Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.09.1975 73858 KI. 49h,9/04 MKP B23k 9/04 CZYTELNIA f • Twórcy wynalazku: Norbert Szendzielorz, Piotr Rak, Ryszard Lakomik, Alfred Zyska, Zbigniew Piotrowski, Stanislaw Blach, Józef Pollok Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Spawalnictwa, Gliwice (Polska) Urzadzenie do zmechanizowanego spawania i napawania w pozycji nasciennej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zmecha¬ nizowanego spawania i napawania w pozycji nascien¬ nej.Dotychczas wykonuje sie wszystkie pnace spawalnicze w pozycji nasciennej metodami spawania recznego.Z uwagi na przymusowa pozycje spawania praca spa¬ wacza jest w tych warunkach bardzo uciazliwa, co miedzy innymi przyczynia sie do czestego wykonywa¬ nia wadliwych polaczen. Dla unikniecia wyciekania stopiwa z rowka spoiny lub sciekania napoiny poszcze¬ gólne scieki spoin lub napoin wykonuje sie niskim na¬ tezeniem pradu spawania, co jest przyczyna stosunko¬ wo niskiej wydajnosci procesu spawania lub napawania w pozycji nascieninej. Pizy spawaniu recznym spawacz zmuszany jest przebywac w bezposrednim otoczeniu jatrzacego sie luku elektrycznego i w zwiazku z tym narazony jest na szkodliwe dla zdrowia promienio¬ wanie swietlne onaz oddzialywanie dymów i gazów wydzielajacych sie z przestrzeni luku w czasie spa- wamia.i Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych niedo*- godnosci.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie urzadze¬ nia do zmechanizowanego spawania, skladajacego sie z jezdni na przegubach, pozwalajacych na zmontowanie jezdni do powierzchni elementów cylidrycznych, stoz¬ kowych lub plaskich. Po jezdni pirzemieszcza sie sa¬ moczynnie wózek z podajnikiem drutu elektrodowego, drutu elektrodowego, pulpitem sterowniczym 10 15 20 25 30 i ewentualnie zbiccmikaimi topnika i przykladka pod¬ trzymujaca topnik. Wózek posiada przeguby umoz¬ liwiajace spawanie i napawanie w pozycji nasciennej elementów cylindrycznych, stozkowych i plaskich.Stosowanie urzadzenia do zmechanizowanego spawa¬ nia i napawania w pozycji nasciennej wedlug wynalazku pozwoli: wyeliminowac uciazliwa prace reczna spa¬ wacza, zwiekszyc wydajnosc procesu, polepszyc jakosc Spoin lub napoin oraz znacznie poprawic warunki BHP spawacza.Pizedmiot wynalazku w przykladzie wykonania uwi¬ doczniony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rzut glówny urzadzenia, fig. 2 — rzut boczny lewy a fig. 3 — izut boczny lewy uoizadzenia przy spawaniu elementu stozkowego.Do elementu spawania przymocowane sa przeguby 1 umozliwiajace ustawienie jezdni 2 w polozeniu umo¬ zliwiajacym spawanie elementów cylindrycznych i stoz¬ kowych. Jezdnia 2 wykonana jest z plaskownika o wymiarach umozliwiajacych w koniecznych przypadkach sprezyste wygiecie jezdni 2 po linii krzywej. Po jezdni przemieszczaja sie dwa kola 3 umocowane do górnej ramy wózka 4. Wózek napedzany jest przez elektrycizny silnik 5 pradu stalego, który poprzez przekladnie 6, kolo lancuchowe 7 i lancuch 8 powoduje jego prze¬ mieszczanie po jezdni.Gónna trama wózka 4 posiada pnzegób 9 i przegób 10, które pozwalaja na jazde wózka po luku w przy¬ padku spawania lub napawania elementów cylindrycz- 738583 mych lub stozkowych. Przegub 9 posiada zacisk umo¬ zliwiajacy jego zakleslziczenie przez oo zadanie polozenie ramy górnej wózka 4 jest ustakrtne. Do górnej ramy wózka 4 [zamocowane jest kolo 11 uniemozliwiajace niepozadane jej przechylenie w stosunku jezdni 2.Do górnej ramy wózka 4 zamocowany jest przegub 12 [pozwalajacy na odpowiednie nachylenie ramy dolnej wózka 13 w przypadku spawania elementów stozkowych.Do dolnej ramy wózka zamocowany jest pionowy su- port 14 sluzacy do pnzesmwu pionowego spawalniczej 1Q glowicy 15.Glowica spawalnicza posiada przechylony podajnik 16 z dodatkowym poziomym suportem 17, który sluzy do doprowadzenia elektrodowego drutu 18 do miejsca jarzenia luku elektrycznego. Drut elektrodowy 18. na- 15 winiety jest w kasecie 19 umieszczonej obrotowo na ramieniu 20. Rama dolna wózka 13 posiada opoilowe kolo 21 ustalajace wybrana odleglosc podajnika 16 od powierzchni spawanego elementu. Do nastawienia wy¬ maganych parametrów spawania lub napawania sluzy 20 pulpit sterowniczy 22. Przewody spawalnicze laczace zródlo pradu spawania przylaczane sa do przedmiotu spawanego i do lacznika na (podajniku 16. W przy¬ padku spawania lukiem krytym do korpusu przekladni 6 zamooawany jest dodatkowy zbiornik 23 topnika. 25 W dolnej czeki zbiornika 23 znajduje sie zawór 24 i gumowy pnzewód 25 doprowadzajacy topnik do przestrzeni luku elektryctznego. Do podtrzymywania topnika sluzy pnzykladka 26 dociskania do powienziohni spawanego elementu przy pomocy sprezyn umieszczo¬ nych w tulejach przymocowanych w dolnej ramie wózka 13.Elektrodowy drut 18 podawany jest z kasety 19 przez podajnik 16 do miejsca luku jatrzacego sie po- 35 4 miedzy koncem elektrodowego drutu 18 a. przedmiotem spawanym. Jednoczesnie autzadzenie przemieszcza sie po jezdni 2 w kierunku spawania, Zadanie parametry spawania reguluje sie przy pomocy sterowniczego pul¬ pitu 22.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc stosowane do spawania lub napawania: drutami rdzeniowymi lukiem otwartym, drutami idzendowymi w oslonie gazów, drutami ideeniowymi pod topnikiem, litymi drutami lukiem otwartym lub drutami litymi lukiem krytym. Umozliwia ono wykonywanie spoin lub na- poin w pozycji nasciennej na przedmiotach cyliodrycz- cznych, stozkowych lub plaskich w calym zakresie sto¬ sowanych parametrów spawania lub napawania.Zastosowanie urzadzenia wedlug wynalazku umozli¬ wia: wyeliminowanie pracy ireoznej spawacza, zwieksze¬ nie wydajnosci procesu spawania lub napawania, polepszenie jakosci spoin lub napoin i poprawe wa¬ runków BHP na stanowisku spawacza. PL PL