PILSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA IIRZA.0 PATENTOWY PRL OPIS PATENTOWY PATENTU TYMCZASOWEGO Patent tymczasowy dodatkowy do patentunr Zgloszono: Piarwszenstwo: 29.07.1968 Zgloszenie ogloszono: 05.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.04.1975 74589 KI. 78c,3/02 MKP C06b3/02 CZYTELNIA Urzedu PatewwF?§G) Twórcy wynalazku: Waclaw Cybulski, Helena Kurnatowska Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Nitroglicerynowy górniczy material wybuchowy trudno deflagrujacy i o duzej odpornosci na wysokie cisnienie wody Przedmiotem wynalazku jest nitroglicerynowy górniczy material wybuchowy trudno deflagrujacy i o duzej odpornosci na wysokie cisnienie wody.Znane dotychczas materialy wybuchowe o dosta¬ tecznie wysokim stopniu bezpieczenstwa wobec pylu lu weglowego i metanu stanowia mieszanine nitro¬ gliceryny, nitroglikolu i bawelny kolodionowej. Wa¬ da tych materialów jest to, ze maja one mala od¬ pornosc na cisnienie wody nie przekraczajace 20 atm. Ostatnio w przemysle weglowym w wielu ko¬ palniach stosuje sie coraz powszechniej metoda wtlaczania wody do calizny weglowej pod bardzo wysokim cisnieniem. Dlatego tez zachodzi koniecz-* nosc stosowania równiez takich materialów wybu¬ chowych, które oprócz innych cech wymaganych dla materialów wybuchowych bezpiecznych wobec pylu weglowego i metanu gwarantowalyby jedno¬ czesnie wysoka odpornosc na cisnienie wody. Wa? da znanych dotychczas wodoodpornych, nitroglice¬ rynowyeh materialów wybuchowych jest miedzy innymi to, ze ich odpornosc na dlugotrwale dziala¬ nie wody jest niewielka, a na dzialanie wody pod cisnieniem w ogóle nlie sa ione odporne.Celem wynalazku bylo. otrzymanie takiego nitro- glicerynowego materialu wybuchowego, który przy zachowaniu bezpieczenstwa wobec pylu weglowego i metanu zapewnialby równiez odpornosc tego ma¬ terialu na dzialanie wody pod cisnieniem conaj- mniej 100 atm.Stwierdzono, ze takim wymogom odpowiada ma- 10 15 20 25 30 terial zawierajacy obok podstawowych" skladników w postaci nitrogliceryny, 'nitroglikolu i bawelny ko¬ lodionowej dodatek stalych skladników o odpowied¬ nim stopniu rozdrobnienia, a mianowicie saletre amonowa o powierzchni wlasciwej 225—300 cm2/g, siarczan baru o powierzchni wlasciwej 400— —500 cm2/g, centralit II o powierzchni wlasciwej 5500—6500 cm2, weglan wapnia o powierzchni wla¬ sciwej 900—1000 cm2/g oraz chlorek sodu o po¬ wierzchni wlasciwej 100—150 cm2/g.Przy zastosowaniu takich dodatków mieszanina nitrogliceryny i nitroglikolu stanowi zgodnie z wy¬ nalazkiem 33,5—34,5% calosci namiaru w stosun¬ ku wagowym, natomiast bawelna kolodionowa 0,9— —1,3%, saletra amonowa 14—15%, siarczan baru 9,0— —10,5% weglan wapnia 0,2^0,4%, centralit II 0,4—. —0,6%, a chlorek sodu 39—45% calosci namiaru wa¬ gowo. Poza tym nitrogliceryna i nitroglikol tworza mieszanine, w której ich stosunek wagowy ma sie tak, jak.78 do 22. Okazalo sie niespodziewanie, ze otrzymany w ten sposób material wybuchowy od¬ znacza sie duzym stopniem bezpieczenstwa wobec metanu i pylu weglowego, a przy tym wykazuje duza odpornosc na cisnienie wody, wynoszaca 100 atm przez okres czasu jednej godziny. Poza tym zdolnosc przenoszenia detonacji tego materialu wy¬ buchowego w stanie woinolezacym na piasku wy¬ nosi okolo 11 cm, a szybkosc detonacji 3960 m/sek.Natomiast wydecie w bloku olowianym wynosi 180 ml. 745893 74589 4 Zaleta materialu wybuchowego wedlug wynalazku jest równiez "to, ze mozna go stosowac do urabiania calizny weglowej, do której wtlacza sie wode pod cisnieniem, przez co osiaga sie duzy stopien bezpie- czensitwa oraz znaczny wzrost wychodu grubych sortymentów wegla.Przyklad: Do ogrzanej do temperatury 40°C wanny wlewa sie mieszanke nitrogliceryny i nitro¬ glikolu we wzajemnym stosunku wagowym wyno¬ szacym 78:22, co stanowi 34,0% calosci namiaru.Nastepnie wsypuje sie wilgotna bawelne kolodiono- wa w ilosci 1,0% (w przeliczeniu na sucha) namiaru.Po 15 minutach do utworzonej w ten sposób zela¬ tyny dodaje sie kolejno: 14,2% namiaru wagowo sa¬ letry amonowej o powierzchni wlasciwej 250 cm/^g, 10,0% namiaru wagowo siarczanu baru o powierzch¬ ni wlasciwej 500 cm2/g, 0,5 namiaru wagowo cen- traliitu II o powierzchni wlasciwej od 5800 om2/g, 0,3% namiaru wagowo weglanu wapnia o powierzch¬ ni wlasciwej 050 on^g, oraz 40% namiaru wagowo chlorku sodu o powierzchni wlasciwej 130 cm2/g.Calosc miesza sie w wannie przez 30 minut. Otrzy¬ many w ten sposób material charakteryzuje sie duza odpornoscia na cisnienie wody, wynoszaca 100 atm. przez okres jednej godziny. PL PL