Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest poduszka zderzeniowa slupkowa z inicjatorem przegubu plastycznego. Wzór uzytkowy nalezy do dziedziny techniki inzynieria mechaniczna. Problemem technicznym zwiazanym ze stosowaniem poduszek zderzeniowych slupkowych jest nieliniowy przebieg sily hamujacej podczas zginania absorberów slupkowych. Z perspektywy efektyw- nosci dzialania poduszki zderzeniowej najkorzystniejszy jest przypadek stalej sily hamujacej, co po- zwala zatrzymac pojazd na najkrótszym odcinku przy zachowaniu dopuszczalnej intensywnosci hamo- wania. W przypadku absorberów slupkowych zginanych wspornikowo sila hamujaca osiaga wartosc maksymalna w poczatkowej fazie, po czym spada na skutek lokalnej utraty statecznosci i powstania przegubu plastycznego. Dodatkowo przegub plastyczny powstaje blisko podparcia slupka, co generuje intensywne lokalne odksztalcenie wlókien rozciaganych, a nastepnie ich zerwanie. W wyniku utraty cia- glosci sila hamujaca raptownie spada oraz pojawia sie mozliwosc oderwania absorbera od plyty beto- nowej, co stanowi zagrozenie dla pozostalych uczestników ruchu drogowego. Przedmiotowy wzór uzyt- kowy dzieki zastosowaniu inicjatora przegubu plastycznego rozwiazuje opisane problemy. Poduszka zderzeniowa to punktowe urzadzenie bezpieczenstwa ruchu drogowego pochlaniajace energie, które jest montowane przed niepodatnymi przeszkodami w celu ograniczenia intensywnosci zderzenia. Z amerykanskiego opisu patentowego US3881697 znane jest urzadzenie chroniace pojazd przed zderzeniem ze stala przeszkoda np. lampa drogowa. Urzadzenie sklada sie plyty betonowej rozszerza- jacej sie w kierunku przeszkody oraz zespolu slupków pionowych wypelnionych piana z zywicy synte- tycznej, które sa zamontowane w gniazdach plyty. Wysokosc i zageszczenie slupków zwieksza sie w kierunku przeszkody. Slupki pochlaniaja energie uderzajacego pojazdu na skutek zginania. Z amerykanskiego opisu patentowego US4290585 znane jest urzadzenie zatrzymujace pojazd przed przeszkoda stanowiace zespól pionowych slupków. Kazdy slupek sklada sie z czesci górnej i dol- nej. Czesc dolna stanowi rura osadzona w podlozu, natomiast czesc górna stanowi zamknieta od góry rura wypelniona materialem spienionym. W piance wykonany jest nieprzelotowy otwór wzdluz osi rury. Obie czesci slupka sa polaczone za pomoca cylindrycznego lacznika skladajacego sie z dwóch sekcji o róznych srednicach rozdzielonych kolnierzem. Dolna sekcja lacznika o wiekszej srednicy jest umiesz- czana w rurze dolnej, tak, ze kolnierz lacznika opiera sie o podloze. Na górna sekcje lacznika nakladana jest rura górna. W czasie uderzenia rura górna wraz z pianka ulega sciskaniu, a lacznik scieciu na wysokosci kolnierza. Slupki tworzace urzadzenie sa polaczone lancuchami, które zapobiegaja swobod- nemu przemieszczaniu sie czesci górnej slupka po jego scieciu. Z amerykanskiego opisu patentowego US6454488 znane jest urzadzenie pochlaniajace energie uderzajacego pojazdu skladajace sie z wielu slupków o jednakowej dlugosci, rozmieszczonych w rze- dzie z zachowaniem stalej odleglosci pomiedzy slupkami. Slupki sa umieszczone w gniazdach pod- stawy urzadzenia stanowiacej prostopadloscienny blok zaglebiony w podlozu. W preferowanej wersji wynalazku slupki maja przekrój U-ksztaltny oraz okragle otwory na tylnej scianie, co powoduje, ze pod- czas uderzenia pojazdu ulegaja scinaniu przy podstawie, a nastepnie odrzuceniu. Z amerykanskiego opisu patentowego US3693940 znany jest system barierowy do zatrzymania pojazdu skladajacy sie z zespolu slupków pionowych, przy czym kazdy