Opis wzoru Przedmiotem wzoru jest Stanowisko do badania ukladów hydraulicznych. Wzór nalezy do dziedziny techniki hydraulika silowa. Wzór rozwiazuje problem techniczny konstrukcji stanowisk do badania ukladów hydraulicznych, które maja byc wykorzystywane w procesie edukacji na poziomie szkól srednich i wyzszych. Dzieki stanowisku wedlug wzoru uczniowie, studenci i inne szkolone osoby w latwy sposób zdobeda wiedze na temat podstawowych zasad dzialania mechanizmów stosowanych w hydraulice silowej i zjawisk tam zachodzacych. Nieustanny rozwój hydrostatycznych ukladów napedowych wspólczesnych maszyn i urzadzen powoduje wzrost zapotrzebowania na wykwalifikowanych inzynierów w zakresie eksploatacji i obslugi- wania tych ukladów. Problem ten dotyczy zarówno ksztalcenia przyszlych kadr inzynierskich, jak i do- skonalenia zawodowego inzynierów. Rozmowy prowadzone z przedstawicielami placówek i osrodków edukacyjnych wskazuja, ze jedna z glównych barier wdrozenia i utrzymania wysokiej jakosci ksztalcenia praktycznego, a przede wszystkim zapewnienia standardów kompetencji zawodowych jest brak nowo- czesnego wyposazenia laboratoryjnego w tych placówkach i osrodkach. Brak odpowiedniego zabezpie- czenia laboratoryjnego w procesie ksztalcenia praktycznego to nie tylko problem szkól srednich i uczelni wyzszych. Rosnaca swiadomosc zawodowa, postepujacy rozwój technologiczny, gwaltowny wzrost za- potrzebowania przemyslu i gospodarki na wykwalifikowana kadre inzynierska, powoduja coraz wieksze zainteresowanie procesem doskonalenia zawodowego wsród osób czynnych zawodowo. Funkcjonujace i powstajace osrodki szkolenia i doskonalenia zawodowego próbuja wyjsc naprzeciw temu zapotrzebo- waniu, oferujac coraz szerszy zakres prowadzonych kursów i szkolen. Niestety ograniczenia budzetowe tych placówek powoduja, ze zabezpieczenie laboratoryjne sprowadza sie do minimalnego poziomu, spelniajacego wymagania formalne stawiane tym placówka. Ze wzgledu na wysokie koszty komponentów hydraulicznych i zlozonosc budowy ukladów hydraulicznych producenci oferuja zwykle bardzo drogie stanowiska, których budowa pozwala na realizacje szerokiego zakresu cwiczen lub tanie stanowiska, których mozliwosci dydaktyczne sprowadzaja sie do elementarnych podstaw. Ze wzgledu na niskie war- tosci cisnien oleju w ukladzie hydraulicznym prowadzenie badan naukowych na stanowiskach dydak- tycznych jest w zasadzie niemozliwe, a wykorzystywane do ich budowy komponenty sa zwykle kompo- nentami wykorzystywanymi w dydaktyce. Ze stanu techniki znane sa liczne stanowiska laboratoryjne, w tym mobilne, jednak nie jest znane mobilne stanowisko laboratoryjne do badania ukladów hydraulicznych. Z wzoru uzytkowego o nr. W27335 znane jest stanowisko laboratoryjne do degradacji hydroli- tycznej materialów, zwlaszcza biomaterialów, które zlozone jest z komory i ramy. Komora ma postac prostopadlosciennego pojemnika, otwartego w górnej czesci, którego podstawa ma usytuowane na ca- lej powierzchni otwory cyrkulacyjne, zas w czesci górnej ma sito w postaci prostokatnej plyty usytuow- anej w plaszczyznie poziomej, mocowanej do scian komory za pomoca czterech uchwytów i ma na calej powierzchni szereg prostokatnych otworów usytuowanych prostopadle do sciany czolowej