Pierwszenstwo: 11.12.1971 (P. 152099) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.04.1975 74408 KL. 20a,16 MKP B61b 11/00 Twórca wynalazku: Zbigniew Swiderski Uprawniony z patentu tymczasowego: Kopalnia Wegla Kamiennego „Wieczorek", Katowice (Polska) Zaczep orczykowy do wyciagu narciarskiego Przedmiotem wynalazku jest zaczep orczykowy do wyciagu narciarskiego z Mna holownicza bez konca wsparta na podporach.Znany jest zaczep orczykowy linkowy napedzony sprezyna tasmowa bebnowa. Narciarz obciazajac siodelko zaczepu, powoduje odwijanie sie linki ho¬ lowniczej zwinietej na bebnie i naprezanie spre¬ zyny. Po zwolnieniu siodelka, poprzednio napieta sprezyna wprowadza w ruch obrotowy beben na który nawija sie ponownie linka z podwieszonym orczykiem. Predkosc zwijania sie linki regulowana: jest czteroszczekowym odsrodkowym stabilizato¬ rem obrotów.Z samej istoty dzialania tego zaczepu wynika po¬ trzeba stosowania skomplikowanej obróbki bebna, jego pokrywy oraz szpuli bebnowej.Wada tego zaczepu jest równiez polaczenie sio¬ delka orczykowego za pomoca linki, poniewaz linka czesto samoczynnie sie skreca, zaczepia o siodelko i wprawia w niekontrolowany ruch wahadlowy caly zaczep. Duza amplituda wahan siodelka na drodze od zwolnienia siodelka zaczepu przez nar¬ ciarza do kola zwrotnego liny holowniczej stwarza zagrozenie spadniecia liny z podpory i ugodzenia nia holowanych osób. Poza tym te wahania zacze-* pów powoduja uszkodzenie ich elementów przez silne uderzanie o konstrukcje wyciagu.Znane zaczepy posiadaja stosunkowo duzy cie¬ zar, który ze wzgledu na ograniczona wytrzyma¬ losc konstrukcji wsporczej wyciagu narciarskiego 10 15 20 25 30 limituja liczbe podwieszonych zaczepów, a tym samym liczbe holowanych pasazerów. Po zwolnie¬ niu zaczepu przez narciarza siodelko opada na pod¬ loze sniezne powodujace oblodzenie siodelka i zmniejszenie komfortu jazdy.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci, uproszczenie konstrukcji, zmniejszenie cieza¬ ru zaczepu i tym samym zwiekszenie zdolnosci przewozowej, zwiekszenie bezpieczenstwa oraz zapewnienie plynnego startu narciarza, przez skon¬ struowanie zaczepu orczykowego zmieniajacego samoczynnie swa dlugosc w zaleznosci od stanu jego pracy.Cel ten uzyskuje sie wedlug wynalazku dzieki temu, ze zaczep orczykowy sklada sie z trzech draz¬ ków polaczonych przegubowo, otwieranych pod wplywem oporu naroianza, a zamykanych w sposób samoczynny po zwolnieniu zaczepu. Drazek zacze-i piony do liny holowniczej ma w swym koncu cylin¬ der, w którym porusza sie tlok podparty sprezyna.Tlok napedzany jest ciegnem umocowanym z jednej strony do tego tloka, a z drugiej do krazka, stanowiacego wycinek kola. Krazek którego punkt obrotu znajduje sie pod cylindrem polaczony jest sztywno z nastepnym drazkiem. Przeciwlegly ko^ niec tego drazka laczy sie przegubowo z ostatnim drazkiem, który zakonczony jest siodelkiem orczyko¬ wym. Poza tym uklad tlok-cylinder zaczepu orczy¬ kowego wyposazony zostal w zawór regulujacy sku¬ tecznosc amortyzacji przy ruchu powrotnym tloka. 