Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.04.1975 73558 KI. 21e,19/00 MKP GOlr 19/00 Twórca wynalazku: Milosz Korzonek Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Automatyki Systemów Energetycznych, Wroclaw (Polska) Uklad elektroniczny do statystycznej kontroli amplitudy napiecia przemiennego Przedmiotem wynalazku jest uklad elektroniczny do statystycznej kontroli amplitudy napiecia prze¬ miennego w zadanych odstepach czasu.Dotychczas brak jest urzadzen elektronicznych mogacych znalezc zastosowanie do celów analizy statystycznej, znane sa natomiast woltomierze ele¬ ktromechaniczne. Znany jest np. z patentu polskie¬ go nr 58 277 elektromechaniczny miernik wielkosci fizycznych zaopatrzony w klasyfikator kontaktowy oraz w uklad pomiarowy ze wskazówka i skala jak i w urzadzenie do okresowego odchylania wska¬ zówki. W mierniku tym zastosowano dodatkowy zespól styków, umieszczony bezposrednio w sa¬ siedztwie drogi przebiegu wskazówki oraz styku wspólnego.Przedstawione rozwiazanie i inne podobnego ro¬ dzaju posiadaja kilka wad. Zastosowane elementy stykowe ulegaja zuzyciu mechanicznemu i wply¬ wom atmosferycznym, co ogranicza w znacznym stopniu niezawodnosc miernika. Inna wada jest brak duzej dokladnosci okreslenia rozdzialu danej klasy. Ponadto raz ustalony przedzial klas jest staly, a jego zmiana wymaga wymiany calej listwy kontaktowej.Celem wynalazku jest unikniecie wymienionych wad i opracowanie ukladu elektronicznego, umoz¬ liwiajacego dokonywanie praktycznie nieograniczo¬ nej ilosci pomiarów napiecia przemiennego przy jednoczesnym zapewnieniu duzej dokladnosci i nie¬ zawodnosci dzialania ukladu kontrolujacego.Postawione wymagania spelnia uklad wedlug wy¬ nalazku, który zawiera dyskryminatory amplitudy i przyporzadkowane im liczniki, oraz impulsator którego wyjscie jest polaczone z wejsciami steru- 5 jacymi wszystkich dyskryminatorów, przy czym wejscia dyskryminatorów sa równolegle polaczone ze soba i ze zródlem napiecia kontrolowanego, a wyjscie kazdego dyskryminatora jest polaczone z jednym licznikiem. Zastosowana w ukladzie licz- io ba dyskryminatorów i liczba przyporzadkowanych im liczników jest równa liczbie przedzialów na które postanowiono podzielic kontrolowane napie¬ cie pod wzgledem wielkosci amplitudy.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy- 15 kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia schemat blokowy ukladu, fig. 2 — schemat blokowy dyskryminatora ampli¬ tudy, fig. 3 — schemat komparatora.Uklad elektroniczny wedlug wynalazku zawiera 20 dyskryminatory amplitudy 1, liczniki 2 i impulsa- tor 3. Kazdy dyskryminator amplitudy 1 ma kom¬ parator 4, wzmacniacz wstepny 5, uklad formuja¬ cy 6, uniwibrator 7, filtr wygladzajacy 8 i wzmac¬ niacz mocy 9. W komparatorze 4 jest prostownik 23 jednopolówkowy 10 polaczony szeregowo z wejs¬ ciem dzielnika napiecia 11, w którego obwodzie wyj¬ sciowym jest dioda Zenera 12 szeregowo polaczo- czona z rezystorem 13. Spadek napiecia na rezys¬ torze 13 jest doprowadzony do wzmacniacza wstep- 30 nego 5 poprzez wyjscie 14 komparatora 4. Wszyst- 73 55873 558 kie wejscia 15 komparatorów 4 sa polaczone rów¬ nolegle i do nich doprowadzone jest kontrolowane napiecie. Wyjscie impulsatora 3 jest polaczone z dodatkowymi wejsciami sterujacymi 16 wzmacnia¬ czy mocy 9 w dyskryminatorach amplitudy 1.Istota dzialania uklajdu wedlug wynalazku po^ lega na porównywaniu; w komparatorach 4 ampli¬ tudy kontrolowanego napiecia, doprowadzonego do wejsc 15, z wielkoscia zadana dla danego kompa¬ ratora 4, która wynika z przedzialów na które postanowiono podzielic kontrolowane napiecie wedlug wielkosci amplitudy. Doboru wielkosci za¬ danej dokonuje sie ustawianiem dzielnika napie¬ cia. 11.W przypadku gdy amplituda kontrolowanego na¬ piecia jest wieksza od wielkosci zadanej w danym komparatorze 4, na jego wyjsciu 14 pojawia sie impulsy w postaci wierzcholków sinusoidy, które po wzmocnieniu w wzmacniaczu wstepnym 5 i uksztaltowaniu w ukladzie formujacym 6, steruja praca uniwibratora 7. Uniwibrator 7 wytwarza impulsy o stalej amplitudzie i czasie trwania zbli¬ zonym do okresu kontrolowanego napiecia, przy czym czestotliwosc tych impulsów jest równa czes¬ totliwosci przemiennego napiecia kontrolowanego.Impulsy te, po wygladzeniu w filtrze 8, sa dopro¬ wadzone do wzmacniacza mocy 9, gdzie przygoto¬ wuja droge dla przejscia impulsów z impulsatora 3 do licznika 2.Przy amplitudzie kontrolowanego napiecia mniej¬ szej od zadanego napiecia w komparatorze 4, nastepuje blokada wzmacniacza mocy 9.W ten sposób kazdy licznik 2 zalicza okresy czasu zadane impulsatorem 3, w których amplituda kon¬ trolowanego napiecia jest wieksza od ustawionej wartosci w komparatorze 4.Przedstawiony uklad charakteryzuje sie prosta i niezawodna konstrukcja, latwoscia zmiany prze¬ dzialów amplitud. Ponadto uklad ma duza odpor¬ nosc na zaklócenia pochodzace od zmian napiecia, gdyz dzialanie liczników 2 wystepuje tylko pod¬ czas krótkich przedzialów czasu, kiedy to na dodat¬ kowych wejsciach sterujacych 16 pojawia sie sy¬ gnal z impulsatora 3. PL PL