Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.02.1975 74742 KI. 21c,72 MKP H02h 9/04 3ibliotgkT| "V? Twórcy wynalazku: Stanislaw Kulas, Jerzy Burkacki, Jerzy Urban, Ka¬ zimierz Zglinski, Edward Skowronski, Jerzy Niebuda Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Wytwórcze Aparatury Wysokiego Napiecia im. Dymi¬ trowa, Warszawa (Polska) Zamkniecie do odgromników zaworowych wysokiego napiecia jedno- lub wieloczlonowych Przedmiotem wynalazku jest zamkniecie do od¬ gromników zaworowych jedno- lub wieloczlonowych przeznaczone do uszczelniania i zabezpieczania prze¬ ciwwybuchowego odgromników.W dotychczasowych rozwiazaniach odgromniki zaworowe sa zamykane z, reguly za pomoca pokryw przykrecanych do metalowego okucia w postaci me¬ talowego pierscienia osadzonego na izolatorze por¬ celanowym, przy czym uszczelnienie odgromnika uzyskuje sie za pomoca uszczelki gumowej umie¬ szczonej pomiedzy porcelana a metalowa naklad¬ ka, która po zamocowaniu do pierscienia utrzymu¬ je staly nacisk na uszczelke.Wszystkie elementy okucia jak tez pokrywy sa wykonane jako odlewy i sa laczone ze soba za po¬ moca srub. Opisane konstrukcje posiadaja szereg niedogodnosci, polegajacych miedzy innymi na trud¬ nej i pracochlonnej obróbce skomplikowanych czes¬ ci oraz koniecznosci stosowania metalowego krazka i lutowanego wkreta w membranie metalowej ce¬ lem umozliwienia przeplywu pradu z sieci przez iskiernik do ziemi. Stosowanie powyzszego krazka zmniejsza kanal wyplywu gazów, a polaczenie kraz¬ ka z membrana za pomoca lutowanego wkreta utrudnia rozrywanie sie membrany przy eksplozji.Niezaleznie od powyzszego, stosowane dotychczas konstrukcje posiadaja duzy ciezar oraz duze wy¬ miary geometryczne.Znane sa równiez rozwiazania, w których zamiast pokrywy przykrecanej stosuje sie pokrywy sprezy- 20 ste, wciskane w odpowiednio profilowany otwór wewnetrzny okucia odgromnika. W takim przypad¬ ku wystepuja wady wynikajace z trudnosci utrzy¬ mania odpowiedniej szczelnosci zamkniecia od¬ gromnika. Takie rozwiazania nie nadaja sie jednak do stosowania w odgromnikach z zabezpieczeniem przeciwwybuchowym.Celem wynalazku jest wyeliminowanie opisanych wyzej niedogodnosci, a zwlaszcza wyeliminowanie drogich odlewanych czesci oraz polaczen srubowych, zadaniem zas jest opracowanie prostej i lekkiej kon¬ strukcji okucia odgromnika i zamkniecia, które spel¬ nia role elementu mocujacego i uszczelniajacego oraz elementu zabezpieczajacego niezawodnie od¬ gromnik przed eksplozja i zniszczeniem.Cel ten zostal w znacznej mierze osiagniety dzie¬ ki konstrukcji zamkniecia do odgromników wyso¬ kiego napiecia wedlug wynalazku, w którym oku¬ cie w postaci odpowiednio uksztaltowanego pierscie¬ nia z kolnierzem zewnetrznym, posiadajacym otwo¬ ry do laczenia ze soba poszczególnych czlonów od¬ gromnika jest osadzone na izolatorze za pomoca odpowiedniego spoiwa na przyklad kitu siarkowego.Wewnetrzna powierzchnia srodkowego otworu oku¬ cia posiada pierscieniowy kanal, którego górna kra¬ wedz jest podzielona na segmenty w postaci za¬ czepów równomiernie rozmieszczonych na jej obj wodzie. Zamkniecie srodkowego otworu okucia sta¬ nowi plaski .pierscien zaciskowy, spoczywajacy na membranie i profilowej uszczelce elastycznej, ulo- 7474274742 3 zonych na czolowej powierzchni izolatora, które w znany sposób zamykaja i uszczelniaja komore od¬ gromnika, przy czym pierscien zaciskowy jest do¬ ciskany od góry plaskim pierscieniem rygulujacym, którego krawedz zewnetrzna posiada wystepy, któ¬ re po scisnieciu uszczelki i obróceniu pierscienia ryglujacego o odpowiedni kat sa usytuowane pod zaczepami, zabezpieczajac tym samym zamkniecie i uszczelnienie komory odgromnika.Dzieki konstrukcji zamkniecia do odgromników wedlug wynalazku wyeliminowane zostaly calkowi¬ cie polaczenia srubowe, a drogie odlewane czesci zostaly zastapione przez elementy tloczone z bla¬ chy. Dzieki temu uproszczona zostala znacznie kon¬ strukcja zamkniecia oraz zmniejszony jej ciezar i wymiary geometryczne. Takie rozwiazanie znacz¬ nie poprawilo równiez zabezpieczenie przeciwwy¬ buchowe odgromnika, dzieki temu, ze membrana nie posiada zadnych dodatkowych elementów, które utrudniaja jej rozrywanie sie.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykla¬ dzie jego wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny zamkniecia odgromnika, natomiast fig. 2 — zam¬ kniecie to widziane z góry.Okucie 1 odgromnika w formie odpowiednio uksztaltowanego pierscienia jest osadzone na izola¬ torze 7 za pomoca lepiszcza na przyklad kitu siar¬ kowego. Na wewnetrznej, cylindrycznej powierzch¬ ni otworu okucia jest wykonany kanal pierscienio¬ wy o przekroju prostokatnym, którego górna kra¬ wedz jest podzielona na segmenty, tworzace zacze¬ py 2 równomiernie rozmieszczone na obwodzie we¬ wnetrznym srodkowego otworu okucia 1. Zacze¬ py 2 sa utworzone przez wybranie materialu pomie¬ dzy nimi na glebokosc dna pierscieniowego kanalu, wykonanego na wewnetrznej, cylindrycznej powie¬ rzchni otworu okucia.Zamkniecie komory odgromnika stanowi pierscien zaciskowy 3, który spoczywa na metalowej mem¬ branie 6, ulozonej na profilowej, pierscieniowej uszczelce 5. Pierscien zaciskowy 3 posiada na swoim obrzezu wystepy rozmieszczone równomiernie na jego obwodzie zewnetrznym. Profil tego pierscienia odpowiada profilowi srodkowego otworu okucia 1, przy czym wystepy na jego obwodzie mieszcza sie pomiedzy zaczepami 2. Pierscien ryglujacy 4 po¬ siada taki sam obrys zewnetrzny jak pierscien za¬ ciskowy 3, przy czym wewnetrzny jego otwór jest 5 przykryty prowadnica gazów 8, której wylot jest usytuowany na zewnatrz okucia 1."Zamkniecia odgromnika dokonuje sie w ten spo¬ sób, ze po scisnieciu pakietu utworzonego z piers¬ cienia zaciskowego 3, membrany 6 i uszczelki 5, 10 wklada sie pierscien ryglujacy 4, który spoczywa po wlozeniu na pierscieniu zaciskowym 3, nastep¬ nie zas obraca sie go o pewien kat wokól jego osi symetrii w ten sposób, aby wystepy na jego obwo¬ dzie znalazly sie pod zaczepami 2. Po zwolnieniu 15 nacisku, rozprezajaca sie uszczelka 5 powoduje scisle zakleszczenie sie pakietu pierscieni i mem¬ brany. PL PL