7440974408 3 Takie skojarzenie podanych srodków technicz¬ nych umozliwia zmniejszenie ciezaru zaczepów or¬ czykowych w stosunku do znanego rozwiazania* a tym samym zwiekszenie zdolnosci przewozowej wyciagu. Urzadzenie wg wynalazku cechuje duza prostota konstrukcji i niezawodnosc dzialania ele- mentów zastosowanych przy rozwiazaniu zagadnie-* nia. Poprawie ulega komfort holowania gdyz sio-j delko zaczepu po zwolnieniu jest natychmiast silaj sprezyny podciagane do góry i nie ma kontaktu z podlozem snieznym, powodujacym jego oblodze-^ nie. Spokojna praca zaczepu bez nadmiernych wai han zwieksza zywotnosc orczyka oraz poprawial bezpieczenstwo jazdy, gdyz nie ma mozliwosci) spadniecia liny pociagowej z podpory.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok ogólny zaczepu orczykowego^ wraz z przekrojem cylindra, fig. 2 widok zaczepi; w stanie rozlozonym, odpowiadajacym pozycji hoj lowania narciarza, zas fig. 3 widok zaczepu orczy^ kowego w stanie zlozonym.Jak uwidoczniono na rysunku do holowniczej limy 1 zamocowany jest drazek 2. Na koncu draz¬ ka 2 umieszczony jest cylinder 3, w którym znaj¬ duje sie sprezyna 4. Na sprezynie wsparty jest tlok 5, polaczony elastycznym ciegnem 6, z kraz¬ kiem 7, bedacym wycinkiem kola wspartym w punkcie obrotu znajdujacym sie pod cylindrem.Krazek 7 jest jednoczesnie sztywno zamocowany do drazka 8, który na swym przeciwleglym koncu przegubowo polaczony jest z drazkiem 9 zakonczo¬ nym siodelkiem zaczepu 10. Cylinder 3 wyposazony jest w zawór 11 regulujacy skutecznosc amortyzacji przy ruchu powrotnym tloka.Dzialanie zaczepu wedlug wynalazku jest naste^ pujace: W celu rozpoczecia holowania nalezy na peronie dolnym wyciagu narciarskiego siodelko 10 zaczepu zalozyc pod posladki narciarza. Biegnaca holowni¬ cza lina 1 powoduje otwieranie sie drazków zacze¬ pu 9 i 8, az do utworzenia wraz z drazkiem 2 linii prostej. Obrót drazka 8 oraz sprzegnietego z nim 4 krazka 7 powoduje, ze ciegno 6 zostaje nawijane na krazek 7, a tlok 5 polaczony ciegnem 6 sciska spre¬ zyne 4 w cylindrze 3.W czasie tego cyklu nastepuje plynny start a na- 5 stepnie holowanie narciarza. Po zwolnieniu obcia¬ zenia, pierwotnie napieta sprezyna 4 rozprezajac sie naciska na tlok 5, który przesuwajac sie w góre cylindra 3 za pomoca elastycznego ciegna 6 wpra¬ wia w ruch obrotowy krazek 7 wraz z drazkiem 8 az do calkowitego zlozenia z drazkiem 2. W tym samym czasie drazek 9 wraz z siodelkiem zaczepu 10 przyjmuje pod wlasnym ciezarem pozycje wyj¬ sciowa.Silne oddzialywanie sprezyny 4 na tlok 5 przy jego ruchu powrotnym tlumione jest w ukladzie jak na rysunku cisnieniem powietrza jakie wytwo¬ rzone zostaje w górnej czesci cylindra 3. Skutecz¬ nosc amortyzacji gwarantujacej plynne skladanie drazków zaczepu regulowana jest zaworem 11, Zgodnie z dalszymi przykladami wykonania amor¬ tyzacje pneumatyczna ruchu powrotnego tloka 5 mozna zastapic amortyzacja hydrauliczna, sprezy¬ nowa lub inna o regulowanej skutecznosci dziala-1 nia. PL PL