Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 29.03.1975 73632 KI. 47c, 41/08 MKP F16d 41/08 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Twórca wynalazku: Edward Rogowski Uprawnioy z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Ma¬ szyn i Urzadzen Chemicznych „Me- " T talchem", Torun, (Polska) Dwukierunkowe sprzeglo zaciskowe o dzialaniu jednostronnym Przedmiotem wynalazku jest dwukierunkowe sprzeglo zaciskowe o dzialaniu jednostronnym.Znane sa sprzegla jednostronne, iktóre przeno¬ sza moment obrotowy tylko przy jednym kierunku predkosci danego czlonu napedowego, natomiast przy przeciwnym kierunku predkosci sprzeglo jednokierunkowe jest wylaczone.Zasadnicza niedogodnoscia techniczna sprzegiel jednokierunkowych jest to, ze dla zmiany kie¬ runku dzialania czlonu , napedzajacego, sprzeglo trzeba wymontowac i po obróceniu o 180° ponow¬ nie zamontowac.Dwukierunkowe sprzeglo zaciskowe wedlug wy¬ nalazku sklada sie z prowadzonych przez koszyk ruchomych laczników umieszczonych w zbieznych szczelinach dwóch pierscieni usytuowanych wspól¬ osiowo jeden wewnatrz drugiego i przestawnego trzpienia, którego kazde z dwóch skrajnych polozen, w zaleznosci od zadanego kierunku obrotów, powo¬ duje polaczenie wzglednie rozlaczenie sprzegla.Polaczenie sprzegla zachodzi wtedy, kiedy prze¬ stawny trzpien nie ogranicza przesuniecia koszyka i zezwala na zakleszczenie jego ruchomych lacz¬ ników miedzy -dwoma pierscieniami. Rozlaczenie sprzegla zachodzi wtedy, kiedy przestawny trzpien ogranicza przesuniecie koszyka utrzymujac lacz¬ niki w polozeniu niezmiennym w stosunku do prze¬ strzeni zbieznej miedzy pierscieniami.Przyklad wykonania wynalazku uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sprzeglo za- 10 15 20 ciskowe dwukierunkowe w przekroju wzdluznym fig. 2 — sprzeglo w przekroju poprzecznym wzdluz linii A—A, z uwidocznionym mechanizmem zmia¬ ny kierunku dzialania czlonu napedzajacego sprze¬ glo, a fig. 3 — przekrój poprzeczny wzidhiz linii B^B.Dwukierunkowe sprzeglo zaciskowe sklada sie z dwóch usytuowanych wspólosiowo pierscieni, zewnetrznego pierscienia 1 i wewnetrznego pierscie¬ nia 2, koszyka 3, posiadajacego wyciecia, w których sa umieszczone cylindryczne rolki 4, sluzace do po¬ laczenia zaciskowego pierscieni, zewnetrznego i wewnetrznego, oraz mechanizmu zmiany kierunku dzialania czlonu napedzajacego sprzeglo. Zasadni¬ czym elementem tego mechanizmu jest przestawny trzpien 5, zaijimuljacy dwa polozenia krancowe w za¬ leznosci od zadanego kierunku przenoszenia mo¬ mentu obrotowego napedzajacego czlonu 6 sprzeg¬ la, przy czym do ograniczania polozenia przestaw¬ nego trzpienia sluzy mocowana wkretem 8 docis¬ kowa sprezyna 7, dzialajaca na niego poprzez kul¬ ke 9.Sprzeglo wlacza i wylacza sie samoczynnie w zaleznosci od kierunku obrotów czlonu napedza¬ jacego. Przy obrotach w lewo przestawny trzpien 5 zajmuje górne skrajne polozenie, czlon nape¬ dzajacy obraca wewnetrzny pierscien 2, przy czym rolki 4, prowadzone przez koszyk 3 zostaja zacis¬ niete miedzy pierscieniami, wewnetrznym i zew¬ netrznym. Obrót czlonu napedzajacego w prawo 73 63273 632 powoduje wyjscie jrolek 4 z zacisku i wylaczenie sprzegla. Po przesunieciu trzpienia 5 w dolne skraj¬ ne polozenie uzyskuje sie polaczenie zaciskowe pierscieni, wewnetrznego i zewnetrznego i obrót w prawo, natomiast przy obrocie czlonu napedza¬ jacego w lewo nastepuje wylaczenie sprzegla. PL PL