Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 09.12.1974 73768 KI. 47b, 13/02 MKP F16c 13/02 Twórcy wynalazku: Antoni Wykpisz, Stanislaw Tomon Uprawniony z patentu tymczasowego: Wojskowa Akademia Techniczna im. Jaroslawa Dabrowskiego, Warszawa (Polska) Uklad do bezstykowego zawieszania walu obrotowego Przedmiotem wynalazku jest uklad do bezstykowego zawieszania walu obrotowego, zwlaszcza walu obracajacego sie z duza predkoscia i przenoszacego momenty rzedu 60 Gem.Znany jest uklad do bezstykowego zawieszenia walu, który zawiera magnetyczne lozyska nosne, kazde skladajace sie z dwóch elementów pierscieniowych, wykonanych ze zwinietej tasmy namagnesowanej. Jeden element pierscieniowy zamocowany jest na wale, a drugi umieszczony w obudowie ukladu. Tasma z której wykonane sa elementy pierscieniowe magnesowana jest w kierunku jej grubosci, a po zwinieciu, elementy te stanowia magnesy, których linie sil rozchodza sie radialnie w stosunku do osi walu, przy czym kierunki linii sil w magnesach zewnetrznych i wewnetrznych sa przeciwne. Wskutek tego wystepuja sily radialne, uniemozliwiaja¬ ce zetkniecie sie ze soba magnesu zewnetrznego z magnesem wewnetrznym lozyska.Uklady zawierajace nosne lozyska magnetyczne maja jednak te wade, ze nieznaczne poosiowe przesuniecie walu powoduje natychmiastowe wypchniecie walu w kierunku jego osi. Aby temu zapobiec, uklady zawierajace takie lozyska nosne zawieraja ponadto mechaniczne lozyska oporowe, których stosowanie nie eliminuje tarcia w ukladzie.Celem wynalazku jest wyeliminowanie z ukladu mechanicznych lozysk oporowych.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze uklad zawiera co najmniej jedno magnetyczne lozysko oporowe usytuowane na koncu walu obrotowego, skladajace sie z magnetycznego pierscienia nieruchomego zamontowa¬ nego w obudowie ukladu i umieszczonego w nim koncentrycznie ruchomego pierscienia magnetycznego zamoco¬ wanego na wale, przy czym powierzchnie czolowe pierscieni znajdujace sie w jednej plaszczyznie posiadaja przeciwne bieguny magnetyczne. Zastosowanie magnetycznych lozysk oporowych uniemozliwia poosiowe przesuwanie sie walu nosnego przy calkowitym wyeliminowaniu sily tarcia.Wynalazek zostanie ponizej szczególowo objasniony na podstawie przykladu wykonania ukladu pokaza¬ nym schematycznie na rysunku.Uklad wedlug wynalazku zawiera dwa magnetyczne lozyska nosne z których kazde sklada sie z dwóch pierscieni magnetycznych, nieruchomego 1 i ruchomego 2, stanowiacych magnesy trwale. Pierscien 1 przymoco¬ wany jest do podstawy 7 za pomoca obejmy 6, a pierscien 2 osadzony jest na wale 3, przy czym miedzy73 768 pierscieniami znajduje sie szczelina powietrzna. Biegunowosc plaszczyzn czolowych pierscieni jest tak dobrana, rSSSS^ieiar nta- -* ™htoe uniemozliwiaja zetkniecie sie ze soba pierscien,. Wielkosc szczeliny Pózneji wartosc sily magnetycznej pierscieni zalezy od zadanego momentu przenoszonego przez wal. Przy P^nosSnym^omencie rzelu 60 Gem wielkosc szczeliny wynosi rzedu 2 mm, a wartosc s.ly magnetycznej rZedUUklad zawiera ponadto dwa bezstykowe magnetyczne lozyska oporowe, usytuowane na zewnatrz lozysk nosnych Kazde z lozysk oporowych sklada sie z dwóch pierscieni 4 i 5, stanowiacych magnesy trwale.Pierscienie 5 zamocowane sa na wale - a pierscienie 4 przymocowane sa do podstawy za pomoca obejmy 6.Biegunowosc pierscieni 4 i 5 jest tak dobrana, ze powierzchnie czolowe piersciem, znajdujace sie w jednej plaszczyznie przyciagaja sie, przez co uniemozliwione jest przesuwanie sie walu 3 w kierunkach B lub C. PL PL