Pierwszenstwo: 11.02.1972 (P. 153444) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 18.04.1975 74930 KI. 68b,7/02 MKP E05c 7/06 _.. -—-f* Twórca wynalazku: Zenon Tabaczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Konstrukcyjno-Mechani- zacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Blokada drzwiowa pomieszczenia probierczego w laboratorium wysokonapieciowym Przedmiotem wynalazku jest blokada drzwiowa pomieszczenia probierczego w laboratorium wyso¬ konapieciowym, zabezpieczajaca osoby przeprowa¬ dzajace badania przed porazeniem wskutek wej¬ scia do pomieszczenia probierczego przy nie wy¬ laczonym napieciu zasilajacym transformator pro¬ bierczy.Zgodnie z obowiazujacymi przepisami zalacze¬ nie napiecia zasilajacego transformator probierczy ukladu pomiarowego sluzacego do prób napiecio¬ wych i badania wytrzymalosci dielektrycznej po¬ winno byc niemozliwe, jesli drzwi prowadzace do pomieszczenia probierczego sa otwarte. Równiez otwarcie tych drzwi w czasie przeprowadzania prób powinno spowodowac samoczynne i bez¬ wzglednie pewne wylaczenie zasilania transforma¬ tora probierczego. Zgodnie z tymi przepisami gwa¬ rancje wylaczenia spod napiecia transformatora probierczego daje sprawdzalne naocznie przerwa¬ nie obwodu zasilajacego autotransformator regu¬ lujacy napiecie pierwotne tego transformatora.Znany sposób blokady drzwi wejsciowych do pomieszczenia probierczego stanowiska wysoko¬ napieciowego polega na stosowaniu dwudzielnego zlacza przewodowego. Czesc gniazdowa tego zla¬ cza jest zawieszona na laczonym odcinku przewo¬ du u futryny drzwi, a czesc wtykowa u ich skrzy¬ dla. Polaczenie obu czesci zlacza jest mozliwe po domknieciu drzwi.Glówna wada tego sposobu jest to, ze przy du- 15 20 25 80 2 zych pierwotnych pradach znamionowych trans¬ formatorów probierczych rzedu kilkuset amperów nie mozna do laczenia i przerywania obwodu za¬ silajacego autotransformatory zastosowac zlacza wiszacego, bo nie ma zlacz o tak duzej obciazal¬ nosci. Dlatego stosuje sie z koniecznosci takie zla¬ cze w obwodzie pomocniczym, to znaczy w obwo¬ dzie cewki stycznika, którego styki znajduja sie w obwodzie zasilajacym autotransformator. Taki sposób zastepczy nie daje pewnosci wylaczenia za¬ silania autotransformatora, bo stycznik moze za¬ wiesc, a przy tym jego styki nie sa widoczne.Powstaje wiec sprzecznosc miedzy wymaganiami przepisów i koniecznoscia zapewnienia bezwzgled¬ nego bezpieczenstwa, a ograniczonym stopniem bezpieczenstwa osiaganym w rzeczywistosci przez stosowanie takiego sposobu.Inna wada znanego rozwiazania blokady drzwio¬ wej polegajacego na wykorzystaniu zlacza przewo¬ dowego jest narazanie na czeste zginanie odcinków przewodu zakonczonych polówkami zlacza, co pro¬ wadzi z czasem do uszkodzen przewodu.W celu unikniecia przedstawionych wad bloka¬ dy wytyczono sobie zadanie takiego jej rozwiaza¬ nia, którego stosowanie nie byloby limitowane war¬ toscia pradu znamionowego autotransformatora i transformatora probierczego i nie prowadzilo do uszkodzen przewodów ukladu pomiarowego, a przy tym dawalo gwarancje zupelnego bezpieczenstwa 74 93074 930 nawet w przypadkach duzego roztargnienia per¬ sonelu obslugujacego stanowisko probiercze.Zgodnie z wytyczonym zadaniem rozwiazanie blokady drzwiowej polega wedlug wynalazku na tym, ze na futrynie drzwi zamocowane sa dwa nieruchome styki szczekowe polaczone z przewo¬ dami obwodu zasilajacego autotransformator i je¬ den nieruchomy sprezysty styk plaski polaczony z przewodem obwodu cewki stycznika, który ma zestyki w obwodzie zasilajacym autotransformator.Wspólpracujacy z tymi stykami nozowy styk ru¬ chomy jest zamocowany obrotowo na skrzydle drzwi. Ponadto w skrzydle drzwi jest umieszczony rygiel, który zostaje wprowadzany do gniazda w futrynie drzwi wskutek nacisku na niego czesci stozkowej klucza sluzacego do zamykania styku ruchomego. Styk ruchomy w stanie otwarcia jest zablokowany sprezysta zapadka, a jego odbloko¬ wanie nastepuje pod wplywem nacisku klucza, gdy ten zostanie wsuniety w otwór mechanizmu napedowego styku ruchomego.Plaski styk sprezysty jest zamocowany na fu¬ trynie drzwi w taki