Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.04.1975 74412 KL. la,18 MKP BOld 21/26 Twórcy wynalazku: Marek Stefanski, Edward Kucowicz, Tadeusz Lapeta Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówny Instytut Górnictwa, Kato¬ wice (Polska) Sposób otrzymywania paliwa energetycznego z zawodnionych mulów weglowych Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia paliwa energetycznego z zawodnionych mulów weglowych.Wzrost mechanizacji wydobycia wegla sprzyja po¬ wstawaniu najdrobniejszych ziarn w urobku ko¬ paln. Ziarna te w procesach wzbogacania wegla w osrodku wodnym ulegaja zawodnieniu i w ten spo¬ sób tworza sie muly weglowe. Produkcja mulów we¬ glowych w górnictwie weglowym stanowi kilkanas¬ cie procent produkcji globalnej i wykazuje wciaz tendencje wzrostu. Obecnie nie jest mozliwe pelne ich wykorzystanie, gdyz na przeszkodzie temu stoja niekorzystne wlasnosci mulów, duza zawartosc wil¬ goci, znaczna ilosc lepkich domieszek ilastych, drob¬ ne uziarnienie i wynikajaca z tego niska zdolnosc do transportu i skladowania.Podczas transportu i skladowania mulów naste¬ puje oblepianie urzadzen transportowych, zatykanie wagonów, wywrotnic, przesypów i zbiorników, co zwlaszcza w okresie jesienno-zimowym uniemozli¬ wia spalanie mulów. Zjawiska te wiaza sie z duzy¬ mi stratami gospodarczymi. Stosowanie kosztownych technologii odwadniania i suszenia w celu popra¬ wienia ich wlasnosci, w przypadku taniego paliwa jakim sa muly energetyczne jest nieuzasadnione ekonomicznie.W gospodarce energetycznej poszukuje sie mozli¬ wosci zwiekszenia zuzycia mulów weglowych po¬ przez zuzytkowanie ich lacznie z mialami energe¬ tycznymi. W dotychczasowej praktyce istnieje moz¬ liwosc dodawania do mialów jedynie niewielkich ilosci mulów. Nadmierne zwiekszenie udzialu mu¬ lów w procesie naweglania elektrowni powoduje czeste awarie, a nawet i przestoje jednostek enorge- 5 tycznych.Celem wynalazku jest umozliwienie calkowitego zuzycia produkowanych przez przemysl weglowy mulów poprzez nadanie im wlasnosci umozliwiaja¬ cych latwy transport oraz spalanie w paleniskach io rusztowych. Uzyskanie takich wlasnosci pozwoli na znaczny wzrost ilosci spalanych w energetyce mu¬ lów równiez w okresie jesienno-zimowym.Podczas przeprowadzonych doswiadczen okazalo sie niespodziewanie, ze cel ten mozna osiagnac gdy 15 mul weglowy o zawartosci wilgoci nie wiekszej od 35% wprowadza sie w ciagly ruch wirowy najko¬ rzystniej na obrotowej powierzchni tarczy, misy, stozka lub bebna i jednoczesnie stale dodaje sie nie- wzbogacony wegiel o wilgotnosci nie wiekszej od 20 15%, w ilosci do 25% wagowych calej mieszanki, przy czym dodawany wegiel powinien zawierac co najmniej 80% ziarn o wielkosci ponizej 3 mm. Przy niskich temperaturach otoczenia, w jakich moze byc prowadzony proces na przyklad w okresie zimo- 25 wym, do wirujacego mulu wprowadza sie srodki ob¬ nizajace temperature zamarzania.Uzyskany sposobem wedlug wynalazku produkt stanowia zbite brylki mulu otoczone cienka warstwa grubszych ziarn weglowych. Znaczna spójnosc mu- 3C lów powoduje trwale zwiazanie weglowej otoczki 7441274412 3 z imilowym jadrem brylki, zapewniajac jej stosun¬ kowo duza wytrzymalosc.Przyklad: 800 kg mulu o wilgoci calkowitej W£ = 35% zawartosci popiolu Ar = 36%, wartosci opalowej Q^ =3.120 kcalTkg i 64% zawartosci ziarn mniejszych od 60 m\i wprowadza sie w sposób ciag¬ ly w ruch wirowy na wirujacej misie, równoczesnie dodaje sie 200 kg niewzbogaconego, drobno uziar- nionego wegla o wilgoci calkowitej WTC = 12,7%, za¬ wartosci popiolu At = 21,0% i Qc =4200 kcal/kg i 80% zawartosci ziarn mniejszych od 3 mm. Otrzy¬ muje sie w ten sposób 1000 kg produktu zlozonego z brylek, których wnetrze stanowi zbity mul oto¬ czony z zewnatrz grubszymi ziarnami niewzbogaco¬ nego wegla. Uzyskane brylki poddane próbom kon¬ solidacji pod obciazeniem statycznym 0,15 kg/cm1 w ciagu 70 godz. ulozone w cylindrze 150 milime¬ trowa warstwa w warunkach zapewniajacych stala 15 wilgotnosc brylek nie ulegaja zlepieniu ani tez wiek¬ szym odksztalceniom. PL PL