Pierwszenstwo: 14.06.1971 (P. 148791) Zgloszenie ogloszono: 20.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 14.02.1975 KI. 21f,40 MKP HOlk 3/18 Twórcy wynalazku: Jan Kmieciak, Józef Szczepaniak, Gustaw Karczma- rzyk, Stanislaw Kazimierski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Maszyn i Urzadzen Tech¬ nologicznych „Unima", Warszawa (Polska) Urzadzenie do trzonkowania i kontrolowania zarówek Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do trzon¬ kowania d [kontrolowania zarówek, szczególnie przy¬ datne do samochodowych zarówek stopowych i za¬ rówek niskonapieciowych do projektorów, mikro¬ skopów i innych ukladów optycznych.Dotychczas znane i stosowane urzadzenia do trzonkowania i kontrolowania zarówek przystoso¬ wane sa do samoczynnego wykonywania nastepuja¬ cych czynnosci technologicznych: wypalanie (utwar¬ dzanie) spoiwa trwale laczacego trzonek z banka wypompowanej zarówki, obcinanie nadmiaru wy¬ stajacych z trzonka doprowadników praidiu, nakla¬ danie pasty lutowniczej i przylutowywamie dopro- wadników pradu do elementów kontaktowych trzonka, wyswiecanie zarówek, kontrolowanie zaró¬ wek na brak przerwy w obwodzie elektrycznym i wyrzucanie .do pojemnika braków zarówek nie- swiecacych oraz usuwanie z pozycji urzadzenia do¬ brych zarówek gotowych, do dalszych czynnosci kontrolnych. Taki zakres zautomatyzowanego pro- ceisiu technologicznego na lurzadzennai do tazankowania i koniteoloiwaniiia zarówek jesit niewystarczajacy i wy¬ maga jsitosowania dodatkowych czyjnno,sci, wykony¬ wanych przewiainiie recznie. Podsitawowym manka¬ mentem teMegio "urzadzejnaa jest bnak mozliwosci katowego luistawiainia polozenia zarnJika zarówki wzgledom bagnetowych zaczepów trzonka oraz kon- itrolowaniie wysokosci zarnika, to jest jego odleglosci od bagnetowych zaczepów tmzonlka. Reczne wykony- wianie tych (Eynniosci jest pracochlonne i nie gwa- 10 15 20 25 2 mamituje dobrej jiakosioi gotowych zarówek. Oelem wynalazku jest' ziautarratyzowainie czynnosci ka,to- wegio ustawiania polozenia zannika wzgledem ba¬ gnetowych zaczepów trzonka ionaiz ziaiuitomatyzowa- nie koinitrolowanaia wysokosci zannika.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie odpo¬ wiedniego urzadzenia ,do trzonkowania i kontrolo¬ wania zarówek, wyposazonego w oprzyrzadowanie do zautomatyzowanego wykonywania dodatkowych czynnosci technologicznych. , Urzadzenie do trzonkowania i kontrolowania za¬ rówek wedlug wynalazku przedstawione jest na za¬ laczonych rysunkach, na których fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie o tasmowej glowicy, w wi¬ doku z góry, fig. 2 przedstawia przyrzad do katowe¬ go ustawiania polozenia zarnika wzgledem bagne¬ towych zaczepów trzonka, w czesciowym przekroju, fig. 3 — uklad kontrolowania zarówek na zwarcia doprowadników pradu wewnatrz trzonków i wyeli¬ minowania takich zarówek z dalszych czynnosci technologicznych, a fig. 4 — uklad kontrolowania zarówek na wysokosc zarnika i tolerancje kata mie¬ dzy osia zarnika i osia bagnetowych zaczepów trzon¬ ka oraz wyeliminowania zarówek o zlej wysokosci zarnika, lub zlym kacie.Jak uwidoczniono na rysunku fig. 1 urzadzenie do . trzonkowania i kontrolowania zarówek sklada sie z roboczych pozycji 1, przymocowanych do tasmowej glowicy 2, poruszanej ruchem cyklicznie przerywa¬ nym z tym, ze w miejscach postoju roboczych pozy- 7467074670 3 4 cji 1 na stole 3 urzadzenia umieszczone sa przyrza¬ dy do wykonywania czynnosci technologicznych i uklady kontrolujace, pirzy czym .przyrzad 4, szcze¬ gólowo przedstawiony na rysunku fig. 2, samoczyn¬ nie koryguje katowe ustawienie zarnika wzgledem osi przechodzacej przez bagnetowe zaczepy trzonka.Przed nim usytuowany jest uklad 5 do kontrolowa¬ nia