja mniejsze wymiary gabarytowe.Znany jest obecnie zamek zawiasowy do ram rowerów skladanych zbudowany z dwóch wytlo¬ czonych z blachy czesci, które po zlozeniu przy¬ bieraja ksztalt prostokatnej skrzynki. Jedna czesc zawiasu tworzy wieko skrzynki, a druga tworzy dno skrzynki i dwie scianki boczne. Obie czesci zamka sa polaczone w jednym koncu przy pomo¬ cy sworznia, na którym moga sie obracac, a w drugim koncu przy pomocy zacisku gwintowo- -mimosrodowego.Sworzen przechodzi przez otwory w sciankach bocznych skrzynki i przez tulejke utworzona przez zawiniecie krawedzi wieka skrzynki. Przeciwlegla krawedz wieka skrzynki jest równiez zawinieta tworzac tulejke podzielona na dwie czesci przez szczeline wycieta w srodku jej dlugosci. Przez te tulejke przechodzi os mimosrodowa z dzwignia, przy czym na mimosrodzie obraca sie sruba ocz¬ kowa z nakretka osadzona w szczelinie wycietej w srodku szerokosci zamka.Polaczenie obu czesci zamka odbywa sie przez lekkie dokrecenie nakretki opartej o brzegi szcze¬ liny wycietej w dnie skrzynki i nastepnie silne dociagniecie sruby przez obrót dzwignia osi mi- mosrodowej. Zamek zawiasowy w rowerach skla- 15 20 25 30 danych jest obciazony zlozonym ukladem sil, ale decydujace znaczenie ma obciazenie momentem zginajacym dzialajacym w plaszczyznie symetrii ramy. W zamku zawiasowym moment zginajacy przenoszony jest z jednej czesci zamka na druga czesc zamka poprzez dwie pary sil. Jedna para sil dziala w jednym koncu zamka na polaczenie sworzniowe, a druga para sil dziala na drugim koncu zamka na polaczenie mimosrodowo-gwin- towe. Wada tego polaczenia jest mocowanie jedna sruba usytuowana w plaszczyznie obojetnej zgi¬ nanej belki.Para sil potrzebna do przeniesienia momentu zginajacego powstaje w ten sposób, ze na srube dziala sila rozciagajaca, a druga sila o przeciw¬ nym zwrocie powstaje na dociskanych do siebie powierzchniach styku obu czesci zamka. Odleglosc miedzy tymi dwiema silami jest niewielka i wy¬ nosi w przyblizeniu polowe szerokosci zamka. Im mniejsza odleglosc miedzy silami tworzacymi pare sil tym wieksze musza byc same sily, aby prze¬ niesc dany moment. Wystepujace duze sily powo¬ duja, ze caly zamek jest dosc masywny i ciezki, a ciezar jest bardzo waznym parametrem w ro¬ werach skladanych.Dla uzytkownika jest poza tym niewygodna ko¬ niecznosc manipulowania i nakretka i dzwignia mimosrodowa. a dla prawidlowego zacisniecia zamka trzeba dokladnie, z duzym wyczuciem do¬ krecic nakretke do najlepszego polozenia, czego 74 94174 941 3 nie powinno sie wymagac od przecietnego uzyt¬ kownika.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci, zas zadaniem opracowanie urzadzenia zamykajacego do zamków zawiasowych skrzynkowych dajacego polaczenie obu czesci zamka w dwóch miejscach jak najbardziej od sie¬ bie oddalonych, tak aby odleglosc miedzy silami tworzacymi pare sil przenoszacych moment byla jak najwieksza.Zadanie to , zostalo rozwiazane w ten sposób, ze zamek ma urzadzenie zamykajace zlozone z osi mocujacej i sruby oczkowej z nakretka. Os mocu¬ jaca jest umieszczona w zawinieciu krawedzi wieka skrzynki, a sruba oczkowa jest osadzona nieobrotowo na tej osi mocujacej w srodku jej dlugosci i moze sie obracac wraz z nia w szczeli¬ nie wycietej w srodku szerokosci zamka w obu