slupek sklada sie z czesci górnej oraz czesci dolnej. Czesc górna osadzona przegubowo na czesci dolnej jest polaczona ciegnem z tlumi- kiem znajdujacym sie w czesci dolnej. Odchylenie slupka od pionu powoduje pochlanianie energii ude- rzajacego pojazdu przez znajdujacy sie we wnetrzu slupka tlumik. Slupki pochlaniaja energie tylko do okreslonego kata odchylenia, którego preferowana wartosc wynosi 30°. Przekroczenie maksymalnego kata odchylenia powoduje przewrócenie slupka, co zapobiega niepozadanemu unoszeniu pojazdu. Z brytyjskiego opisu zgloszeniowego GB2508217 znane jest urzadzenie slupkowe majace zapo- biec wlamaniu do budynku z uzyciem pojazdu. Urzadzenie sklada sie dwuczesciowego slupka, przy czym sekcja górna pochylona jest w kierunku ochranianego budynku, a pionowa sekcja dolna kotwiona jest w gniezdzie umieszczonym w podlozu. Gniazdo urzadzenia sklada sie z pionowej tulei oraz kolnie- rza w postaci poziomej plyty, która opiera sie o podloze. Ucho mocujace kolnierza wchodzi w otwór ogranicznika plaskiego zamocowanego na sekcji dolnej slupka. Nieuprawnionemu zaborowi slupka za- pobiega klódka zaczepiana o ucho mocujace, której odblokowanie umozliwia szybki demontaz urzadze- nia w przypadku zaistnienia takiej potrzeby. Najazd pojazdu na sekcje górna slupka powoduje jego unoszenie i utrate kontaktu kól przednich z podlozem, co uniemozliwia kontynuowanie jazdy i wlamanie Z europejskiego opisu patentowego EP3686346 znana jest poduszka zderzeniowa slupkowa skladajaca sie z co najmniej jednego dwusekcyjnego slupka, którego sekcja górna jest pochylona do przodu poduszki. W czasie uderzenia w poduszke zderzak przedni pojazdu pochyla sekcje dolna slupka na skutek zginania. Jednoczesnie pojazd wjezdza pod pochylona do przodu sekcje górna ude- rzajac w nia maska i/lub zderzakiem, co powoduje jego dobijanie do podloza i brak unoszenia. Slupki sa zakonczone stopa, która jest mocowana do plyty betonowej za pomoca kotew. Poduszka zderze- niowa w alternatywnej wersji posiada dodatkowo panele boczne w postaci lin, lancuchów, pasów, pre- tów lub tasm. Z koreanskiego opisu patentowego KR101964396 znane jest urzadzenie energochlonne stano- wiace zakonczenie bariery drogowej. W sklad urzadzenia wchodza pionowe slupki zakonczone stopami z dwoma rzedami otworów, tuleje kotwiace z kolnierzami, oraz panele boczne w postaci nakladajacych sie prowadnic barier drogowych. Podczas zderzenia z pojazdem stopa slupka slizga sie po kolnierzu tulei, przy czym sruby laczace stope slupka z kolnierzem tulei rozcinaja stope laczac kolejne otwory w stopie. Przednie panele boczne nasuwane sa na panele boczne w dalszej czesci urzadzenia. Celem wzoru uzytkowego jest przedstawienie poduszki zderzeniowej slupkowej, której absorbery pionowe charakteryzuja sie wzglednie stalym przebiegiem sily hamujacej, podwyzszona energochlon- noscia oraz odpornoscia na oderwanie od plyty betonowej. Poduszka zderzeniowa slupkowa, wedlug wzoru uzytkowego, sklada sie z co najmniej dwóch slupków ustawionych w rzedzie oraz zbrojonej plyty betonowej, przy czym slupki sa podzielone na sek- cje górna, srodkowa i dolna, a kat pomiedzy sekcja górna i srodkowa wynosi od 5° do 175°, w plycie betonowej znajduja sie tuleje kotwiace w ilosci równej ilosci slupków, sekcje dolne slupków sa osadzone luzno w tulejach kotwiacych, charakteryzuje sie tym, ze w czesci srodkowej slupka po stronie przeciwnej do kierunku pochylenia sekcji górnej slupka znajduje sie inicjator przegubu plastycznego w postaci prze- tloczenia scianki slupka w kierunku wewnetrznym, przy czym inicjator znajduje sie na wysokosci