Pierwszenstwo: 16.10.1971 (P. 151065) Zgloszenie ogloszono: 30.05.19f3 Opis patentowy opublikowano: 15.11.1974 72527 KI. 74c, 13/10 MKP G08c 19/28 C Z Y V E L NIA Urzedu Patentowego Polskiej RzeczpepolHti Ludowej Twórcywynalazku: Stanislaw Gesielski, Jerzy Kotulski Uprawniony z patentu tymczasowego: Wyzsza Szkola Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte, Gdynia (Polska) Sposób sterowania mechanizmami zwlaszcza zautomatyzowanymi i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób sterowania mechanizmami zwlaszcza zautomatyzowanymi i urzadze¬ nie do stosowania tego sposobu.Sterowanie mechanizmami i urzadzeniami dokonywane jest przez odpowiednie wlaczanie poszczególnych ukladów oddzialujacydi na poszczególne mechanizmy. Istniejace rozwiazania urzadzen do automatycznego ste¬ rowania akustycznego sa bardzo skomplikowane. Wykorzystywany jest w nich sygnal Akustyczny o scisle okreslo¬ nej czestotliwosci. Uklady takie stwarzaja trudnosci w praktycznym zastosowaniu ze wzgledu na rózne czestotli¬ wosci wypowiadanych komend przez poszczególnych ludzi.Celem wynalazku jest sposób sterowania mechanizmami zwlaszcza zautomatyzowanymi, który polega na tym, ze sygnaly sterujace w postaci impulsów binarnydi wprowadza sie do urzadzenia sterowania mechanizmem w takt wypowiadanych sylab komend do przetwornika elektroakustycznego.Przedmiot wynalazku przedstawiono w przykladzie rozwiazania na rysunku fig. 1, przedstawiajacym schemat blokowy urzadzenia do sterowania zautomatyzowanym mechanizmem napedowym przy pomocy glosu.W czasie wypowiadania slów (np. komend) mozna wyróznic szereg dzwieków o róznych czestotliwosciach i,odpowiedniej barwie lecz ukladajacych sie w postaci impulsów odpowiednio do wypowiadanych sylab. Jezeli impulsy o dowolnej czestotliwosd i barwie dzwieku zamienimy na impulsy biname, to taki dag impulsów mozna* wykorzystac do sterowania mechanizmami. Tym samym ilosc sylab zawartych w danym slowie bedzie oddzialy¬ wala na te lub inne mechanizmy w takt odpowiedniej logiki.Sygnaly akustyczne powstajace w trakcie wypowiadania dowolnydi komend zostaja zamieniane w prze¬ tworniku elektro-akustycznym 1 (fig. 1) na sygnaly elektiyczne. Sygnaly te zostaja wzmocnione przez wzmac¬ niacz akustyczny 2 i zamienione przez przetwornik analogowo-cyfrowy 3 na impulsy binarne. Impulsy te powo¬ duja zadzialanie elementu logicznego 4, który dziala tyle razy ile zostalo wypowiedzianych sylab komendy do przetwornika elektro-akustycznego. Element logiczny 4 powoduje wprowadzenie tych impulsów do konwertera cyfrowego 5, który wypracowuje i wysyla sygnaly sterujace do ukladów sterowania 6, 7, 8, mechanizmu 9, umozliwiajacych automatyczne sterowanie np. procesem rozruchu, przesterowaniem sprzegla, zmiana predkosd Obrotowej mechanizmu w dowolnie wielu zakresach.2 72 527 Na przyklad uruchomienie urzadzenia moze odbywac sie przez wprowadzenie do konwertera cyfrowego 5, jednego impulsu przez wypowiedzenie do przetwornika elektro-akustycznego 1 dowolnej jednosylabowej komen¬ dy np. „Start". Powoduje to wyslanie z konwertera sygnalu inicjujacego prace ukladu samoczynnego rozruchu 6. Zakonczenie rozruchu umozliwia nastepnie sterowanie sprzeglem mechanizmu przez uklad sterowania 7.Przesterowanie przykladowo sprzegla uzyskuje sie przez wprowadzenie do konwertera cyfrowego 5, steru¬ jacego ukladem 7, jednego, dwóch lub trzech impulsów w takt wypowiadanych do przetwornika elektro-akusty- cznego 1 jedno-, dwu- lub trzysylabowej dowolnej komendy np. „Stop", „Na-przód", „Do-ty-lu".Sterowanie urzadzeniem wieloczynnosciowym moze byc wykonane przez odpowiedni uklad logiczny o okreslonej strukturze, w postaci np. konwertera cyfrowego 5.Przykladowo przesterowanie sprzegla w polozenie „Na-przód" umozliwia sterowanie predkoscia obrotowa mechanizmu przez uklad sterowania 8.Zwiekszanie predkosci obrotowej z zakresu nizszego na wyzszy, uzyskuje sie przez wprowadzenie do konwertera cyfrowego 5, sterujacego ukladem 8, dwóch impulsów w takt wypowiadanej do przetwornika elek¬ troakustycznego 1 dowolnej dwu$labowej komendy np. „Wie-cej".Zmniejszenie predkosci obrotowej z zakresu wyzszego na nizszy mozemy uzyskac np. przez wprowadzenie do konwertera cyfrowego 5, sterujacego ukladem 8, jednego impulsu w takt wypowiadanej do przetwornika elektro-akustycznego 1 dowolnej jednosylabowej komendy np. „Mniej".Urzadzenie do sterowania mechanizmami zwlaszcza zautomatyzowanymi, moze sluzyc do bezposredniego sterowania glosem zautomatyzowanych mechanizmów napedowych róznego typu, np. silników spalinowych, silników elektrycznych oraz calych urzadzen i bardzo zlozonych mechanizmów jak np.: dzwigi, suwnice, po¬ jazdy trakcyjne, maszyny budowlane itp. PL