zarówek na przerwy w skretkach i zwarcia doprowadników pradu wewnatrz trzonków i wyeli¬ minowania takich zarówek z dalszych czynnosci technologicznych, szczególowo uwidoczniony na ry¬ sunku fig. 3. Przy nastepnych pozycjach roboczych 1 umieszczony jest zestaw palników 6, sluzacych do wypalania spoiwa trwale laczacego trzonki z banka¬ mi wypompowanych zarówek, a nastepnie znajduja sie przyrzady 7 do nakladania pasty Lutowniczej na elementy kontaktowe trzonków i przyrzady 8 do przylutowywania doprowadników pradu do tych elementów kontaktowych. Wreszcie umieszczony jest uklad 9 do wyswiecania zarówek skokowo regulo¬ wanym napieciem. Jako koncowe wyposazenie znaj¬ duja sie: uklad 10 do kontrolowania obwodu prado¬ wego zarnika pomocniczego, w przypadku produko¬ wania zarówek dwuswiatlowych, oraz uklad 11 do kontrolowania obwodu pradowego zarnika glównego i uklad 12 do kontrolowania zarówek na wysokosc zarnika i tolerancje odchylenia zarnika od osi ba¬ gnetowego trzonka oraz wyeliminowania zarówek o zlej wysokosci zarnika lub nadmiernym odchyle¬ niu zarnika od osi bagnetowego trzonka. Ostatnim wyposazeniem urzadzenia do trzonkowania zarówek jest wyrzutnik 13 dobrych zarówek, przeznaczonych do pakowania.Przedstawiony na rysunku fig. 2 przyrzad 4, slu¬ zacy do katowego ustawiania polozenia zarnika wzgledem bagnetowych zaczepów trzonka, sklada sie z zespolu szczek 14 umieszczonych obrotowo na tule i 15, osadzonej na glównym tubusie 16 ukladu optycznego 17.Pod optycznym ukladem 17 usytuowany jest od¬ czytujacy ekran 18, który wyposazony jest w ze¬ staw swiatloczulych elementów 19, odczytujacych polozenie zarnika i przekazujacych ta informacje do grupy sterujacych przekazników 20, które zaleznie od potrzeby uruchamiaja elektryczny silnik 21. Ruch obrotowy elektrycznego silnika 21 jest przenoszony slimakiem 22 na kolo slimakowe 23, przymocowane trwale do tulei 15, która obracajac sie powoduje obrót umieszczonego na niej zespolu szczek 14. Ze¬ spól szczek 14 zaciskany jest na bance korygowanej zarówki przy pomocy pneumatycznego isilownika 24, który jest wlaczony na czas postoju roboczych po¬ zycji 1 krzywka 25.Przyrzad 4 z chwila zatrzymania sie przy nim ro¬ boczej pozycji 1 zawierajacej zarówke przewidziana do korygowania ustawienia kata miedzy osia zarni¬ ka j osia przechodzaca przez bagnetowe zaczepy trzonka, krzywka 25 wlacza pneumatyczny silownik 24 zaciskajacy zespól sizczek 14 ma bance zarówki.Jednoczesnie zespól kontaktów 26 wlacza napiecie na zarówke, która swiecac powoduje za pomoca ukla¬ du optycznego 17 powstanie obrazu jej zarnika na odczytujacym ekranie 18. Jesli obraz tego zarnika jest usytuowany nieprawidlowo, to zestaw swiatlo¬ czulych elementów 19 przekazuje ta informacje do grupy sterujacych przekazników 20, które urucha¬ miaja elektryczny silnik 21. Ruch obrotowy elek¬ trycznego silnika 21, za pomoca slimaka 22 i kola slimakowego 23, obraca tuleje 15 wraz z umiesz¬ czonym na niej zespolem .szczek 14, które obracaja banke zarówki wzgledem nieruchoimego trzonka tak dlugo, az obraz zarnika rzucany na odczytujacym ekranie 18 trafi w obszar prawidlowego polozenia.Ta informacja, odczytana przez zestaw swiatloczu¬ lych elementów 19, powoduje wylaczenie elektrycz¬ nego silnika 21. Na chwile przed przesunieciem sie glowicy 2 na nastepna robocza pozycje 1 nastepuje wylaczenie pneumatycznego isilownika 24 -krzyw¬ ka 25.Uklad 5 do kontrolowania zarówek na przerwy skretek i zwarcia doprowadników pradu wewnatrz trzonka i wyeliminowania zarówek zlych z dalszych czynnosci technologicznych, przedstawiony na ry¬ sunku fig. 3 isklada sie z wysiegnika 27, na którym umieszczony jest 'zespól elektrycznych styków 28 przy czym wysiegnik 27 osadzony Jest na pionowym