komory. Komora usytuowana jest w ramie, która ma postac bryly o zarysie zblizonym do litery „L" zlozonej z usytuowanej poziomo podstawy, z usytuowanym modulem grzania i modulem pomiaru pH oraz usytuowanego pro- stopadle do podstawy prostopadlosciennego zbiornika, z pokrywa która ma prostokatny otwór zbiezny z zarysem otworu komory degradacyjnej. Znane jest tez stanowisko opisane w zgloszeniu patentowym P15446 stanowisko laboratoryjne badan wlasnosci i charakterystyk dynamicznych sprzegiel podatnych skladajace sie z zespolu genera- tora drgan dynamicznych oraz zespolu napedowego z silnikiem indukcyjnym i plyta obrotowa, miedzy którymi umieszczone jest sprzeglo podatne, charakteryzuje sie tym, ze zespól generowania drgan dy- namicznych z plyta obrotowa sklada sie z przegubu wychylnego polaczonego z masa bezwladnosciowa i z hamulcem bebnowym stanowiacym generator mocy. Z wynalazku o nr. P78561 znany jest tez uklad hydrauliczny stanowiska badawczego silowni- ków hydraulicznych zawierajacy zespól polaczonych ze soba mechanicznie silowników, przymocowa- nych do podloza, zlozony z co najmniej jednego silownika badanego i co najmniej jednego silownika oporowego, w którym komory robocze silowników polaczone sa miedzy soba dwiema galeziami prze- wodów w taki sposób, ze gdy zasilana jest dana galaz, to element ruchomy cylindra badanego dazy do przesuniecia elementu laczacego mechanicznie cylindry w strone przeciwna do tej, do której dazy on pod wplywem zasilanego z tejze galezi silownika oporowego. Element laczacy mechanicznie silow- niki badany i oporowy jest silnikiem o ruchu posuwistozwrotnym Znany jest tez uklad hydrauliczny stanowiska do badania silowników (P04755), w którym zró- dlem wysokiego cisnienia jest tlokowy multiplikator zasilany pompa niskocisnieniowa poprzez zawór redukujacy cisnienie do wartosci zadanej. Na rozgalezionych przewodach zasilajacym i splywowym uklad ma zabudowane równolegle dwa rozdzielacze, przy czym przed rozdzielaczem uklad ma zabu- dowany odcinajacy zawór a za rozdzielaczem galezi zasilania multiplikatora uklad ma zabudowany za- wór bezpieczenstwa, zas wysokocisnieniowy przewód multiplikatora polaczony jest wprost z podtlokowa komora badanego silownika i posrednio poprzez odcinajacy zawór i rozdzielacz z ukladem zasilania, a ponadto nadtlokowa komora badanego silownika polaczona jest poprzez ten rozdzielacz z ukladem zasilania. Stanowisko wedlug wzoru bedacego przedmiotem zgloszenia, zbudowane jest ze standardowych elementów hydrostatycznych ukladów napedowych, które stosowane sa powszechnie w maszynach i urzadzeniach wyposazonych w te uklady. Wykorzystane do budowy stanowiska nowoczesne elementy hydrauliki silowej pozwalaja zarówno na realizacje procesu dydaktycznego, jak i badan naukowych. W ten sposób, wykorzystujac zasilacz hydrauliczny i komponenty o niskich cisnieniach roboczych, mozna uzyskac na wyjsciu ukladu kilkukrotnie wyzsze cisnienia, odpowiadajace swoja wartoscia cisnie- niom roboczym panujacym w hydraulicznych ukladach napedowych wspólczesnych maszyn i urzadzen. Stad tez uklad napedowy stanowiska zbudowany z tanich komponentów niskocisnieniowych, bedzie generowal wysokie cisnienie w ukladzie bezposrednio przed odbiornikiem energii hydraulicznej, co