Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 09.12.1974 73738 KI. 74b,5/02 MKP G08bl/08 Twórcawynalazku: Romuald Mundkowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Badan Jadrowych, Warszawa (Polska) Sygnalizator wydarzenia Przedmiotem wynalazku jest sygnalizator wydarzenia pobudzany mechanicznie zestykiem, który po pew¬ nym czasie od pobudzenia wlacza urzadzenie sygnalizacyjne.W pewnych przypadkach istnieje potrzeba opóznionego podania sygnalu ostrzegawczego lub alarmowego.Przypadki takie zdarzaja sie wtedy, gdy istnieje potrzeba zabezpieczenia pomieszczen przed zbyt dlugim otwar¬ ciem, przy sluzach laczacych pomieszczenia o róznym cisnieniu lub temperaturze jak równiez wtedy, gdy trzeba ograniczyc czas przebywania osób w pewnych pomieszczeniach ze wzgledu na bezpieczenstwo tych osób lub procesu, który odbywa sie w takich pomieszczeniach. Zachodzi wtedy koniecznosc otrzymywania sygnalu ostrzegawczego lub alarmowego tylko po przekroczeniu pewnego dopuszczalnego czasu naruszania procesu. Takie sygnalizatory budowane sa dotychczas jako znane zestawy elektronicznych obwodów czasowych i przerzutniko- wych zawierajacych wszystkie towarzyszace im elementy pomocnicze takie jak oporniki, kondensatory oraz specjalne zasilacze wyposazone ewentualnie w prostowniki i transformatory.Uklady te sa zlozone i drogie oraz ze wzgledu na duza ilosc czesci skladowych podatne sa na uszkodzenia powodujace ograniczona zdolnosc ich do dzialania. Celem wynalazku jest sygnalizator wydarzenia nie wymagaja¬ cy stosowania ani lamp elektronowych, ani tez tranzystorów oraz umozliwiajacy bezposrednie wykorzystanie Sieci przemyslowej do zasilania swego obwodu, a pozbawiony w szczególnosci kondensatorów w obwodach czasowych.Cel ten osiagnieto przez sygnalizator wydarzenia stanowiacy równolegle podlaczenie obwodu przekaznika startowego, obwodu przekaznika roboczego i obwodu sygnalizacji dolaczonych wspólnie do zasilacza, korzystnie bezposrednio do sieci przemyslowej, przy czym obwód przekaznika startowego zawiera w polaczeniu szerego¬ wym cewke napedowa przekaznika startowego zbocznikowana termistorem, opornik i zestyk czynny tego prze¬ kaznika zbocznikowany zestykiem czynnym startowym; obwód przekaznika roboczego zawiera w polaczeniu szeregowym cewke napedowa przekaznika roboczego i zestyk czynny tego przekaznika zbocznikowany zesty¬ kiem czynnym przekaznika startowego, a obwód sygnalizacji zawiera w polaczeniu szeregowym element sygnali¬ zacyjny oraz zestyk bierny przekaznika startowego i zestyk czynny przekaznika roboczego. Pomiedzy obwodami przekaznika startowego i roboczego a obwodem sygnalizacji i zasilania znajduje sie wylacznik sygnalizatora2 mn i ewentualnie zestyk bierny kasowania, który w przypadku udanen trwajacych bardzo krótko moze byc umiesz¬ czony bezposrednio w polaczeniu szeregowym z cewka napedowa przekaznika roboczego.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku. Sygnalizator otrzymuje pobudzenie zestykiem czynnym Z, który jest uruchomiony przez, na przyklad, otwarcie sluzy cisnie¬ niowej. Zbyt dlugie przetrzymywanie tej sluzy w stanie otwartym moze spowodowac niewydolnosc ukladu pompowego i w nastepstwie zaklócenie procesu. Zamkniecie zestyku czynnego Z powoduje zamkniecie obwodu elektrycznego cewki A przekaznika startowego, który zadziala, podtrzyma swoje dzialanie za pomoca zestyku czynnego al oraz zamknie obwód zasilania cewki B przekaznika roboczego zestykiem czynnym a2 i rozlaczy zestyk bierny a3 w obwodzie sygnalizacji. Zadzialanie przekaznika roboczego spowoduje zbocznikowanie zes¬ tyku a2 zestykiem czynnym bl i w zwiazku z tym samoczynne podtrzymanie jego dzialanie. Czas dzialanie przekaznika startowego jest zalezny od wartosci opornosci jego cewki A, opornika R i charakterystyki termistora T oraz pradu wymaganego do podtrzymania stanu zadzialania tego przekaznika. Po uplywie tego czasu, jezeli nie nastapi usuniecie przyczyny dzialania zestyku startowego Z i rozlaczenie obwodu cewek przekaznika roboczego i startowego zestykiem biernym P kasowania na przyklad przez zamkniecie sluzy, przekaznik startowy przerwie swoje dzialanie, co spowoduje zamkniecie zestyku biernego a3 i uruchomienie elementu sygnalizacyjnego S.Wylaczenie dzialania tego elementu moze nastapic jedynie przez uruchomienie zestyku biernego P kasowania lub wylacznikiem W sygnalizatora. Sygnalizator taki spelnia wszelkie wymagania funkcjonalnosci oraz jest prosty w budowie, uzyciu i konserwacji. PL