sposób, ze jego powierzchnia stykowa znajduje sie ponizej górnych krawedzi powierzchni stykowych styków szczekowych w zwiazku z czym przy zamykaniu zestyków jego kontakt ze stykiem nozowym nastepuje pózniej niz styków szczekowych, a utrata kontaktu przy otwieraniu zestyków wczesniej niz styków szcze¬ kowych.Klucz sluzacy do napedzania styku ruchomego ma zaczep, który uniemozliwia wyjecie tego klu¬ cza z gniazda w skrzydle drzwi w kazdej pozycji styku ruchomego, róznej od skrajnej pozycji w stanie otwarcia.Dzieki takiemu rozwiazaniu blokady drzwiowej niemozliwe jest zalaczenie zasilania autotransfor¬ matora i transformatora probierczego przy nie¬ domknietych drzwiach prowadzacych do pomie¬ szczenia probierczego. Rygiel zamocowany w skrzy¬ dle drzwi i wchodzacy w gniazdo w futrynie blo¬ kuje zamkniete drzwi i zapobiega narazeniu sty¬ ków na obciazenie mechaniczne. W celu otwarcia drzwi konieczne jest uprzedzenie otwarcia zesty¬ ków i doprowadzenie styku ruchomego do skraj¬ nej pozycji otwarcia, a nastepnie przez wyjecie klucza zablokowanie tego styku i odryglowanie drzwi.Blokada wedlug wynalazku moze byc zastoso¬ wana do ukladów wyposazonych w transformatory probiercze dowolnej mocy. Jest ona w pelni zgod¬ na z wymaganiami przepisów. Nie wymaga sto¬ sowania przewodów gietkich i pozwala uniknac narazania przewodów na dzialanie sil mechanicz¬ nych i przeginania.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia uklad elektryczny blokady w powia¬ zaniu z obwodami ukladu pomiarowego, fig. 2 wi¬ dok z czesciowymi przekrojami blokady od strony wnetrza pomieszczenia probierczego, a fig. 3 czesc blokady zamocowanej w skrzydle drzwi.W stanie otwarcia zestyków blokady, nozowy styk ruchomy 1 jest zablokowany zapadka sprezy¬ sta 2 wchodzaca w rowek jego mechanizmu nape¬ dowego 3 zamocowanego na skrzydle 4 drzwi. Po wlozeniu klucza 5 nastepuje odgiecie zapadki 2 B i odblokowanie styku ruchomego 1. Podczas wkla¬ dania klucza 5, powierzchnia jego czesci stozko¬ wej 6 naciska na podstawe rygla 7 powodujac, po pokonaniu oporu sprezyny 8 stabilizujacej ten ry¬ giel 7 w polozeniu spoczynkowym, wsuniecie go 10 do gniazda 9 w futrynie 10 drzwi. Wlozenie klu¬ cza 5 i odblokowanie styku ruchomego 1 jest wiec mozliwe tylko przy dokladnym domknieciu drzwi, to znaczy wtedy, gdy rygiel 7 znajduje sie naprze¬ ciw gniazda 9. Po odblokowaniu styku ruchomego 15 1 powoduje sie za pomoca klucza 5 jego obrót w kierunku szczekowym styków nieruchomych 11, 12 i sprezystego styku nieruchomego 13 zamoco¬ wanych na futrynie 10 drzwi. Podczas zamykania zestyków styk ruchomy 1 wchodzi najpierw w 20 stycznosc ze stykami szczekowymi 11 i 12, które sa polaczone z przewodami 14 i 15 wchodzacymi w sklad obwodu zasilajacego autotransformator 16 ukladu pomiarowego, a dopiero pod koniec obrotu styka sie ze stykiem sprezystym 13, polaczonym 25 z przewodem 17 obwodu cewki 18 stycznika ma¬ jacego -zestyki 19 w obwodzie zasilajacym auto¬ transformator 16. Dzieki temu zamykanie zestyków styku nozowego 1 ze stykami szczekowymi 11 i 12 w obwodzie zasilania odbywa sie bez przeplywu 30 pradu. Przerywanie tego obwodu wskutek otwie¬ rania styku nozowego 1 jest równiez bezpradowe, bo najpierw zostaje wylaczony obwód cewki 18 stycznika, który przy prawidlowym dzialaniu swy¬ mi zestykami 19 wczesniej przerwie obwód zasi- 35 lajacy autotransformator 16, niz styk ruchomy 1 straci stycznosc ze stykami szczekowymi 11 i 12.We wszystkich polozeniach styku ruchomego 1, róznych od skrajnej pozycji stanu wylaczenia, klucz 5 jest blokowany w skrzydle 4 drzwi za 40 pomoca zaczepu 20. Otwarcie drzwi pomieszczenia probierczego przy wylaczonym zasilaniu autotrans¬ formatora 16 jest mozliwe dopiero po wyjeciu klucza 5, to znaczy po zablokowaniu styku rucho¬ mego 1 przez zapadke 2 i przesunieciu przez spre- 45 zyne 8 rygla 7 do pozycji spoczynkowej.Zakres stosowania blokady drzwiowej wedlug wynalazku nie ogranicza sie do pomieszczen pro¬ bierczych laboratoriów wysokonapieciowych i mo¬ ze byc rozszerzony na inne pomieszczenia, w któ- 50 rych jest wymagane samoczynne wylaczenie napie¬ cia przed otwarciem drzwi. 55 PL PL