jed- noznacznie wplynie na zmniejszenie zapotrzebowania na energie elektryczna, niezbedna do zasilania stanowiska, w którym jako jednostke napedowa wykorzystano jednofazowy silnik pradu przemiennego, zasilany z typowej instalacji elektrycznej ~230 V (maksymalne obciazenie nie przekracza wartosci 16A). Jest to o tyle istotne, ze stanowisko nie wymaga specjalnych instalacji elektrycznych i emituje stosunkowo niewielka ilosc ciepla, co w polaczeniu z jego mobilnoscia pozwala na ustawianie go w pomieszczeniach niewymagajacych specjalnych adaptacji. Istotna zaleta stanowiska jest jego modulowa budowa i latwy montaz w miejscu szkolenia. Komponenty stanowiska, przewozone w hermetycznych skrzyniach, za- bezpieczone sa przed przemieszczaniem w czasie transportu za pomoca specjalnych wkladów, a wy- miary i ciezar najwiekszego modulu (zasilacza hydraulicznego zabudowanego w ramie) pozwala na przewozenie stanowiska z wykorzystaniem malych samochodów dostawczych. Rozladunek, zaladu- nek i przenoszenie modulów stanowiska nie wymaga stosowania dodatkowych urzadzen dzwigowych i transportowych, a wlasne oswietlenie umozliwia korzystanie ze stanowiska równiez w pomieszcze- niach niedoswietlonych. Celem wzoru jest stanowisko do badania ukladów hydraulicznych, które moze byc wykorzysty- wane m.in. w procesie dydaktycznym i szkoleniowym. Istota wzoru jest Stanowisko do badania ukladów hydraulicznych skladajace sie z podstawy do której przymocowany jest blat, kraty montazowej, naczynia pomiarowego, gdzie krata montazowa jest zamocowana mechanicznie do blatu pod katem prostym w osi blatu. Dlugosc kraty montazowej jest mniejsza od dlugosci blatu. W jej dolnej czesci do kraty, równolegle do blatu jest zamocowany mecha- nicznie silownik hydrauliczny, a po drugiej stronie kraty montazowej symetrycznie wzgledem osi jej plaszczyzny zamocowany jest krótszy silownik hydrauliczny. Po tej samej stronie kraty montazowej do blatu w jego narozniku po stronie zamocowania krótszego silownika zamocowany jest mechanicznie silnik hydrauliczny. W drugim narozniku po tej samej stronie kraty montazowej zamocowany jest me- chanicznie silownik hydrauliczny z nalozonymi na niego obciaznikami oraz do bocznej krawedzi kraty montazowej, w jej osi pionowej zamocowane jest mechanicznie naczynie pomiarowe, które znajduje sie nad blatem, do którego pod krata montazowa zamocowane sa dwa moduly przylaczeniowe wyposazone w szybkozlacza hydrauliczne. Stanowisko zawiera równiez zasilacz hydrauliczny, który za pomoca prze- wodów hydraulicznych polaczony jest z modulami przylaczeniowymi. Do kraty montazowej w jej górnej czesci przymocowane sa mechanicznie dwa manometry. Naczynie pomiarowe, silownik hydrauliczny krótszy silownik, silnik hydrauliczny, silownik hydrauliczny, naczynie pomiarowe, manometry wyposa- zone sa w szybkozlacza hydrauliczne. Korzystnie, gdy do podstawy przymocowana jest mechanicznie listwa zasilajaca. Korzystnie, gdy do podstawy od spodu w jej naroznikach zamocowane sa kola. Korzystnie, gdy stanowisko jest wyposazone w co najmniej szesc przewodów hydraulicznych za- konczonych z obydwu stron szybkozlaczami hydraulicznymi do laczenia komponentów hydraulicznych stanowiska. Korzystnie, gdy stanowisko jest wyposazone w