walku 29, który poruszany jest "pionowym ruchem posuwisto-zwrotnym (góra — dól) przez glówny wal napedowy urzadzenia do trzonkowania i kontrolo¬ wania zarówek za posrednictwem dzwigni 30. Po¬ nadto uklad 5 wyposazony jest w wyrzutnik 31, dzialajacy pod wplywem pneumatycznego silowni¬ ka 32, który jest sterowany elektrycznie przez ze¬ spól przekazników 33 i sluzy do otwierania roboczej pozycji 1. Wraz z wyrzutnikiem 31 wspólpracuje wypychacz 34 i dmuchawa 35, której silny strumien sprezonego powietrza ulatwia wyrzucenie zlej za¬ rówki z roboczej pozycji 1. Uklad 5, z chwila zatrzy¬ mania sie przy nim roboczej pozycji 1 zawierajacej zarówke przeznaczona dio skontrolowania, dzwignia 30 opuszczn wysiegnik 27 z zespolem styków 28 tak, ze do elementów kontaktowych trzonka zarówki zo¬ staje doprowadzony prad.Czesc zespolu przekazników 33, pracujaca w ukla¬ dzie przejsdomierza, w przypadku przerwanej skretki wlacza (pneumatyczny silownik 32, steruja¬ cy wyrzutnikiem &1 oraz wypychaczem 34 i dwucha- wa 35. Natomiast w przypadku zwarcia doprowad¬ ników pradu w zarówce pracuje druga czesc zespolu przekazników 33, dzialajaca pod wplywem przeply¬ wu pradu zwarcia ograniczonego do wielkosci 5 lub 6 amperów, przy pomocy szeregowo wlaczonego opornika, a regulowanej opornosci zaleznie od typu kontrolowanych zarówek.Uklad 10 do kontrolowania obwodu pradowego pomocniczego zarnika w zarówce dwuswiatlowej jest analogicznej budowy, jak uklad 11 dio kontrolowa¬ nia obwodu pradowego zarnika glównego, który wraz z ukladem 12, .do kontrolowania wysokosci zarnika i tolerancji kata miedzy osia zarnika i osia bagnetowych zaczepów trzonka oraz wyeliminowa¬ nia zlych zarówek, znajduje sie na wspólnej robo¬ czej pozycji 1 urzadzenia wedlug wynalazku. Uklad 11 i uklad 12 sa szczególowo uwidocznione na ry¬ sunku fig. 4, przy czym uklady te maja szereg wsipól- nych elementów. Uklad 12 sklada sie z ukladu op¬ tycznego 36 usytuowanego pionowo pod zarówka, a jego odczytujacy ekran 37, wyposazony jest t* swiatloczule elementy 38 i kontroluje on tolerancje usytuowania zarnika wzgledem osi bagnetowego 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 74670 * trzonka. Ponadto uklad 12 wyposazony jest w uklad optyczny 39 usytuowany poziomo tak, ze jego odczy¬ tujacy ekran 40 poprzez przeslone, 41 otrzymuje cbraz zarnika, a swiatloczule elementy 42 stwierdza¬ ja prawidlowosc wysokosci zarnika zarówki.Informacje odczytane przez swiatloczule elementy 38 o nadmiernym odchyleniu zarnika od- osi bagne¬ towego trzonka, lub informacje odczytane przez swiatloczule elementy 42 o zlej wysokosci zarnika, sa przekazywane do grupy sterujacych przekazni¬ ków 43, które uruchamiaja pneumatyczny silow¬ nik 44 otwierajacy robocza pozycje 1 oraz urucha¬ miaja walek 45 i czop 46 wypychajacy zarówke do roboczej pozycji 1 do zasypowej rynny 47. Nato¬ miast uklad 11, kontrolujacy obwód pradowy zarni¬ ka, czerpie informacje ze swiatloczulych elementów 42, które w przypadku nieswiecacej zarówki daja napiecie na przekaznik 48, który otwiera robocza pozycje 1 oraz uruchamia walek 45 i czop 46, wy¬ pychajacy zarówke z roboczej pozycji 1 do zasypo¬ wej rynny 47.Urzadzenie do trzonkowania i kontrolowania za¬ rówek wedlug wynalazku dziala samoczynnie, eli¬ minujac prace recznie w wyfriiiku kltórych czesjto prze¬ dostaja sie wadliwie zarówki do sprzedazy jako wy¬ rób pelnowartosciowy. Jakosc uzyskiwanych za¬ rówek z tego urzadzenia, to znaczy dopuszczalny zakres tolerancji (wyisokoscfi zarnika i kata usyita- wamia zarnika wzgledem osi bagnetowych zacze¬ pów itrzonka moze byc dowolna w szerokich grani¬ cach, gdyz zalezy od usytuowania swiatloczulych elementów 38 i 42 oraz od szerokosci szczeliny w przeslonie 41. PL PL