Podczas obciazenia cisnieniem jednej z galezi ukladu zamknietego, a tym samym jednego z zawo¬ rów, takie samo cisnienie wystapi równiez w okre¬ slonych obszarach zaworu, który przeznaczony jest do zabezpieczenia galezi przeciwnej. Zjawisko to, ze zrozumialych wzgledów wystepuje w kazdym typie zaworu pracujacego w takim ukladzie. W przypadku zaworu posredniego dzialania, obszarem tym, jest miedzy innymi wylot z tulei upustowej, stanowiacy najczesciej wytoczenie w korpusie, obejmujace w przyblizeniu srodkowa czesc tej tulei.Znane obecnie zawory przelewowe posredniego dzialania przeznaczonego do ukladów zamknietych, badz nie posiadaja zadnej kompensacji powiejkszaja- cego sie na skutek cisnienia luzu na tulei upusto¬ wej, badz posiadaja specjalne obudowy bedace pod naporem cisnienia sciskajacego te czesc obudowy, 15 20 25 30 w której osadzona jest tuleja upustowa. Rozwiaza¬ nie to jest dobre lecz skomplikowane i drogie.Glówna wada zaworów bez kompensacji luzów jest zakleszczanie sie tulei w otworze. Mechanizm pow¬ stawania tego zakleszczania jest nastepujacy: cisnie-, nie w dowolnej galezi ukladu wywoluje rozszerzanie (powiekszanie) sie odpowiedniego otworu i sciskanie (zmniejszanie) tulei dopasowanej do tego otworu, co wywoluje w konsekwencji powiekszanie sie luzu ro¬ boczego. W szczeliny te dostaja sie zanieczyszczenia (poza obliteracja szczelin), których wymiary prze¬ kraczaja wielkosc uprzednich luzów. Po zwolnieniu cisnienia, czastki stale zanieczyszczenia (których pewna ilosc w cieczy jest nie do unikniecia) ulegaja scisnieciu co powoduje nadmierne zuzywanie sie tu- . lei upustowej i otworu lub czesto prowadzi do po¬ waznego zakleszczenia wspólpracujacej pary.Celem wynalazku jest wyeliminowanie zakleszcza¬ nia sie tulei, oraz polepszenie jej wspólpracy z otwo¬ rem. Cel ten, zostal osiagniety przez specjalna kon¬ strukcje tulei upustowej, posiadajacej w srodkowej czesci na dlugosci wiekszej od dlugosci rowka wy¬ lotowego cienkoscienny plaszcz ograniczony z jed¬ nej strony zewnetrzna srednica tulei, a z drugiej pierscieniowa komora pozostajaca pod cisnieniem, jakie wystepuje w rowku, czyli równiez jakie od- dzialywuje na luz roboczy tulei.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zawór przelewowy posredniego dziala- 7434774347 3 4 ma w hydrostatycznym ukladzie zamknietym, za¬ bezpieczajacy obie galezie obwodu glównego.Pompa 1 o zmiennej wydajnosci i obu kierunkach tloczenia zasila odbiornik hydrauliczny i(nie pokaza¬ ny na rysunku) przewodem 2, a powrót cieczy z od¬ biornika z powrotem do pompy, kierowany jest prze¬ wodem 3.W przypadku przeciwnego kierunku tloczenia, kie¬ runek przeplywu w przewodach 2 i 3 jest równiez odwrotny. Oba przewody zabezpieczone sa przed przeciazeniem zaworem 4, przy czym przewód 2 za¬ bezpieczony jest przez zespól regulacyjny 5, sklada¬ jacy sie z grzybka 6, sprezyny 7 i kolpaka regulacyj¬ nego 8, a przewód 3 zabezpieczony jest przez zespól regulacyjny 9 skladajacy sie podobnie jak zespól 5 z grzybka 10, sprezyny 11 i kolpaka regulacyjnego ¦12.Wzrost cisnienia w przewodzie 2 ponad okreslona wartosc sily napiecia sprezyny 7, wywoluje jej ugie¬ cie, uniesienie grzybka 6 i przelew cieczy z przewo¬ du 2 kanalami 13 i 14 (które sa ze soba polaczone bezposrednim zasiegiem), do przewodu 3. Przeplyw cieczy do zespolu regulacyjnego 5, przez kalibrowa¬ ny otwór 15 w tulei upustowej 16 dopasowanej do otworu 17, wywola spadek cisnienia na tej tulei.Spadek ten, spowoduje pokonanie oporu sprezyny 18 i skierowanie reszty strumienia cieczy z przewo¬ du 2 bezposrednio z otworu 17 do kanalu 14 i dalej do przewodu 3.Dzialanie zespolu regulacyjnego 9 i tulei upusto¬ wej 19, zabezpieczajacych przewód 3, jest analogicz¬ ne wyzej opisanemu.Cisnienie.w przewodzie 3 wywola równiez cisnie¬ nie w kanale 14 i pierscieniowej komorze 20, pola¬ czonej z przewodem 3, otworem 21. Oddzialywanie tego cisnienia w luzie (szczelinie) miedzy zewnetrz¬ na srednica tulei upustowej 16 i otworem 17, w któ¬ rym tuleja ta jest osadzona, jest zgodne z zasadami zachowania sie cisnienia w szczelinach, a w kazdym razie ma charakter spadkowy.W zwiazku z tym, wypadkowa sil pochodzacych od cisnienia, oddzialywujacych na cienkoscienny plaszcz „h" tulei upustowej 16, w kierunku prosto¬ padlym do jej osi, w obszarze na dlugosci 1 wynosi 5 zero, zas ma dlugosciach lt—1 jesit róznia od zera.Spowoduje ona (wypadkowa sil) powiekszanie sie zewnetrznej srednicy tulei upustowej 16, w obszarze styku z otworem 17, czyli w obszarze li—1, oraz zmniejszanie sie luzu, a to ze wzgledu na wyzsze cis¬ nienie od strony pierscieniowej komory 20, od cis¬ nienia zadlawionego w luzie miedzy otworem 17, a tuleja 16 zmniejszajacy sie luz zwieksza szczel¬ nosc wewnetrzna ukladu, a przede wszystkim unie¬ mozliwia przedostawanie sie zanieczyszczen powo¬ dujacych zakleszczanie sie tulei upustowej 16, ewen¬ tualnie tulei 19 w przypadku gdy cisnienie wysokie wystepuje w przewodzie 2. PL PL