jego czesciach. Na wystajacych koncach osi mo¬ cujacej wykonane sa po dwa symetryczne splasz¬ czenia, natomiast w kazdej ze scianek bocznych skrzynki jest wykonany otwór o srednicy dopaso¬ wanej do srednicy osi mocujacej i wycieta jest szczelina o szerokosci odpowiadajacej splaszczeniu na koncach osi mocujacej.Zaleta tego zamka jest uzyskanie polaczenia w dwóch odleglych od siebie miejscach dzieki czemu odleglosci miedzy silami tworzacymi pare sil prze¬ noszacych moment jest duza, równa w przyblize¬ niu szerokosci zamka. Dzieki temu sily te sa mniejsze i caly zamek moze byc mniej masywny, lzejszy dajac w efekcie obnizenie ciezaru calego roweru, na co wplywa równiez brak dzwigni.Równiez mocowanie zamkniecia jest latwiejsze, gdyz polega tylko na obrocie sruby oczkowej ra¬ zem z osia i dokreceniu nakretki. Dokrecenie na¬ kretki zabezpiecza przed otwarciem sie zamka, usuwa luzy i dodatkowo usztywnia cale pola¬ czenie.Przedmiot wynalazku jest w przykladzie wyko¬ nania pokazany na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zamek w stanie otwartym w widoku z przodu, fig. 2 zamek w stanie pólotwartym w widoku z góry, fig. 3 zamek w stanie zamknietym w widoku z góry, fig. 4 odmiane zamka w stanie otwartym w widoku z przodu, fig. 5 odmiane zamka w stanie pólotwartym w widoku z góry, a fig. 6 przedstawia odmiane zamka w stanie za¬ mknietym w widoku z góry.Zamek wedlug wynalazku jest zbudowany z dwóch wytloczonych z blachy czesci, które po zlo¬ zeniu razem przybieraja ksztalt prostokatnej skrzynki. Jedna czesc zamka stanowi wieko 1 skrzynki, a druga czesc tworzy dno 2 skrzynki dwie scianki boczne 3. Obie czesci sa polaczone ze soba w jednym koncu za pomoca sworznia 4, na którym moga sie obracac, a w drugim koncu za pomoca urzadzenia zamykajacego. Urzadzenie zamykajace sklada sie z osi mocujacej 5 i sruby oczkowej 6 z nakretka 7.Os mocujaca 5 jest umieszczona w zawinieciu krawedzi 8 wieka 1 skrzynki, a sruba oczkowa 6 jest osadzona nieobrotowo na tej osi mocujacej 5 w srodku jej dlugosci i moze sie obracac wraz z nia w szczelinie 9 wycietej < w zawinieciu kra¬ wedzi 8 i w szczelinie 10 wycietej w dnie 2 skrzynki. Na wystajacych koncach osi mocujacej 5 wykonane sa po dwa symetryczne splaszczenia 9 11. W kazdej ze scianek bocznych 3 skrzynki jest wykonany otwór 12 o srednicy dopasowanej do srednicy osi mocujacej 5 i wycieta jest szczelina 13 o szerokosci odpowiadajacej splaszczeniu 11 na koncach osi mocujacej 5. Splaszczone konce 11 osi mocujacej 5 wchodza przez szczeliny 13 w otwory 12 i po obróceniu osi mocujacej 5 o kat 90° powoduja polaczenie obu czesci zamka. Dokrece¬ nie nakretki 7 zabezpiecza przed otwarciem sie zamka, usuwa luzy i dodatkowo usztywnia pola- 15 czenie.Zamek wedlug wynalazku moze tworzyc tez rózne odmiany zaleznie od zastosowania róznych szcze¬ gólów konstrukcyjnych. Na koncach osi mocuja¬ cej 5 moze byc wykonane po jednym splaszczeniu 20 14 do polowy srednicy osi mocujacej 5, natomiast w kazdej z bocznych scianek 3 skrzynki wykonac trzeba wtedy pólkoliste wyciecia 15 o srednicy do¬ pasowanej do srednicy osi mocujacej 5. Korzystne jest równiez wykonanie szczelin 9 i 10 ponizej 25 srodka szerokosci zamka, wtedy sruba oczkowa 6 bedzie osadzona na osi mocujacej 5 ponizej srodka jej dlugosci. PL PL