Pierwszenstwo: 72466 K1.63k, 6 MKP B62m 1/04 Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.1L1974 Twórcywynalazku: Tomasz Sauter, Eugeniusz Waliszko, Czeslaw Waclawski Uprawniony z patentu tymczasowego: Wyzsza Szkola Inzynierska im. Jana i Jedrzeja Sniadeckich, Bydgoszcz (Polska) Mechanizm napedowy, szczególnie do roweru Przedmiotem wynalazku jest mechanizm napedowy szczególnie do roweru. Znane i stosowane sa pow¬ szechnie miedzy innymi mechanizmy napedowe rowerów nozne z pedalami w polaczeniu z lancuchem lub pasem. Wada i niedogodnoscia znanych mechanizmów napedowych rowerów jest to, ze przelozenie miedzy pedalami a kolem napedzanym tylnym jest w zasadzie stale. Zrealizowanie zmiany przelozenia wymaga dodat¬ kowych skomplikowanych urzadzen.Natomiast ramie sily wywieranej przez noge stale sie zmienia od 0 do maksimum. Powoduje to, ze moment obrotowy wywierany na zebatke tylna piasty kola jest zmienny lub trzeba zmieniac nacisk nogi na pedal.Ponadto noga wykonuje ten sam ruch, okreslony ksztaltem pedalu i zawsze na przemian, co powoduje zme¬ czenie. Naped lancuchowy jest mechanizmem skladajacym sie z wielu czesci, drogich i czesto psujacych sie i halasliwych.Celem wynalazku jest usuniecie znanych wad i niedogodnosci.Aby osiagnac ten cel wytyczono sobie zadanie opracowania nowej konstrukcji mechanizmu napedowego roweru.Istota wynalazku polega na skonstruowaniu mechanizmu napedowego skladajacego sie/ dwu podluznych pedalów polaczonych przegubowo lacznikiem z elementem zebatkowym zmontowanym obrotowo na osi zwia¬ zanej z rama roweru, który przetacza sie po kole zebatym zmontowanym nieruchomo albo nacietym na ele¬ mencie zapadki ciernej lub zmontowanych obrotowo na osi tylnej piasty zwiazanej z rama roweru polaczonych przegubowo z zebatka. Mechanizm napedowy wyposazony jest w piaste, która posiada po obu stronach kola zebate zamontowane obrotowo na lozyskach tocznych na nieruchomej osi tylnej i jest polaczona w sposób trwaly lub bezposrednio nacieta na elemencie zapadki ciernej zaopatrzonej szczególnie w walki okragle, które w czasie ruchu kola zebatego w przód sa klinowane miedzy powierzchnia obudowy piasty ulozyskowanej obro¬ towo, do której za posrednictwem szprych mocowane jest kolo jezdne.Pedaly najkorzystniej uformowane sa w ksztalcie belki dwuteowej o stalej wytrzymalosci.Zaleta techniczna przedmiotu wedlug wynalazku jest to, ze mechanizm napedowy roweru pozwala na znacznie pelniejsze i ekonomiczniejsze wykorzystanie sily nacisku nogi, gdyz moment wywierany na element napedowy jakim jest kolo zebate i zapadka, jest mniej wiecej staly, z równoczesna mozliwoscia zmiany przelo-2 72 466 zenia. Chcac zmienic przelozenie wystarczy przesunac noge wzdluz podluznego pedalu, przy wywieraniu tej samej sily na koncu pedalu moment napedowy bedzie wiekszy niz przy trzymaniu nogi blizej tylnej osi.Poslugujac sie mechanizmem napedowym wedlug wynalazku mozna przez pewien czas poslugiwac sie jedna noga i przesuwac stopy do przodu lub do tylu, co ma szczególne znaczenie dla inwalidów, a ciezkie i krótkie przeszkody mozna pokonac naciskajac obiema nogami równoczesnie. Ponadto mechanizm napedowy roweru wedlug wynalazku posiada bardzo prosta budowe, nie wymagajaca stosowania lancucha.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladach wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia rower z mechanizmem napedowym zamocowanym z przodu osi kola tylnego w widoku z boku, fig. 2 przedstawia schemat mechanizmu napedowego w widoku z boku,fig. 3 przedstawia czesc roweru w widoku z góry, fig. 4 zas — odmiane roweru wedlug wynalazku z mechanizmem napedowym zamocowanym z tylu osi kola, w widoku z boku, fig. 5 przedstawia rower w widoku z góry, fig. 6 przedstawia pólprzekrój i pólwidok tylnej piasty kola, fig. 7 przedstawia przekrój E—E piasty, poprowadzony przez walki elementów zapadkowych, fig. 8 przedstawia pólwidok i pólprzekrój tylnej piasty kola bez koncówek.Jak uwidoczniono na fig. 1, 2 i 3 pedal 4 jest zamocowany wahliwie na tylnej osi oraz jest polaczony lacznikiem 3 z elementem wychylnym 2, na którego powierzchni A jest nacieta zebatka zazebiajaca sie z kolem zebatym 1. Rama po obu stronach wyposazona jest w dwa takie mechanizmy. W tylnej piascie zamontowane jest kolo zebate 1 nieruchomo lub wyciete na elemencie obrotowym krzywki samozaciskowej.Fig. 4 i 5 uwidocznia odmiane mechanizmu napedowego, w którym pedal 4 umocowany jest obrotowo na osi E zamontowanej na tylnym elemencie ramy. Kolo zebate 1 polaczone jest na stale z elementem zapadko¬ wym. Zebatka 8 umocowana wahliwie do pedalu 4 jest dociskana do kola zebatego 1 przez sprezyne 7. Analo¬ giczne mechanizmy zamontowane sa po obu stronach ramy roweru. Piasta posiada po obu stronach kola zebate zamontowane obrotowo na lozyskach tocznych na nieruchomej osi tylnej i jest polaczona w sposób trwaly lub bezposrednio nacieta na elemencie zapadki ciernej 10 zaopatrzonej szczególnie w walki okragle 11, które w czasie ruchu kola zebatego 1 i w przód sa klinowane miedzy powierzchnia obudowy piasty 9 ulozyskowanej obrotowo, do której za posrednictwem szprych mocowane jest kolo jezdne. Dzialanie mechanizmu napedowego roweru wedlug wynalazku jest nastepujace: naciskajac na pedal 4 powoduje sie obrót elementu zebatkowego 2 za posrednictwem zapadki ciernej 10 wprawia sie w ruch tylne kolo. Po zwolnieniu nacisku nogi na pedal sprezyna 5 odciaga pedal 4 ku górze, w ten sposób rower jest zawsze gotowy do startu. Po nacisnieciu pedalu 4 sprezyna 5 zostaje napieta. PL PL