h co najmniej 100 mm powyzej plyty betonowej, a jego glebokosc g wynosi co najmniej 5 mm. Poduszka zderzeniowa pochlania energie kinetyczna uderzajacego pojazdu na skutek deformacji slupków, które ulegaja zginaniu. W czasie uderzenia w poduszke zderzak przedni pojazdu pochyla sek- cje dolna slupka na skutek zginania. Jednoczesnie pojazd wjezdza pod pochylona do przodu sekcje górna uderzajac w nia maska i/lub zderzakiem, co powoduje jego dobijanie do podloza i brak unoszenia. Podczas zginania absorbera slupkowego w poblizu miejsca zamocowania powstaje przegub plastyczny. Usytuowanie przegubu powoduje intensywne odksztalcenie wlókien rozciaganych, a na- stepnie ich zerwanie. W przypadku zginania absorbera z inicjatorem przegub powstaje w miejscu prze- tloczenia. Wykonanie inicjatora pozwala zatem kontrolowac lokalizacje przegubu plastycznego. Wyzej polozony przegub sprawia, ze wydluzenie materialu niezbedne do pochylenia slupka jest rozlozone na dluzszym odcinku wlókien rozciaganych, co zapobiega ich przedwczesnemu zerwaniu. Obecnosc ini- cjatora przegubu plastycznego wplywa korzystnie na charakterystyke pracy absorbera slupkowego. Przetloczenie na tylnej scianie absorbera sprawia, ze sila podczas zginania ma stosunkowo staly cha- rakter, co jest pozadane ze wzgledu na efektywnosci dzialania poduszki zderzeniowej. W przypadku braku inicjatora nastepuje gwaltowany spadek sily odpowiadajacy utracie ciaglosci wlókien rozciaga- nych. Dodatkowo praca niezbedna do zgiecia absorbera z inicjatorem przegubu plastycznego jest o okolo 30% wieksza niz w przypadku absorbera bez inicjatora, co oznacza, ze zastosowanie inicjatora poprawia energochlonnosc. Glównymi parametrami decydujacymi o wplywie inicjatora przegubu pla- stycznego na prace absorbera slupkowego jest wysokosc jego polozenia nad plyta betonowa oraz glebokosc. Inicjator spelnia swoja role gdy znajduje sie ponad 100 mm nad plyta betonowa, a jego glebokosc wynosi co najmniej 5 mm. Rozwiazanie, wedlug wzoru uzytkowego, w którym na tylnej scianie absorbera slupkowego wy- konano inicjator przegubu plastycznego w postaci przetloczenia zapobiega przedwczesnemu oderwa- niu absorbera, poprawia jego energochlonnosc oraz stabilizuje przebieg sily hamujacej. Przedmiot wzoru uzytkowego pokazano na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia poduszke zderze- niowa slupkowa z inicjatorem przegubu plastycznego, fig. 2 przedstawia przekrój slupka przechodzacy przez podluzna plaszczyzne symetrii poduszki zderzeniowej. Poduszka zderzeniowa slupkowa sklada sie z czterech absorberów slupkowych 1 ustawionych w rzedzie wykonanych ze stali S355. Pojedynczy slupek sklada sie z sekcji górnej 1a, sekcji srodkowej 1b oraz sekcji dolnej 1c. Sekcja górna 1a jest pochylona w kierunku nadjezdzajacych pojazdów, przy czym kat pomiedzy sekcja górna 1a i sekcja srodkowa 1b wynosi 130°. Odleglosc pomiedzy kolejnymi slupkami poduszki wynosi 1000 mm. Absorbery wykonane sa z rury o srednicy zewnetrznej 121 mm i grubosci4 kolejnych slupków wynoszacej od 5,6 do 8,8 mm. Czesci dolne slupków 1c sa osadzone w tulejach ko- twiacych 2a plyty betonowej 2. Grubosc plyty betonowej 2 wynosi 250 mm. Wysokosc absorberów 1 powyzej plyty betonowej 2 jest równa 900 mm. Slupki 1 sa osadzone w tulejach kotwiacych 2a z luzem 1 mm. Na tylnej scianie czesci srodkowej slupka 1b na wysokosci 100 mm powyzej plyty betonowej 2 znajduje sie przetloczenie 1d o glebokosci 10 mm. Sciana przetloczenia 1d ma ksztalt cylindryczny o pro- mieniu 10 mm i osi zorientowanej prostopadle do podluznej osi poduszki zderzeniowej. PL PL PL