cztery uchwyty przymocowane mechanicznie po dwa z kazdej strony krótszego boku blatu. Wzór w korzystnym przykladzie wykonania zostal przedstawiony na rysunku, gdzie Fig. 1 przed- stawia widok stanowiska w rzucie od przodu, Fig. 2 przedstawia widok stanowiska w rzucie z góry, Fig. 3 przedstawia widok stanowiska w rzucie z boku. Wzór w korzystnym przykladzie wykonania zostal zrealizowany jako Stanowisko do badania ukla- dów hydraulicznych skladajace sie z podstawy (1) wykonanej z profili aluminiowych, do której przymo- cowany jest blat (2) o wymiarach 120 x 70 cm, kraty montazowej (3) o wymiarach 90 x 50 cm, szklanego naczynia pomiarowego (4) w ksztalcie walca o pojemnosci 2,4 dm 3 . Krata montazowa (3) jest zamoco- wana mechanicznie za pomoca polaczen srubowych do blatu (2) pod katem prostym w osi blatu (2). W dolnej czesci kraty montazowej (3), równolegle do blatu (2) jest zamocowany mechanicznie za po- moca polaczen srubowych silownik hydrauliczny (5) o dlugosci cylindra 46,5 cm. Po drugiej stronie kraty montazowej (3) symetrycznie wzgledem jej osi zamocowany jest krótszy silownik (6) hydrauliczny od dlugosci cylindra 19,5 cm. Po tej samej stronie, do blatu (2) w jego narozniku po stronie zamocowania krótszego silownika (6) zamocowany jest mechanicznie za pomoca polaczen srubowych gerotorowy silnik hydrauliczny (7). W drugim narozniku po tej samej stronie kraty montazowej (3) zamocowany jest mechanicznie za pomoca polaczen srubowych silownik hydrauliczny (8) (zakonczony uchem) o dlugosci cylindra 28,5 cm, z nalozonymi na niego jedenastoma obciaznikami (9) o masie 1,25 kg kazdy. Do bocznej krawedzi kraty montazowej (3) w jej osi pionowej zamocowane jest mechanicznie za pomoca polaczen srubowych szklane naczynie pomiarowe (4) w ksztalcie walca, o pojemnosci 2,4 dm 3 które znajduje sie nad blatem (2), do którego pod krata montazowa (3) zamocowane sa za pomoca polaczen srubowych dwie pary modulów przylaczeniowych (10, 11) wyposazonych w szybkozlacza hydrauliczne. Stanowisko zawiera równiez zasilacz hydrauliczny (12) o maksymalnej wydajnosci 5 dm 3 na minute i cisnieniu 160 bar, który za pomoca przewodów hydraulicznych jest podlaczany jest z modulami przylaczenio- wymi. Do kraty montazowej (3) w jej górnej czesci przymocowane sa mechanicznie za pomoca polaczen gwintowych dwa manometry (13) o zakresie maksymalnym 250 bar, oraz naczynie pomiarowe (4), si- lownik hydrauliczny (5) krótszy silownik (6), silnik hydrauliczny (7), silownik hydrauliczny (8), naczynie pomiarowe (4), manometry wyposazone sa w bezprzeciekowe szybkozlacza hydrauliczne. Do pod- stawy (1) przymocowana jest mechanicznie za pomoca polaczen srubowych listwa zasilajaca (14). Do podstawy (1) od spodu w jej naroznikach zamocowane sa kola (15) z hamulcami mechanicznymi. Stanowisko jest wyposazone w cztery uchwyty (16) przymocowane mechanicznie za pomoca polaczen srubowych pod dwa z kazdej strony krótszego boku blatu (2). Stanowisko jest wyposazone w szesc przewodów hydraulicznych (17) o maksymalnym cisnieniu roboczym do 250 bar, zakonczonych z oby- dwu stron szybkozlaczami hydraulicznymi do laczenia komponentów hydraulicznych stanowiska. Prze- wody hydrauliczne (17) sa odwieszone z boku stanowiska na parze uchwytów (16). PL PL