Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 23.12.1974 73950 KI. 21e,1/14 MKP G01r 1/14 Twórca wynalazku: Grzegorz Hiler Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Wroclawska, Wroclaw (Polska) Tlumik cieczowy do mierników elektrycznych Przedmiotem wynalazku jest tlumik cieczowy do mierników elektrycznych, sluzacy do tlumienia oscylacji wskazówki.. Dotychczas znane tlumiki cieczowe skladaja sie z komory wypelnionej olejem, wewnatrz której umiesz¬ czony jest tloczek przymocowany do organu obrotowego miernika. Podczas ruchu tloczka w komorze olej tlumi oscylacje organu obrotowego. Innym rozwiazaniem konstrukcyjnym jest tlumik cieczowy skladajacy sie z dwóch tarcz, które oddzielone sa od siebie warstwa oleju. Jedna tarcza przymocowana jest do organu obrotowego miernika, a druga do korpusu miernika. Olej utrzymuje sie pomiedzy tarczami dzieki swej przyczepnosci, a duza lepkosc oleju powoduje tlumienie oscylacji w chwili obrotu jednej tarczy wzgledem drugiej.Wada znanych tlumików cieczowych jest koniecznosc stosowania dodatkowych elementów przymocowa¬ nych do organu obrotowego miernika, co zwieksza ciezar organu obrotowego. Ponadto konstrukcja znanych tlumików cieczowych uniemozliwia regulacje wartosci momentu tlumiacego w zmontowanym mierniku. Zmiane wartosci wspólczynnika tlumienia uzyskuje sie jedynie przez zmiane wymiarów geometrycznych tlumika cieczowego.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad i niedogodnosci znanych tlumików cieczowych, a zagadnieniem technicznym jest skonstruowanie tlumika cieczowego, w którym elementy organu obrotowego wykorzystane sa do wytwarzania momentu tlumiacego, a wartosc wspólczynnika tlumienia reguluje sie po zmontowaniu miernika.Zagadnienie to zostalo rozwiazane w ten sposób, ze w mocujacej tulei z nacietym wewnatrz gwintem umieszczono z jednej strony lozysko miernika, a z drugiej strony regulacyjna tuleje ze stozkowym otworem wewnetrznym. Przestrzen w tulei mocujacej, zawarta miedzy lozyskiem wspólpracujacym z czopem organu obrotowego miernika i regulacyjna tuleja, wypelniono olejem.Podstawowa zaleta tlumika cieczowego wedlug wynalazku jest mozliwosc regulacji wartosci wspólczynni¬ ka tlumienia przez wkrecanie lub wykrecanie tulei regulacyjnej w zmontowanym mierniku. Zastosowanie tlumika nie zwieksza ciezaru organu obrotowego, gdyz do wytwarzania momentu tlumiacego wykorzystuje sie istniejacy w mierniku czop organu obrotowego.«W zwiazku z tym ulegaja poprawie parametry miernika zwiazane2 73 950 z ciezarem organu obrotowego jak np. wspólczynnik uzytkowosci. Tlumik znajduje zastosowanie w róznego typu miernikach elektrycznych posiadajacych lozyskowanie kamieniowe.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia tlumik cieczowy do mierników elektrycznych w przekroju poprzecznym.Czop 1 organu obrotowego miernika wspólpracujacy z kamieniowym lozyskiem 2 zanurzony jest w oleju, który znajduje sie w komorze 3,utworzonej wewnatrz mocujacej tulei 4 pomiedzy lozyskiem 2 i regulacyjna tuleja 5 ze stozkowym otworem wewnetrznym, która wkrecona jest w mocujaca tuleje 4. Lozysko 2 wkrecone jest w dolna czesc mocujacej tulei 4, która umieszczona jest wpasowanej slizgowo zewnetrznej tulei 6, posiadajacej w dolnej czesci kolnierz 7 z nacietymi na bocznej krawedzi zebami. Zeby kolnierza 7 wspólpracuja z zebatym kólkiem 8, tworzac przekladnie sluzaca do obracania zewnetrznej tulei 6. Zewnetrzna tuleja 6 w górnej czesci posiada rowki 10, w których umieszczone sa sworznie 9 regulacyjnej tulei 5. Zebate kólko 8 wyposazone jest w pokretlo 11 umieszczone na zewnetrznej stronie obudowy miernika.Przez obrót pokretla 11 ruch obrotowy jest przenoszony poprzez zebate kólko 8 na zewnetrzna tuleje 6.Obrót zewnetrznej tulei 6 jest przenoszony poprzez sworznie 9, poruszajace sie w rowkach 10, na regulacyjna tuleje 5. Zmiana polozenia regulacyjnej tulei 5 powoduje zmiane glebokosci zanurzenia czopa 1 organu obrotowego w oleju, co powoduje zmiane wspólczynnika tlumienia. W miernikach, w których nie jest wymagana regulacja wspólczynnika tlumienia w czasie eksploatacji miernika, regulacyjaa tuleje 5 ustawia sie w trakcie montowania miernika, a mechanizm napedzajacy usuwa sie. PL PL